นักวิทยาศาสตร์พบปัจจัยสำคัญที่สุด ที่อาจทำให้อายุยืนไม่ได้อยู่ที่ยีน

เวลาพูดถึงคนอายุยืน หลายคนมักคิดว่าเรื่องนี้ขึ้นอยู่กับ “ยีน” เป็นหลัก แต่ล่าสุดนักวิทยาศาสตร์กำลังเริ่มมองว่า สิ่งที่มีผลต่ออายุขัยของมนุษย์มากที่สุด อาจไม่ใช่พันธุกรรมอย่างที่เคยเชื่อกัน

งานวิจัยใหม่ที่ถูกพูดถึงในต่างประเทศพยายามวิเคราะห์ข้อมูลสุขภาพและวิถีชีวิตของผู้คนจำนวนมาก เพื่อดูว่า อะไรคือปัจจัยที่ส่งผลต่อการมีอายุยืนจริง ๆ

ผลที่ได้พบว่า สิ่งแวดล้อมและพฤติกรรมการใช้ชีวิตมีอิทธิพลต่อสุขภาพระยะยาวมากกว่ายีนในหลายกรณี

นักวิจัยบอกว่า เรื่องอย่างการนอน การออกกำลังกาย อาหาร มลพิษ ความเครียด รายได้ และสภาพแวดล้อมในการใช้ชีวิต ล้วนส่งผลต่อร่างกายในระยะยาวอย่างชัดเจน

พูดง่าย ๆ คือ ต่อให้มียีนดี แต่ถ้าใช้ชีวิตหนัก พักผ่อนน้อย หรืออยู่ในสภาพแวดล้อมที่ไม่ดี สุขภาพก็อาจแย่ลงได้อยู่ดี

ในทางกลับกัน คนที่ดูแลตัวเองสม่ำเสมอ แม้ไม่ได้มียีนโดดเด่น ก็อาจมีโอกาสอายุยืนมากขึ้นได้เช่นกัน

อีกจุดที่นักวิทยาศาสตร์สนใจคือ ปัจจัยหลายอย่างที่ส่งผลต่ออายุยืนเป็นเรื่องที่ “เปลี่ยนได้” ต่างจากพันธุกรรมที่เราเลือกไม่ได้ตั้งแต่เกิด

ทำให้ตอนนี้วงการแพทย์และสาธารณสุขเริ่มหันมาให้ความสำคัญกับคุณภาพชีวิตในชีวิตประจำวันมากขึ้นเรื่อย ๆ

งานวิจัยยังพบว่า ปัจจัยทางสังคมอย่างความโดดเดี่ยว ความเครียดเรื้อรัง หรือปัญหาเศรษฐกิจ ก็มีผลต่อสุขภาพในระยะยาวมากกว่าที่หลายคนคิด

นักวิทยาศาสตร์บางคนมองว่า เรื่องนี้ช่วยอธิบายว่าทำไมคนที่อยู่ในพื้นที่หรือสภาพสังคมต่างกัน ถึงมีอายุขัยเฉลี่ยต่างกันมาก แม้จะอยู่ประเทศเดียวกันก็ตาม

แน่นอน นักวิจัยไม่ได้บอกว่ายีนไม่มีผลเลย เพราะพันธุกรรมยังเกี่ยวข้องกับความเสี่ยงโรคหลายชนิดอยู่

แต่สิ่งที่งานวิจัยนี้กำลังชี้คือ วิถีชีวิตและสภาพแวดล้อมอาจเป็น “ตัวแปรใหญ่กว่า” ที่คนส่วนใหญ่มองข้ามมาตลอด

และในยุคที่ผู้คนเริ่มสนใจเรื่องสุขภาพมากขึ้น งานวิจัยแบบนี้ก็ยิ่งทำให้หลายคนกลับมามองเรื่องพื้นฐานง่าย ๆ อย่างการนอน อาหาร และการใช้ชีวิตประจำวันในมุมใหม่อีกครั้ง