ทรัมป์ชักหวั่นๆ! เบรคขึ้นภาษีชาติยุโรป หลังยุโรปกระหน่ำเทขายสินทรัพย์สหรัฐ เป็นการตอบโต้การที่สหรัฐคิดเข้ายึดครองกรีนแลนด์

ถ้าใครตามข่าวการเมืองโลกช่วงนี้ คงต้องสะดุดกับชื่อ “กรีนแลนด์” ขึ้นมาอีกครั้ง เพราะอยู่ดี ๆ ดินแดนน้ำแข็งกลางอาร์กติกแห่งนี้ก็กลายเป็นตัวแปรสำคัญในเกมการเมืองระหว่างสหรัฐฯ กับยุโรปไปแล้ว ล่าสุดทรัมป์ออกมาโพสต์ผ่านโซเชียลมีเดียเองเลยว่า เขา “ไม่มีแผนจะเดินหน้าขึ้นภาษี” กับประเทศยุโรปที่เคยคัดค้านแนวคิดของสหรัฐฯ เรื่องกรีนแลนด์อีกต่อไป ซึ่งฟังดูเหมือนเป็นการถอยหนึ่งก้าวเพื่อเปิดทางให้การพูดคุยเดินต่อได้แบบไม่ตึงเครียดเกินไป

ทรัมป์บอกว่าการตัดสินใจนี้เกิดขึ้นหลังจากเขาได้ประชุมกับ มาร์ก รึตเตอ เลขาธิการนาโต ซึ่งเขาใช้คำแรง ๆ เลยว่าเป็นการประชุมที่ “มีประสิทธิผลอย่างยิ่ง” ฟังแล้วก็เหมือนบรรยากาศออกมาดี มีสัญญาณเชิงบวกต่อการเจรจาในอนาคต เพียงแต่ฝั่งรึตเตอเองยังไม่ได้ออกมายืนยันรายละเอียดอะไรชัดเจน ทำให้หลายคนยังมองว่านี่อาจเป็นการมองโลกในแง่ดีจากฝั่งทรัมป์ฝ่ายเดียว หรืออย่างน้อยก็ยังเป็นเรื่องที่ต้องรอฟังจากอีกฝั่งให้ครบก่อน

ที่น่าสนใจคือ ทรัมป์ไม่ได้หยุดแค่โพสต์ในโซเชียล แต่ยังไปพูดต่อในเวทีระดับโลกอย่าง World Economic Forum ที่เมืองดาวอส ประเทศสวิตเซอร์แลนด์ด้วย เขาย้ำชัดว่าเขา “จะไม่ใช้กำลังทางทหาร” เพื่อเข้าครอบครองกรีนแลนด์ แต่ต้องการให้มีการเปิดโต๊ะเจรจาโดยเร็วที่สุด เพื่อให้สหรัฐฯ ได้มาซึ่งสิทธิหรือกรรมสิทธิ์บางอย่างเหนือดินแดนนี้ โดยให้เหตุผลว่ากรีนแลนด์มีความสำคัญต่อความมั่นคงแห่งชาติของสหรัฐฯ อย่างยิ่ง

ฟังดูแล้วมันเหมือนบทสนทนาแบบเพื่อนคุยกันว่า
“เอาแบบนี้ดีกว่า ไม่ต้องทะเลาะ ไม่ต้องขู่กันด้วยกำลังหรือภาษี เรามานั่งคุยกันตรง ๆ ดีกว่า ว่าจะจัดการเรื่องนี้ยังไงดี”

ก่อนหน้านี้ หลายประเทศในยุโรป โดยเฉพาะเดนมาร์ก ซึ่งกรีนแลนด์เป็นดินแดนปกครองตนเองภายใต้อธิปไตยของเขา ไม่ค่อยพอใจกับท่าทีของทรัมป์นัก เพราะมันฟังดูเหมือนการมองดินแดนของคนอื่นเป็น “ทรัพย์สิน” ที่จะซื้อหรือจะเอามาเป็นของตัวเองได้ง่าย ๆ พอมีข่าวเรื่องการขู่ขึ้นภาษีเข้ามาเกี่ยวข้อง ความตึงเครียดก็ยิ่งเพิ่มขึ้นไปอีก

