เนทันยาฮูประกาศดีลก๊าซยักษ์ 35 พันล้านดอลลาร์กับอียิปต์ ขณะสหรัฐฯ เร่งเครื่องดันเวทีประชุมสุดยอด

ในจังหวะที่ตะวันออกกลางยังเต็มไปด้วยแรงสั่นสะเทือนทางการเมืองและความมั่นคง นายกรัฐมนตรีอิสราเอล เบนจามิน เนทันยาฮู ออกมาประกาศข้อตกลงก๊าซธรรมชาติมูลค่ามหาศาลราว 35 พันล้านดอลลาร์สหรัฐ กับอียิปต์ ดีลนี้ไม่เพียงเป็นเรื่องพลังงาน แต่ถูกมองว่าเป็นหมากสำคัญทางภูมิรัฐศาสตร์ ขณะเดียวกัน สหรัฐอเมริกาก็กำลังผลักดันให้เกิดการประชุมสุดยอด เพื่อประคองเสถียรภาพและจัดระเบียบผลประโยชน์ในภูมิภาคที่เปราะบางที่สุดแห่งหนึ่งของโลกสำหรับเนทันยาฮู ข้อตกลงก๊าซครั้งนี้คือ “ชัยชนะเชิงยุทธศาสตร์” อิสราเอลจะส่งออกก๊าซจากแหล่งนอกชายฝั่งในทะเลเมดิเตอร์เรเนียนไปยังอียิปต์ ซึ่งมีโครงสร้างพื้นฐานด้านการแปรรูปก๊าซและการส่งออกที่พร้อมกว่า จากนั้นก๊าซส่วนหนึ่งจะถูกส่งต่อไปยังตลาดยุโรปที่ยังต้องการพลังงานทางเลือก หลังจากลดการพึ่งพารัสเซียลงอย่างมีนัยสำคัญ

ในเชิงเศรษฐกิจ ดีลนี้ช่วยตอกย้ำบทบาทของอิสราเอลในฐานะผู้เล่นด้านพลังงานรายสำคัญของภูมิภาค เงินลงทุนและรายได้ระยะยาวจากก๊าซ จะช่วยพยุงเศรษฐกิจภายในประเทศ ท่ามกลางแรงกดดันทางการเมืองและเสียงวิจารณ์ต่อรัฐบาลเนทันยาฮูที่ยังไม่จางหายแต่ในเชิงการเมืองระหว่างประเทศ ความหมายของดีลนี้ลึกกว่านั้นมาก ความร่วมมือด้านพลังงานระหว่างอิสราเอลกับอียิปต์ สะท้อนความสัมพันธ์เชิงปฏิบัติที่แน่นแฟ้น แม้ภูมิภาคจะเต็มไปด้วยความขัดแย้ง อียิปต์เองก็ได้ประโยชน์ไม่น้อย ทั้งในฐานะศูนย์กลางพลังงาน และในฐานะประเทศตัวกลางที่มีบทบาททางการทูตสูงขึ้นด้านสหรัฐฯ การขยับตัวครั้งนี้ไม่ใช่เรื่องบังเอิญ วอชิงตันมองว่าพลังงานคือกุญแจสำคัญในการลดความตึงเครียด และสร้าง “ผลประโยชน์ร่วม” ที่ทำให้ประเทศต่าง ๆ มีเหตุผลจะหลีกเลี่ยงการปะทะกันโดยตรง การผลักดันการประชุมสุดยอดในช่วงเวลาเดียวกับการประกาศดีลก๊าซ จึงเป็นความพยายามเชื่อมเศรษฐกิจ พลังงาน และความมั่นคงเข้าด้วยกัน

นักวิเคราะห์มองว่า สหรัฐฯ ต้องการใช้เวทีประชุมสุดยอดเป็นพื้นที่จัดสมดุลใหม่ เปิดช่องการสื่อสารระหว่างพันธมิตร และลดความเสี่ยงที่ความขัดแย้งจะลุกลามจนกระทบตลาดพลังงานโลก เพราะหากตะวันออกกลางปั่นป่วน ราคาพลังงานจะสะเทือนถึงผู้บริโภคอเมริกันโดยตรง อย่างไรก็ตาม เสียงคัดค้านก็มีไม่น้อย ฝ่ายตรงข้ามของเนทันยาฮูชี้ว่า การประกาศดีลก๊าซยักษ์ในช่วงนี้ อาจถูกใช้กลบประเด็นการเมืองภายใน และไม่สามารถลบล้างความกังวลด้านความมั่นคงที่ยังคุกรุ่นได้ ขณะที่บางประเทศในภูมิภาคมองว่า การจับมือกันแน่นขึ้นระหว่างอิสราเอล อียิปต์ และสหรัฐฯ อาจเปลี่ยนดุลอำนาจในระยะยาว สุดท้าย ข้อตกลงก๊าซมูลค่า 35 พันล้านดอลลาร์นี้ อาจไม่ใช่แค่สัญญาทางธุรกิจ แต่เป็นชิ้นส่วนหนึ่งของภาพใหญ่ ที่พลังงานถูกใช้เป็นเครื่องมือทางการทูต ในเกมที่ทุกฝ่ายต่างพยายามรักษาผลประโยชน์ของตนเอง — และสหรัฐฯ ก็กำลังพยายามทำหน้าที่ผู้กำกับฉาก ให้ไฟบนเวทีตะวันออกกลางไม่ลุกลามเกินควบคุม.