อีโบลาในคองโกยอดตายเกิน 200 ราย แอฟริกาจับตา 10 ประเทศเสี่ยง

สถานการณ์อีโบลาในสาธารณรัฐประชาธิปไตยคองโกยังถูกจับตาอย่างใกล้ชิด หลังรายงานล่าสุดระบุว่ายอดผู้เสียชีวิตเพิ่มขึ้นเกิน 200 ราย ท่ามกลางความกังวลว่าการระบาดอาจลุกลามไปยังประเทศอื่นในภูมิภาคแอฟริกา หากการเฝ้าระวังและการควบคุมโรคทำได้ไม่ทันเวลา

การระบาดครั้งนี้เกี่ยวข้องกับเชื้อไวรัสอีโบลาสายพันธุ์ Bundibugyo ซึ่งพบการระบาดหลักในภาคตะวันออกของคองโก โดยเฉพาะจังหวัดอิตูรี ก่อนที่ยูกันดาจะยืนยันพบผู้ติดเชื้อบางส่วนที่มีประวัติเดินทางมาจากคองโก ทำให้องค์การอนามัยโลกประกาศให้สถานการณ์นี้เป็นภาวะฉุกเฉินด้านสาธารณสุขระหว่างประเทศ เมื่อวันที่ 17 พฤษภาคม 2026

ข้อมูลจากทางการคองโกที่สื่อต่างประเทศรายงานเมื่อช่วงสุดสัปดาห์ ระบุว่ามีผู้เสียชีวิต 204 ราย จากผู้ป่วยต้องสงสัย 867 ราย ขณะที่รายงานของ WHO ก่อนหน้านั้นระบุยอดผู้เสียชีวิต 177 ราย จากผู้ป่วยต้องสงสัยราว 750 ราย ตัวเลขที่ยังต่างกันสะท้อนว่าสถานการณ์ภาคสนามยังมีความซับซ้อน และจำเป็นต้องติดตามข้อมูลจากหน่วยงานสาธารณสุขอย่างต่อเนื่อง

สิ่งที่ทำให้การระบาดครั้งนี้น่ากังวล ไม่ได้อยู่ที่จำนวนผู้เสียชีวิตเพียงอย่างเดียว แต่รวมถึงพื้นที่ระบาดที่มีการเดินทางข้ามพรมแดนสูง ความไม่มั่นคงในบางพื้นที่ และระบบสาธารณสุขท้องถิ่นที่ต้องรับภาระหนักอยู่แล้ว WHO ระบุว่า ยังมีความไม่แน่นอนเกี่ยวกับจำนวนผู้ติดเชื้อจริงและขอบเขตการแพร่กระจายของโรค

Africa CDC ระบุว่า มี 10 ประเทศในแอฟริกาที่ถูกประเมินว่าอยู่ในกลุ่มเสี่ยงจากการระบาดครั้งนี้ ได้แก่ รวันดา เคนยา แทนซาเนีย แองโกลา บุรุนดี สาธารณรัฐแอฟริกากลาง สาธารณรัฐคองโก เอธิโอเปีย ซูดานใต้ และแซมเบีย โดยส่วนใหญ่เป็นประเทศที่มีพรมแดนหรือเส้นทางเชื่อมโยงกับคองโกและยูกันดา

หลายประเทศจึงเริ่มยกระดับมาตรการเฝ้าระวัง ทั้งการคัดกรองตามสนามบิน จุดผ่านแดน และเส้นทางหลัก เพื่อค้นหาผู้มีอาการไข้หรืออาการที่เข้าข่ายโดยเร็ว ขณะที่ WHO แนะนำให้ประเทศที่มีความเสี่ยงเพิ่มการติดตามผู้สัมผัส การตรวจทางห้องปฏิบัติการ การแยกผู้ป่วย และการสื่อสารกับชุมชนอย่างชัดเจน เพื่อลดโอกาสการแพร่กระจาย

อีกประเด็นที่ต้องระวังคือสายพันธุ์ Bundibugyo ยังไม่มีวัคซีนหรือยารักษาเฉพาะที่ได้รับอนุมัติในลักษณะเดียวกับอีโบลาบางสายพันธุ์ ทำให้การควบคุมโรคต้องอาศัยการตรวจพบเร็ว การรักษาประคับประคอง การป้องกันการติดเชื้อในสถานพยาบาล และการฝังศพอย่างปลอดภัยเป็นหลัก

สถานการณ์ในพื้นที่ยังเผชิญแรงกดดันจากความไม่เข้าใจและความกังวลของประชาชนด้วย Associated Press รายงานว่า มีเหตุโจมตีสถานพยาบาลที่ดูแลผู้ป่วยอีโบลาในคองโกหลายครั้งในช่วงสัปดาห์ที่ผ่านมา ซึ่งสะท้อนว่าการควบคุมโรคต้องพึ่งพาไม่เพียงทีมแพทย์และอุปกรณ์ แต่ยังต้องอาศัยความร่วมมือกับชุมชนท้องถิ่นอย่างมาก

สำหรับประชาชนทั่วไป อีโบลาไม่ได้แพร่กระจายเหมือนไข้หวัดทั่วไป แต่ติดต่อผ่านการสัมผัสเลือด สารคัดหลั่ง หรือร่างกายของผู้ป่วยและผู้เสียชีวิตที่ติดเชื้อ ความเสี่ยงจึงสูงเป็นพิเศษในกลุ่มผู้ดูแลผู้ป่วย บุคลากรทางการแพทย์ และผู้ที่เกี่ยวข้องกับพิธีศพหากไม่มีการป้องกันที่เหมาะสม

ช่วงต่อจากนี้จึงเป็นช่วงสำคัญของการควบคุมการระบาด ทั้งในคองโก ยูกันดา และประเทศรอบข้าง หากการค้นหาผู้ป่วย การติดตามผู้สัมผัส และการประสานงานระหว่างประเทศทำได้เร็วพอ โอกาสจำกัดวงการระบาดก็ยังมีอยู่ แต่หากระบบสาธารณสุขในพื้นที่รับมือไม่ทัน ความเสี่ยงต่อภูมิภาคอาจเพิ่มขึ้นได้