ศิลปินแอบนำภาพจาก AI ไปแขวนในพิพิธภัณฑ์แห่งชาติ

เมื่อครู่นี้ดิฉันได้อ่านบทความหนึ่ง ซึ่งชวนให้ฉุกคิดถึงโลกศิลปะยุคใหม่เป็นอย่างมาก
จึงขอเขียนเล่าและแบ่งปันเรื่องราวให้ทุกท่านได้พิจารณาค่ะ

เรื่องนี้กำลังเป็นที่พูดถึงในวงการศิลปะต่างประเทศ เมื่อศิลปินนามว่า Elias Marrow แอบนำผลงานของตน ซึ่งเป็นภาพที่สร้างจากปัญญาประดิษฐ์ (AI) ชื่อว่า Empty Plate ไปแขวนไว้ในพิพิธภัณฑ์แห่งชาติคาร์ดิฟฟ์ ประเทศเวลส์ โดยไม่ได้รับอนุญาตใด ๆ จากทางพิพิธภัณฑ์

สิ่งที่ทำให้เกิดเสียงวิจารณ์อย่างกว้างขวาง ไม่ได้อยู่แค่ในเรื่องการลักลอบนำภาพไปจัดแสดงเท่านั้น แต่เป็นเพราะผลงานชิ้นนี้สร้างขึ้นจาก AI โดยภาพเป็นเด็กนักเรียนชายถือจานเปล่า ซึ่งต่อมามีกลุ่มนักท่องเที่ยวเป็นผู้สังเกตเห็นว่าภาพดังกล่าวผิดแปลกไปจากผลงานอื่น ๆ และตั้งคำถามว่า
“เหตุใดภาพจาก AI จึงถูกนำมาจัดแสดง โดยไม่มีป้ายบอกแหล่งที่มาชัดเจน?”

เมื่อผู้ชมได้สอบถามเจ้าหน้าที่ของพิพิธภัณฑ์ เจ้าหน้าที่กลับไม่ทราบว่าภาพดังกล่าวติดตั้งมาจากไหน และได้รีบนำภาพออกทันทีหลังจากตรวจสอบแล้วว่าไม่ได้รับอนุญาตให้จัดแสดง

ต่อมาบน Instagram ของศิลปินผู้นี้ ได้มีการอธิบายถึงเจตนาว่า เขาต้องการตั้งคำถามและท้าทายต่อสถาบันศิลปะ รวมถึงผู้ชม ว่า
“แท้จริงแล้ว อะไรคือศิลปะ?”
ซึ่งสะท้อนมุมมองใหม่ ๆ ของวงการศิลปะในยุคที่เทคโนโลยีเข้ามามีบทบาทมากขึ้น

ทั้งนี้ นี่ไม่ใช่ครั้งแรกที่ Elias Marrow ใช้วิธีเช่นนี้ เพราะก่อนหน้านี้ เขาเคยลอบนำผลงานของตนไปแขวนในพิพิธภัณฑ์บริสโตล และหอศิลป์เทตในอังกฤษมาแล้วเช่นกัน

ต้องยอมรับว่าข่าวนี้ทำให้ดิฉันรู้สึกทั้งประหลาดใจและสนใจในแนวคิดของศิลปินรุ่นใหม่ ที่ใช้วิธีการท้าทายกฎเกณฑ์แบบนี้ แม้อาจจะไม่ถูกต้องตามระเบียบ แต่ก็เป็นประเด็นที่ชวนให้เราคิดลึกว่า
ในยุคของ AI… เราควรนิยามคำว่า “ศิลปะ” อย่างไร