"ปลานวลจันทร์ทะเล" ปลาเศรษฐกิจและวัฒนธรรมอาหาร ในแถบเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ ไทยเราก็นิยมกินปลาชนิดนี้กันน๊า

ถ้าพูดถึงปลาทะเลที่ชื่อเพราะ ฟังแล้วนุ่มละมุนเหมือนแสงจันทร์ ต้องมีชื่อของ ปลานวลจันทร์ทะเล ติดอันดับแน่นอน ปลาเจ้าตัวนี้มีชื่อสากลว่า Milkfish แค่ชื่อก็นุ่มแล้ว ตัวจริงยิ่งน่าสนใจเข้าไปอีก เพราะทั้งรูปร่าง นิสัย ไปจนถึงรสชาติ ล้วนมีเสน่ห์แบบเงียบ ๆ ไม่โวยวาย แต่จำไม่ลืม

ปลานวลจันทร์ทะเลมีลำตัวยาวเรียว แบนข้างเล็กน้อย เกล็ดสีเงินแวววาวไปทั้งตัว เวลาโดนแสงแดดหรือแสงไฟจะสะท้อนออกมานวล ๆ สมชื่อ “นวลจันทร์” แบบไม่ต้องพยายามอะไรเลย มองไกล ๆ จะดูปราดเปรียว คล่องแคล่ว และก็เป็นแบบนั้นจริง ๆ เพราะปลาชนิดนี้ว่ายน้ำเร็วมาก แถมกระโดดเก่งอีกต่างหาก มักอาศัยรวมกันเป็นฝูงตามชายฝั่งทะเล แถบป่าชายเลน หรือบริเวณน้ำตื้นที่อาหารอุดมสมบูรณ์

ความพิเศษที่ทำให้ปลานวลจันทร์ทะเลไม่ธรรมดา คือความสามารถในการปรับตัวเรื่องน้ำ มันเป็นปลาที่ทนความเค็มได้หลากหลายมาก อยู่ได้ทั้งน้ำเค็ม น้ำกร่อย และยังสามารถปรับตัวมาอยู่ในน้ำจืดได้ดีอีกด้วย จุดนี้เองที่ทำให้มันเหมาะกับการเพาะเลี้ยง และกลายเป็นปลาที่มีความสำคัญทางเศรษฐกิจในหลายประเทศ

พอพูดถึงเรื่องกิน ต้องบอกว่าเนื้อของปลานวลจันทร์ทะเลเป็นเนื้อสีขาว เนื้อละเอียด รสชาติหวานมันแบบธรรมชาติ ไม่คาวจัด แต่ก็มี “จุดท้าทาย” ที่ใครเคยกินจะรู้ดี นั่นคือมันขึ้นชื่อเรื่องก้างเยอะมาก ก้างฝอยแทรกอยู่ในเนื้อแทบทุกคำ การกินเลยต้องอาศัยความชำนาญ หรือไม่ก็เลือกวิธีปรุงที่จัดการกับก้างไปเลย เช่น การต้มเค็ม เคี่ยวกันยาว ๆ จนก้างนิ่ม กินได้ทั้งตัว หรือไม่ก็ขูดเนื้อไปทำลูกชิ้น ซึ่งเป็นวิธีที่ได้รับความนิยมมาก เพราะอร่อย แถมไม่ต้องคอยระแวงก้าง

ในแง่โภชนาการ ปลานวลจันทร์ทะเลถือว่าไม่แพ้ใคร เนื้อปลามีโปรตีนสูง และยังมีกรดไขมัน Omega-3 ที่ดีต่อหัวใจและหลอดเลือด เหมาะทั้งคนรักสุขภาพและคนที่อยากกินปลาแบบสบายใจ

ถ้ามองในระดับประเทศ ปลานวลจันทร์ทะเลมีสถานะไม่ธรรมดาเลย ที่ประเทศฟิลิปปินส์ ปลาชนิดนี้ถูกยกให้เป็น “ปลาประจำชาติ” ในชื่อ Bangus และเป็นปลาที่คนฟิลิปปินส์กินกันแทบทุกบ้าน ไม่ว่าจะย่าง ทอด ต้ม หรือแปรรูป ส่วนในประเทศไทยเอง ก็มีการเพาะเลี้ยงกันไม่น้อย โดยเฉพาะแถบจังหวัดสมุทรสงคราม เพชรบุรี และประจวบคีรีขันธ์ นิยมเลี้ยงในบ่อดิน เพราะดูแลง่ายและปลาปรับตัวได้ดี

เมนูยอดนิยมของปลานวลจันทร์ทะเล ถ้าให้เลือกมาแบบเน้น ๆ ก็ต้องยกให้ ปลานวลจันทร์ต้มเค็ม เคี่ยวกันจนเนื้อแน่น ก้างนิ่ม กินได้ทั้งตัว ตามมาด้วย ปลานวลจันทร์แดดเดียว ที่ช่วยให้เนื้อหอมขึ้น พอทอดแล้วกลิ่นชวนหิวสุด ๆ และอีกเมนูที่หลายบ้านคุ้นเคยคือ ลูกชิ้นปลา เพราะเมื่อก้างเยอะ การแยกก้างออกแล้วนำเนื้อไปแปรรูป ก็กลายเป็นทางออกที่ทั้งอร่อยและปลอดภัย

ปิดท้ายด้วยเกร็ดน่ารู้ที่หลายคนอาจไม่เคยสังเกตมาก่อน ปลานวลจันทร์ทะเล…ไม่มีฟันเลย! มันกินตะไคร่น้ำ แพลงก์ตอน และพืชน้ำขนาดเล็กเป็นอาหารหลัก ทำให้ถูกจัดว่าเป็นปลาที่ “กินสะอาด” ชนิดหนึ่ง ฟังแล้วก็ยิ่งรู้สึกดีเวลาตักเข้าปาก เพราะนอกจากอร่อย ยังสบายใจอีกด้วย