แร่หายาก..ไทยจำเป็นแค่ไหนที่ต้องทำ MOU กับสหรัฐฯ

เมื่อวันที่ 26 ต.ค. 2568 ณ กรุงกัวลาลัมเปอร์ ทรัมป์ และอนุทิน ลงนาม MOU ส่งเสริมการค้าและการลงทุนแร่หายาก กล่าวคือ สนับสนุนการสำรวจ การสกัด การแปรรูป การนำกลับคืน และการรีไซเคิล 

แต่การทำเหมืองแร่จะกระทบต่อสิ่งแวดล้อม เพราะในแร่มักมีธาตุกัมมันตรังสีตามธรรมชาติอย่าง ทอเรียม ปนอยู่ หากการจัดการไม่ถูกต้อง จะไหลปนเปื้อนลงดิน และ แหล่งน้ำ ก่อให้เกิดอันตรายต่อคนในชุมชนและระบบนิเวศ เช่น การทำลายป่าเพื่อเปิดหน้าดิน, ฝุ่นและก๊าซพิษจากการเผาแร่, ของเสียจากสารเคมีในการแยกแร่ เป็นต้น ตัวอย่างชัดเจนคือ เมียนมาร์ ที่ประเทศจีนบุกถลุงแร่หายากจนพื้นที่ป่าโล่งเตียน และถูกทิ้งไว้ด้วยบ่อน้ำที่ปนเปื้อนสารเคมีหลายพื้นที่

สนง.ธรณีวิทยาแห่งสหรัฐฯ ระบุว่า ไทยมีแหล่งแร่หายาก ที่รอการขุดขึ้นมาใช้งาน ประมาณ 4,500 ตันเท่านั้น ที่จะนำมาใช้ในอุตสาหกรรมอิเล็กทรอนิกส์ แบตเตอรี่ เคมีภัณฑ์ แม้ปริมาณแร่จะไม่สูงมาก แต่ไทยมีความสามารถในการแปรรูป ซึ่งไทยส่งออกแร่แปรรูปได้เป็นอันดับ 4 ของโลก ซึ่งไม่ได้มาจากการทำเหมืองแร่แต่เป็นการนำเข้าแร่และแปรรูปแร่ส่งออก 

สหรัฐฯ ลงนาม MOU แร่หายากกับหลายประเทศ เพราะต้องการลดการพึ่งพาจีนที่ผู้ผูกขาดตลาดแร่หายากของโลก และสหรัฐฯ ก็นำเข้าแร่หายากจากจีนเป็นอันดับ 1 ของโลกด้วย ทำให้ไม่สามารถคุมเกมเศรษฐกิจได้ การทำ MOU ดังกล่าวจึงเป็นเครื่องมือทางยุทธศาสตร์ นั่นเอง