ก้าวแรก! ส่งจรวดดาวเทียมฝีมือคนไทยสู่กระสวยอวกาศ แต่พลาด

ภารกิจนำส่ง ดาวเทียม THEOS-2A ซึ่งผลิตโดยคนไทยและจัดเป็นหนึ่งในดาวเทียมสำรวจโลกความละเอียดสูงของประเทศ เกิดความผิดปกติขึ้นระหว่างการปล่อยตัว ทำให้ ดาวเทียมไม่สามารถเข้าสู่วงโคจรตามแผนได้สำเร็จ ในวันจันทร์ที่ 12 มกราคม 2569 จากการปล่อยด้วยจรวด PSLV-C62 ขององค์การวิจัยอวกาศอินเดีย (ISRO) พร้อมดาวเทียมอื่น ๆ อีกหลายดวงที่ร่วมภารกิจนั้น

ก่อนหน้านี้ สำนักงานพัฒนาเทคโนโลยีอวกาศและภูมิสารสนเทศ (GISTDA) ได้ประกาศเตรียมปล่อยดาวเทียม THEOS-2A จากฐานปล่อย Satish Dhawan Space Centre ณ เมืองศรีหริโกฏะ ประเทศอินเดีย ในเวลา 11:47 น. ตามเวลาประเทศไทย โดยการปล่อยได้รับการถ่ายทอดสดผ่านช่องทางออนไลน์เพื่อให้คนไทยได้ร่วมเป็นสักขีพยานในนาทีประวัติศาสตร์ครั้งสำคัญของประเทศ

อย่างไรก็ตาม ภารกิจกลับต้อง ประสบปัญหาในช่วงครึ่งหลังของการบิน หลังจากจรวดทะยานขึ้นสู่ท้องฟ้าแล้วประมาณ 380 วินาที พบว่าเกิด ความผิดปกติที่ขั้นตอนที่สามของจรวด ซึ่งทำให้ระบบควบคุมทิศทางเสียการควบคุม ส่งผลให้ทั้งดาวเทียม THEOS-2A และดาวเทียมอื่นของภารกิจไม่สามารถถูกส่งไปยังวงโคจรที่กำหนดได้

จากข้อมูลที่ GISTDA และ ISRO เปิดเผยร่วมกันในภายหลัง ระบุว่ารายละเอียดของสาเหตุที่แท้จริงของความผิดปกติดังกล่าวกำลังอยู่ในระหว่างการ วิเคราะห์และตรวจสอบข้อมูลระบบอย่างละเอียด เพื่อหาเหตุผลว่าปัญหาเกิดจากการทำงานผิดพลาดของระบบขับเคลื่อน การควบคุมทิศทาง หรือปัจจัยทางเทคนิคอื่น ๆ ก่อนจะออกแถลงการณ์อย่างเป็นทางการต่อไป

ดาวเทียม THEOS-2A ถือเป็นความหวังใหม่ของวงการอวกาศไทยในการยกระดับขีดความสามารถด้านการสังเกตโลกจากอวกาศ เพื่อใช้ประโยชน์ทั้งในด้าน การพัฒนาทรัพยากรธรรมชาติ การติดตามสภาพการณ์ภัยพิบัติ การจัดการพื้นที่ และงานด้านภูมิสารสนเทศต่าง ๆ ซึ่งหากภารกิจสำเร็จตามแผนจะช่วยเพิ่มศักยภาพของประเทศไทยในกลุ่มประเทศที่มีระบบดาวเทียมของตนเองอย่างแท้จริง

การที่ภารกิจหยุดชะงักในครั้งนี้ย่อมสร้างความผิดหวังให้กับทั้งทีมวิศวกรไทยและภาคประชาชนที่เฝ้ารอการปล่อยดาวเทียมที่พัฒนาด้วยฝีมือคนไทย พร้อมทั้งเป็นบทเรียนสำคัญในการบริหารจัดการโครงการอวกาศที่มีความซับซ้อนสูง ซึ่งต้องอาศัยความร่วมมือจากหน่วยงานทั้งภายในประเทศและพันธมิตรระหว่างประเทศ

แม้ผลลัพธ์ไม่ได้เป็นไปตามที่คาดหวัง แต่ GISTDA ยืนยันว่าจะให้การติดตามสถานการณ์อย่างใกล้ชิดและจะประกาศแผนการแก้ไขหรือกำหนดเวลาปล่อยใหม่ในเร็ว ๆ นี้ เพื่อไม่ให้ความพยายามและการลงทุนด้านเทคโนโลยีอวกาศของประเทศไทยต้องสูญเปล่า

สำหรับพื้นฐานของโครงการดาวเทียม THEOS-2A นั้น เป็นส่วนหนึ่งของความร่วมมือระหว่าง GISTDA และพันธมิตรระดับนานาชาติ โดยมีการฝึกอบรมและส่งทีมวิศวกรไทยเข้าศึกษาเทคโนโลยีการสร้างและควบคุมดาวเทียมตั้งแต่ต้นจนถึงปล่อยขึ้นสู่วงโคจร เพื่อสร้างความแข็งแกร่งและความรู้ให้กับบุคลากรไทยในระยะยาว และเพื่อให้ประเทศไทยมีความสามารถในการพัฒนาและบริหารจัดการโครงการดาวเทียมของตนเองในอนาคต

เหตุการณ์ครั้งนี้แม้จะเป็นการ สะดุดครั้งใหญ่ในงานอวกาศไทย แต่ก็ยังถือเป็นขั้นตอนหนึ่งของการเรียนรู้และพัฒนาศักยภาพเทคโนโลยีอวกาศของประเทศ ที่จะนำไปสู่ความสำเร็จในภารกิจต่อ ๆ ไปหากผ่านพ้นอุปสรรคและข้อผิดพลาดได้ในอนาคตอันใกล้.