แต่พอทรัมป์ออกมาบอกว่า “ไม่ขึ้นภาษีแล้วนะ” และ “ไม่ใช้กำลังทหาร” บรรยากาศก็เหมือนจะผ่อนคลายลงทันที อย่างน้อยในเชิงสัญลักษณ์มันก็คือการส่งสัญญาณว่า สหรัฐฯ อยากใช้โต๊ะเจรจามากกว่าการกดดันแบบแข็งกร้าว

ประเด็นคือ ถึงทรัมป์จะพูดว่าได้มีการวาง “กรอบข้อตกลงในอนาคต” ร่วมกับเลขาธิการนาโตแล้ว แต่ตอนนี้ยังไม่มีใครรู้ชัดว่ากรอบนั้นหน้าตาเป็นอย่างไร จะเป็นการซื้อขาย การเช่าระยะยาว การตั้งฐานทัพ หรือความร่วมมือด้านความมั่นคงรูปแบบไหนกันแน่ ทุกอย่างยังอยู่ในโหมด “คำพูดทางการเมือง” มากกว่า “ข้อตกลงที่จับต้องได้”

มองในมุมหนึ่ง การที่ทรัมป์พูดเรื่องนี้บนเวที World Economic Forum ก็เหมือนการส่งสารถึงทั้งโลกว่า
“นี่ไม่ใช่เรื่องเล็ก ๆ ระหว่างสหรัฐฯ กับเดนมาร์ก แต่มันคือเรื่องความมั่นคงระดับโลก”
เพราะกรีนแลนด์ตั้งอยู่ในจุดยุทธศาสตร์ของอาร์กติก ใกล้เส้นทางเดินเรือใหม่ ๆ ใกล้พื้นที่ที่มหาอำนาจหลายประเทศเริ่มให้ความสนใจ ทั้งสหรัฐฯ รัสเซีย และจีน

ถ้าคุยกันแบบเพื่อน ๆ ก็คงพูดได้ว่า ทรัมป์กำลังเล่นเกมใหญ่ เขาใช้ทั้งไม้แข็ง (อย่างการขู่ขึ้นภาษีในช่วงก่อนหน้า) และไม้ мяг (การพูดถึงการเจรจาอย่างสันติ) เพื่อให้ตัวเองอยู่ในจุดที่ได้เปรียบมากที่สุด พอถึงจุดหนึ่งที่สถานการณ์เริ่มตึงเกินไป ก็ถอยหนึ่งก้าวแล้วบอกว่า “โอเค งั้นเรามาคุยกันดี ๆ ก็ได้”

ส่วนยุโรปเองก็คงต้องประเมินเหมือนกันว่า จะตอบรับท่าทีนี้อย่างไร เพราะกรีนแลนด์ไม่ใช่แค่ดินแดนน้ำแข็งว่างเปล่า แต่มันคือเรื่องอธิปไตย ความมั่นคง และศักดิ์ศรีทางการเมืองของทั้งภูมิภาค

สุดท้ายแล้ว ข่าวนี้เลยไม่ได้เป็นแค่เรื่อง “ทรัมป์อยากได้กรีนแลนด์” แบบผิวเผิน แต่มันคือภาพสะท้อนของการเมืองโลกยุคใหม่ ที่ทุกอย่างผูกโยงกับเศรษฐกิจ การทหาร ความมั่นคง และการต่อรองเชิงอำนาจ พอทรัมป์พูดว่าไม่ขึ้นภาษีและไม่ใช้กำลังทหาร มันจึงเหมือนการเปลี่ยนโหมดจาก “ข่มขู่” เป็น “ชวนคุย” แต่จะคุยกันรู้เรื่องไหม และจะจบยังไง ตรงนี้แหละที่ทั้งโลกยังต้องจับตาดูกันต่อไปอย่างใกล้ชิด