ปริศนาใต้ใบหน้ากับความลับของสรีระ ทำไมมนุษย์ต้องมี "คาง" และ "ขนาด" นั้นสำคัญไฉน?

ในร่างกายของมนุษย์เรามีอวัยวะอยู่ส่วนหนึ่งที่แม้แต่นักวิวัฒนาการยังต้องกุมขมับ เพราะหาคำตอบชัดเจนไม่ได้ว่ามันมีไว้ทำไม สิ่งนั้นก็คือ "คาง"

ศาสตราจารย์ Max Telford นักชีววิทยาวิวัฒนาการจาก University College London (UCL) ระบุว่า "คาง" เป็นกรณีที่น่าฉงนที่สุดในบรรดาอวัยวะทั้งหมด เพราะในบรรดาสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนม "โฮโม เซเปียนส์" (Homo sapiens) หรือมนุษย์เรา เป็นสายพันธุ์เดียวที่มีกระดูกคางยื่นออกมา แม้แต่ญาติสนิทที่สูญพันธุ์ไปแล้วอย่าง "นีแอนเดอร์ทัล" ก็ยังไม่มีโครงสร้างนี้

วิทยาศาสตร์พยายามตั้งสมมติฐานมากมาย เช่น คางอาจมีไว้เพื่อเสริมความแข็งแรงของกรามในการต่อสู้ หรือเป็นเครื่องหมายแสดงเสน่ห์ของเพศชาย (เพื่อรองรับเครา) ไปจนถึงทฤษฎีที่ว่ามันคือ "ของเหลือ" จากการที่มนุษย์รู้จักการปรุงอาหารจนฟันและกรามเล็กลง แต่เนื่องจากไม่มีสัตว์อื่นที่มีคางให้เปรียบเทียบเลย นักวิทยาศาสตร์จึงยังสรุปไม่ได้ว่าตกลงแล้วเรามีคางไปเพื่ออะไรกันแน่

ในขณะที่ "คาง" ยังเป็นปริศนา แต่อวัยวะอีกส่วนอย่าง "อัณฑะ" กลับมีคำอธิบายทางวิวัฒนาการที่ชัดเจนมาก โดยขนาดของมันสัมพันธ์โดยตรงกับ "พฤติกรรมการผสมพันธุ์" นักวิทยาศาสตร์พบว่าในโลกของสัตว์ป่า ขนาดของอัณฑะคือตัวบ่งชี้การแข่งขัน:

• ระบบฮาเร็ม (ผัวเดียวหลายเมีย): เช่น ลิงโคลอบัส หรือลิงกอริลลา ตัวผู้จะคุมฝูงตัวเมียไว้เพียงผู้เดียว ไม่ต้องแข่งกับใคร อัณฑะจึงมีขนาดเล็กมากเมื่อเทียบกับตัว

  

• ระบบหลายคู่ (Multi-partner): เช่น ลิงวอก หรือลิงชิมแปนซี ตัวเมียจะผสมพันธุ์กับตัวผู้หลายตัวในกลุ่ม ทำให้ตัวผู้ต้องมีอัณฑะขนาดใหญ่เพื่อผลิตสเปิร์มจำนวนมหาศาลไปทำ "สงครามสเปิร์ม" เพื่อเพิ่มโอกาสในการสืบทอดพันธุกรรม

ข้อมูลจากศาสตราจารย์ Telford เผยตัวเลขที่น่าสนใจว่า อัณฑะของมนุษย์เมื่อเทียบตามสัดส่วนร่างกายแล้ว มีขนาดใหญ่กว่ากอริลลาถึง 3 เท่า แต่กลับเล็กกว่าชิมแปนซีถึง 5 เท่า

ตำแหน่งที่อยู่ "กึ่งกลาง" นี้สะท้อนให้เห็นว่า บรรพบุรุษของมนุษย์ไม่ได้มีพฤติกรรมผัวเดียวหลายเมียแบบเบ็ดเสร็จอย่างกอริลลา แต่ก็ไม่ได้มีพฤติกรรมสำส่อนหรือเปลี่ยนคู่ถี่เท่าชิมแปนซี ส่วนคำตอบที่ว่าเรามีกลยุทธ์ทางเพศแบบไหนกันแน่ในเชิงวิวัฒนาการ ศาสตราจารย์ทิ้งท้ายไว้อย่างมีอารมณ์ขันว่า "คงต้องปล่อยให้ผู้อ่านตีความกันเอาเอง"