งานวิจัยพบแนวทางกินแบบเน้นพืช อาจช่วยคุมน้ำหนักช่วงวัยหมดประจำเดือนได้

หลายคนที่เริ่มเข้าสู่ช่วงวัยหมดประจำเดือนมักสังเกตเห็นความเปลี่ยนแปลงบางอย่างที่เกิดขึ้นแบบค่อยเป็นค่อยไป เสื้อผ้าตัวเดิมเริ่มคับขึ้น น้ำหนักขึ้นง่ายกว่าเดิม ทั้งที่รูปแบบการกินแทบไม่ได้เปลี่ยนไปมากนัก บางคนออกกำลังกายเหมือนเดิมแต่กลับรู้สึกว่าน้ำหนักลดได้ยากขึ้น ต่างจากช่วงก่อนหน้านี้อย่างชัดเจน

เรื่องนี้ไม่ใช่สิ่งที่เกิดขึ้นเฉพาะบางคน เพราะการเปลี่ยนแปลงของฮอร์โมนในช่วงวัยหมดประจำเดือนสามารถส่งผลต่อระบบเผาผลาญ การสะสมไขมัน รวมถึงการกระจายตัวของไขมันในร่างกายได้ โดยเฉพาะบริเวณหน้าท้องที่หลายคนเริ่มรู้สึกว่าลดยากขึ้นกว่าที่เคย

งานวิจัยชิ้นใหม่จากการติดตามข้อมูลผู้หญิงจำนวนมากเป็นเวลาหลายปี พบว่ารูปแบบการรับประทานอาหารอาจมีบทบาทสำคัญต่อการควบคุมน้ำหนักในช่วงนี้ โดยเฉพาะการกินแบบเน้นพืชเป็นหลัก หรือที่เรียกว่า plant-forward diet ซึ่งไม่ได้หมายถึงการเลิกกินเนื้อสัตว์ทั้งหมด แต่เป็นการเพิ่มสัดส่วนอาหารจากพืชให้มากขึ้นในชีวิตประจำวัน

ลักษณะของการกินแบบนี้จะเน้นผัก ผลไม้ ธัญพืชไม่ขัดสี ถั่วชนิดต่างๆ เมล็ดพืช และแหล่งโปรตีนจากพืช ขณะเดียวกันจะลดอาหารแปรรูป ของทอด อาหารเค็มจัด รวมถึงเนื้อสัตว์แปรรูปบางประเภทลง

ผลที่น่าสนใจคือกลุ่มที่รับประทานอาหารในลักษณะนี้มีแนวโน้มน้ำหนักเพิ่มน้อยกว่า และมีความเสี่ยงต่อภาวะอ้วนลดลงเมื่อเทียบกับผู้ที่เลือกรูปแบบการกินที่เน้นอาหารผ่านกระบวนการผลิตจำนวนมาก นักวิจัยมองว่าปัจจัยสำคัญอาจเกี่ยวข้องกับไฟเบอร์ที่สูงกว่าเดิม ความอิ่มที่อยู่ได้นานขึ้น รวมถึงการควบคุมระดับน้ำตาลและอินซูลินในร่างกายได้ดีขึ้น 

นอกจากนี้อาหารจากพืชหลายชนิดยังเกี่ยวข้องกับสุขภาพของจุลินทรีย์ในลำไส้ ซึ่งปัจจุบันเริ่มมีข้อมูลมากขึ้นว่ามีความเชื่อมโยงกับระบบเผาผลาญและการอักเสบในร่างกาย ขณะที่อาหารแปรรูปสูงและอาหารที่มีไขมันอิ่มตัวจำนวนมากอาจส่งผลตรงกันข้าม

อย่างไรก็ตาม ผู้เชี่ยวชาญหลายคนก็อธิบายว่าการเริ่มต้นไม่จำเป็นต้องเปลี่ยนชีวิตแบบพลิกหน้ามือเป็นหลังมือทันที บางคนอาจเริ่มจากเพิ่มผักในมื้ออาหาร เปลี่ยนของว่างจากขนมแปรรูปมาเป็นผลไม้หรือถั่ว ลดปริมาณเนื้อสัตว์แปรรูป หรือเลือกธัญพืชไม่ขัดสีมากขึ้นก่อน

อีกเรื่องที่ถูกพูดถึงควบคู่กันเสมอคือการออกกำลังกาย โดยเฉพาะการฝึกกล้ามเนื้อหรือเวทเทรนนิ่ง เพราะช่วงวัยนี้มวลกล้ามเนื้อสามารถลดลงได้ตามอายุ หากมีกล้ามเนื้อน้อยลง การเผาผลาญพลังงานก็อาจลดลงตามไปด้วย

สุดท้ายแล้วสิ่งที่งานวิจัยกำลังสะท้อนอาจไม่ใช่การบอกว่ามีอาหารชนิดวิเศษสำหรับทุกคน แต่เป็นการชี้ให้เห็นว่ารูปแบบการกินโดยรวมมีผลมากกว่าการโฟกัสเพียงอาหารหนึ่งอย่าง การปรับเปลี่ยนทีละน้อยแต่ทำต่อเนื่องในระยะยาว อาจกลายเป็นวิธีที่ช่วยให้ร่างกายปรับตัวกับการเปลี่ยนแปลงของวัยได้ดีกว่าการลดแบบหักโหมหรือพึ่งวิธีเร่งด่วนเพียงอย่างเดียว