พายุฤดูร้อนพัดผ่านหลายภาค กรมอุตุฯ เตือนฝนลมแรง-ลูกเห็บ-ฟ้าผ่า

บ่ายวันที่ฟ้าเปลี่ยนสีจากใสเป็นเทาดำในไม่กี่นาที ลมเริ่มพัดแรงผิดปกติ แล้วฝนก็เทลงมาพร้อมเสียงฟ้าผ่าใกล้ๆ — นี่คือฉากที่คนกรุงเทพและต่างจังหวัดเจอกันแทบทุกปีช่วงปลายเมษายนถึงพฤษภาคม ที่ กรมอุตุนิยมวิทยา ออกประกาศเตือนพายุฤดูร้อนในหลายภาค

ทำไมพายุแบบนี้ต้องมาช่วงเปลี่ยนฤดู เพราะมวลอากาศเย็นจากจีนยังพาดลงมาเจอกับอากาศร้อนชื้นที่สะสมในไทย พอสองมวลอากาศชนกัน เมฆฝนฟ้าคะนองก่อตัวเร็วในช่วงบ่ายถึงค่ำและสลายในไม่กี่ชั่วโมง สั้นแต่แรง

ภัยที่มาเป็นชุด ไม่ใช่แค่ฝน

ลมกระโชกแรงคือตัวที่อันตรายที่สุดในชุดนี้ กิ่งไม้หัก ป้ายโฆษณาริมถนนล้ม หลังคาสังกะสีปลิว ถนนใน กรุงเทพ หลายสายเคยมีกิ่งไม้ใหญ่ตกใส่รถยนต์ระหว่างพายุพัดผ่าน ส่วนต่างจังหวัด ลมระดับนี้ทำให้สวนผลไม้และนาข้าวเสียหายเป็นวงกว้างในคืนเดียว

ลูกเห็บเป็นภัยที่ไม่ค่อยเกิดในกรุงเทพ แต่พบบ่อยในภาคเหนือและอีสาน ขนาดมีตั้งแต่เท่าเม็ดถั่วถึงเท่าลูกแก้วเล็ก ตกใส่หลังคารถหรือกระจกบ้านได้สบาย พื้นที่อย่าง เชียงใหม่ น่าน เพชรบูรณ์ หรือ อุดรธานี มีรายงานลูกเห็บตกซ้ำแทบทุกปี

ฟ้าผ่าน่ากลัวกว่าที่หลายคนคิด คนที่อยู่กลางที่โล่งอย่างทุ่งนา สนามกอล์ฟ ริมหาด หรือใต้ต้นไม้ใหญ่เสี่ยงที่สุด ถ้าใครเล่นโทรศัพท์มือถือกลางแจ้งช่วงฟ้าคะนอง ลองคิดใหม่ — ไม่ใช่เพราะมือถือเรียกฟ้าผ่า แต่เพราะการยืนกลางที่โล่งกับโลหะในมือไม่ใช่ตัวเลือกที่ฉลาด

วิธีเตรียมก่อนออกจากบ้าน

ก่อนออกจากบ้าน เช็กแอป Thai Weather ของกรมอุตุนิยมวิทยาก่อน หรือเข้าไปดูเพจเฟซบุ๊กของกรมที่อัปเดตประกาศเตือนรายวัน ถ้าจังหวัดของคุณอยู่ในเส้นทางพายุ เลื่อนเดินทางไกลออกไปครึ่งวัน หรือเปลี่ยนเส้นทางที่มีจุดพักรถดีกว่า

ถ้าเลี่ยงไม่ได้ต้องขับรถระหว่างพายุ ลดความเร็ว เปิดไฟต่ำให้รถคันอื่นเห็น ฝนตกหนักจนมองไม่เห็น ให้จอดในจุดปลอดภัย หลบใต้ต้นไม้ใหญ่หรือเสาไฟฟ้าเด็ดขาด ลมแรงกับฟ้าผ่าโจมตีจุดสูงก่อนทุกครั้ง

ที่บ้าน เก็บของที่ปลิวลมได้เข้าใน ราวตากผ้า กระถาง ม่านระเบียง ถอดปลั๊กทีวีและคอมพิวเตอร์ตอนฟ้าผ่าใกล้ๆ ไฟกระชากจากฟ้าผ่าทำให้เครื่องใช้ไฟฟ้าเสียได้แม้ไม่โดนผ่าตรง คนที่เคยเสียเครื่องเสียงทั้งชุดเพราะลืมถอดปลั๊กก่อนพายุมา จะรู้ว่าค่าซ่อมแพงกว่าเวลาที่ใช้ถอดปลั๊กเยอะ

ถ้าโดนพายุระหว่างอยู่นอกบ้าน

หาที่กำบังแข็งแรงก่อนเลย อาคารคอนกรีต ห้าง สถานีรถไฟฟ้า ปลอดภัยกว่าเพิงสังกะสีหรือศาลาไม้แบบเทียบไม่ได้ คนที่อยู่ในรถยนต์ที่ปิดประตูหน้าต่างก็ปลอดภัยจากฟ้าผ่า ตัวถังโลหะทำหน้าที่เหมือนกรงฟาราเดย์ ฟ้าผ่าลงรถแล้วกระจายลงพื้นโดยไม่ผ่านคนข้างใน

สังเกตสัญญาณก่อนพายุมาให้เป็น ฟ้าเปลี่ยนสีเร็วจากฟ้าใสเป็นเทาดำในไม่กี่นาที ลมเริ่มแรงผิดปกติ ได้กลิ่นฝนชัด เห็นสัญญาณพวกนี้แล้ว เผื่อเวลาหาที่กำบังก่อนฝนเทลงมา เพราะพอฝนหนัก หาที่กำบังลำบากกว่ามาก

หลายคนคิดว่าพายุผ่านไปแล้วจบ จริงๆ ยังไม่จบ ฟ้าผ่ายังเกิดได้อีก 30 นาทีถึงชั่วโมงหลังฝนหยุด กิ่งไม้ที่หักค้างไว้บนต้นจะร่วงลงมาช่วงลมพัดรอบสอง พายุที่ดูสงบแล้วบางทีแค่พักหายใจ — และนั่นคือช่วงที่คนประมาทที่สุด