ไทยใช้ AI ตรวจทุเรียน หวังยกระดับคุณภาพส่งออกแข่งตลาดโลก

ประเทศไทยกำลังเริ่มใช้ AI และเทคโนโลยีทางวิทยาศาสตร์เข้ามาช่วยยกระดับอุตสาหกรรมทุเรียน หลังการแข่งขันในตลาดโลกเริ่มเข้มข้นขึ้นเรื่อย ๆ โดยเฉพาะตลาดจีนที่ถือเป็นลูกค้าหลักของทุเรียนไทย

กระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรมของไทย ระบุว่า ตอนนี้หลายพื้นที่เริ่มนำระบบ AI มาใช้ตรวจสอบความสุกของทุเรียน รวมถึงช่วยคัดแยกผลผลิตตามขนาดและน้ำหนักได้แม่นยำขึ้น

แนวคิดหลักคือการลดปัญหาทุเรียนอ่อนและยกระดับมาตรฐานคุณภาพ เพื่อให้ผลไม้ไทยแข่งขันในตลาดต่างประเทศได้ดีขึ้น

ที่ผ่านมา ปัญหาทุเรียนไม่ได้มาตรฐานกลายเป็นเรื่องที่หลายฝ่ายกังวล เพราะส่งผลโดยตรงต่อภาพลักษณ์การส่งออกของไทย

นอกจาก AI แล้ว หน่วยงานด้านวิทยาศาสตร์ยังเริ่มใช้เทคโนโลยี X-ray และระบบตรวจวิเคราะห์แบบไม่ทำลายผลผลิต เพื่อตรวจคุณภาพภายในของทุเรียนโดยไม่ต้องผ่าออกเหมือนวิธีเดิม

นักวิจัยบอกว่า เทคโนโลยีใหม่ช่วยให้สามารถวัดทั้งระดับความสุก น้ำหนักเนื้อ และความชื้นได้แม่นยำกว่าเดิมมาก

อีกด้านหนึ่ง ไทยยังพยายามเพิ่มมูลค่าให้ทุเรียนผ่านกระบวนการแปรรูป เช่น ทุเรียนฟรีซดราย เครื่องดื่มจากทุเรียน และผลิตภัณฑ์ใหม่ ๆ ที่ส่งออกได้ง่ายขึ้น

สิ่งที่น่าสนใจคือ นักวิจัยบางส่วนเริ่มนำเปลือกทุเรียนมาพัฒนาเป็นวัสดุรักษ์โลก เช่น เยื่อกระดาษ บรรจุภัณฑ์ และวัสดุชีวภาพ เพื่อลดของเสียจากอุตสาหกรรม

รัฐบาลไทยมองว่า ทุเรียนไม่ควรถูกมองเป็นแค่ผลไม้ทั่วไปอีกต่อไป แต่เป็นสินค้าเกษตรมูลค่าสูงที่สามารถต่อยอดด้วยเทคโนโลยีได้อีกมาก

ในช่วงไม่กี่ปีที่ผ่านมา การแข่งขันในตลาดทุเรียนเอเชียรุนแรงขึ้น ทั้งจากมาเลเซีย เวียดนาม และผู้ผลิตรายใหม่ที่เริ่มขยายตลาดเข้าไปในจีนมากขึ้น

ทำให้ไทยต้องเร่งควบคุมคุณภาพและสร้างความเชื่อมั่นด้านมาตรฐานมากกว่าเดิม เพื่อรักษาตำแหน่งผู้นำในตลาดส่งออก

หลายฝ่ายมองว่า การใช้ AI ในภาคเกษตรอาจกลายเป็นเรื่องปกติในอนาคต เพราะนอกจากช่วยลดความผิดพลาด ยังช่วยให้การตรวจคุณภาพทำได้เร็วและสม่ำเสมอกว่าการพึ่งแรงงานคนอย่างเดียว

และสำหรับอุตสาหกรรมทุเรียนของไทย การเปลี่ยนจาก “ใช้ประสบการณ์” ไปสู่ “ใช้ข้อมูลและเทคโนโลยี” อาจเป็นจุดสำคัญที่กำหนดการแข่งขันในตลาดโลกช่วงต่อจากนี้