"ศึกสามก๊กเดลิเวอรี่ล่ม! Foodpanda ม้วนเสื่อกลับบ้าน เปิดทาง 2 ขั้วอำนาจคุมเกมเด็ดขาด"

        "Foodpanda" ประกาศอำลาสังเวียนธุรกิจ Food Delivery ในประเทศไทย หลังสะสมผลขาดทุนกว่า 13,000 ล้านบาทตลาดเวลา 5 ปี โดยยุติการให้บริการเมื่อวันที่ 21 พฤษภาคม ที่ผ่านมา การปิดฉากครั้งนี้นับเป็นการเปลี่ยนแปลงภูมิทัศน์ครั้งใหญ่ของตลาด ส่งผลให่กสนแช่งเหลือเพียง สองผู้เล่นหลักอย่าง "Grab" และ "Line Man"ที่กำลังก้าวเข้าสู่การผู้ขาดและมีอำนาจเหนือตลาด และมีโครงสร้างตลาดแบบ Duopoly อย่างชัดเจน ย้อนกลับไปกลางปี พ.ศ. 2567 ตลาดเคยสั่นสะเทือนมาแล้วจากการปิดตัวลงของ Robinhood ภายใต้ SCBX หลังเผชิญการขาดทุนต่อเนื่องกว่า 5,565 ล้านบาท และปิดดีลขายหุ้นให้กลุ่มยิบอินซอย ด้วยเหตุนี้ จึงทำให้สมรภูมิการแข่งขันที่เคยมี 4 แพลตฟอร์มหลัก (Grab, LINE MAN, Foodpanda และ Robinhood) ค่อย ๆ ลดลงเหลือเพียงสองรายสำคัญในปัจจุบัน

        แม้ Foodpanda จะเคยครองใจผู้บริโภคทั่วประเทศ ด้วยการเป็นผู้ให้บริการรายแรกที่ขยายครอบคลุมครบ 77 จังหวัด แต่ก็ไม่สามารถพลิกกลับมาสร้างกำไรได้จริง ข้อมูลจากกรมพัฒนาธุรกิจการค้าสะท้อนว่า แม้รายได้จะเติบโตสูงสุดในปี 2564 กว่า 6,700 ล้านบาท แต่ยังคงขาดทุนต่อเนื่อง กระทั่งปี 2566 ขาดทุนลดลงเหลือ 522 ล้านบาท ก่อนที่สุดท้ายบริษัทแม่ Delivery Hero SE เลือกถอนตัว เพื่อไปมุ่งลงทุนในตลาดเอเชียแปซิฟิกที่ให้ผลตอบแทนมากกว่า 

       การแข่งขันเชิงโครงสร้างตลาดใหม่ หลังการถอดตัวของ Foodpanda โครงสร้างตลาดได้เข้าสู่การเป็น  “Duopoly” อย่างเต็มรูปแบบ โดยมี “Grab” ครองอันดับหนึ่ง เป็นผู้เล่นรายเดียวที่สามารถพลิกกลับมาทำกำไรได้ตั้งแต่ปี 2565 ส่วน “LINE MAN Wongnai” แม้ยังคงขาดทุน แต่ก็มีการเติบโตอย่างก้าวกระโดด ทั้งด้านผู้ใช้งานกว่า 10 ล้านรายต่อเดือน ร้านพาร์ทเนอร์กว่า 500,000 ร้าน และไรเดอร์กว่า 100,000 คนการเปลี่ยนผ่านนี้ ทำให้การแข่งขันมีแนวโน้มปรับจาก “สงครามราคา” ที่ผู้ให้บริการเคยอัดโปรโมชั่นเพื่อดึงลูกค้า ไปสู่ “สงครามคุณภาพ” ที่มุ่งเน้นการสร้างประสบการณ์ที่ดีกว่า การบริหารต้นทุน และการพัฒนานวัตกรรมบริการ เช่น การเพิ่มฟีเจอร์ใหม่ ๆ หรือมาตรการช่วยเหลือร้านค้าและไรเดอร์ที่ย้ายแพลตฟอร์ม 

       ผลกระทบต่อตลาดในอนาคตแม้ผู้บริโภคยังคงมีตัวเลือกใช้งานบริการ Food Delivery อย่างต่อเนื่อง แต่การเหลือผู้เล่นเพียงสองรายก็ทำให้เกิดข้อกังวลในเชิงการแข่งขัน ไม่ว่าจะเป็นโอกาสในการร่วมมือกำหนดราคาและค่าบริการ  อิทธิพลต่อร้านค้าและไรเดอร์ที่มีทางเลือกน้อยลง ความเสี่ยงของการกระจุกตัวของอำนาจตลาด ในอีกด้านหนึ่ง การแข่งขันที่เหลือสองรายใหญ่ อาจเปิดทางให้ตลาดเดินหน้าอย่างยั่งยืนขึ้น เพราะไม่ต้องเผชิญภาวะเผาเงินเพื่อแย่งส่วนแบ่งตลาดแบบในอดีต 

        ตลาด Food Delivery ไทยยังคงมีมูลค่ากว่า 120,000 ล้านบาท และคาดว่าจะเติบโตต่อเนื่องราว 7% ต่อปี ปัจจัยหนุนหลักคือพฤติกรรมผู้บริโภคในยุค “Lazy Economy” ที่ให้ความสำคัญกับความสะดวกสบาย และคุ้นชินกับการใช้เทคโนโลยีในชีวิตประจำวัน อย่างไรก็ดี โครงสร้างแบบ Duopoly อาจเป็นทั้ง “โอกาส” และ “ความเสี่ยง” หากผู้เล่นทั้งสองรายแข่งขันเชิงนวัตกรรม ก็จะช่วยยกระดับคุณภาพตลาด แต่หากเกิดการรวมอำนาจและกำหนดเงื่อนไขที่ไม่เป็นธรรม อาจส่งผลเสียต่อผู้บริโภคในระยะยาว

         คำถามสำคัญคือ Grab และ LINE MAN จะขับเคลื่อนตลาด Food Delivery ไทยไปสู่ทิศทางที่ยั่งยืนได้จริง หรือจะสร้างความกังวลเชิงผูกขาดในอนาคต?