"ข้าวไทย"จากอันดับ 1 สู่อันดับ 3 ของโลก ได้อย่างไร

ข้าวไทย เคยเป็นสินค้าเกษตรส่งออกอันดับหนึ่งของโลก มีคุณภาพเป็นอันดับหนึ่ง และไม่มีใครเทียบได้ แต่ปัจจุบัน หล่นมาอยู่อันดับสามของโลก ตามหลังประเทศอินเดียและเวียดนาม เกิดอะไรขึ้นกับการค้าข้าว
สาเหตุหลัก ๆ ที่ข้าวไทยตกอันดับและชาวนาไทยยังยากจน คือชาวนาไทย ขาดการปรับตัว, ขาดการใช้เทคโนโลยีในการทำนาสวนทางกับประเทศคู่แข่งที่ใช้ระบบการผลิตสมัยใหม่ 

ต้นทุนสูง แต่ได้ผลผลิตน้อย
- พันธุ์ข้าว ได้ผลผลิตเฉลี่ย 370–600 กก./ไร่
อินเดียได้ผลผลิต 700–800 กก./ไร่
ในขณะที่เวียดนามให้ผลผลิตสูงเฉลี่ย 800-1,000 กก./ไร่
ทำให้ต้นทุนของชาวนาไทยเฉลี่ยต่อไร่สูงที่สุดในบรรดา Top 3 ของโลก ชาวนาไทยจึงยากจนมาตลอด
- รัฐบาลไทยใช้จ่ายงบฯ สำหรับโครงการจำนำข้าว, ประกันรายได้ มากกว่าการใช้งบฯ ไปพัฒนาให้ได้ผลผลิตเพิ่มขึ้น จนชาวนาส่วนใหญ่ ไม่จำเป็นต้องปรับตัว เพราะยังไงก็ได้เงินแม้จะได้กำไรนิดหน่อยก็ยอมในขณะที่เวียดนามและอินเดียพัฒนาพันธุ์ข้าวและระบบการผลิตให้ทันสมัย จนสามารถส่งออกข้าวได้ในราคาดีและมีต้นทุนต่ำกว่า
- ไทยขาดการพัฒนาพันธุ์ข้าวใหม่ที่สนองความต้องการตลาดโลก มีเพียง 200 สายพันธุ์ ที่ให้ผลผลิตต่ำ ในขณะที่เวียดนามมีมากกว่า 1,000 สายพันธุ์ ให้ผลผลิตสูงและเป็นที่ต้องการของตลาดโลก ทำให้สามารถขายข้าวได้ในราคาสูงกว่า

สรุป: การแก้ปัญหาข้าวไทยจึงต้องแก้ทั้งโครงสร้างพันธุ์ข้าวใหม่และนโยบายจากรัฐบาลที่จะต้องสนับสนุนโครงสร้างให้แข็งแรง ได้ประโยชน์ทั้งชาวนาและประเทศที่จะมีรายได้มากขึ้น