มหากาพย์คดีเขากระโดง 102 ปีจุดเริ่มบุกรุกที่ดิน รฟท. สิ้นสุดเพิกถอนโฉนด คืน 5,000 ไร่สู่รัฐ

คดีเขากระโดง จ.บุรีรัมย์ ปิดฉากยาวนาน 102 ปี กรมที่ดินเพิกถอนโฉนด 995 แปลง พื้นที่ 5,083 ไร่ คืนให้การรถไฟแห่งประเทศไทย (รฟท.) หลังศาลฎีกาพิพากษายืนยันสิทธิรัฐ ชาวบ้านกว่า 700 รายต้องย้ายถิ่นฐาน สร้างความเดือดร้อน แต่เปิดทางพัฒนาโครงการรถไฟความเร็วสูง

ย้อนจุดเริ่มต้นปี 2462 สมัยรัชกาลที่ 6 พระราชกฤษฎีกากำหนดเขตสร้างทางรถไฟสายนครราชสีมา-อุบลราชธานี เวนคืนที่ดิน 5,083 ไร่ รอบเขากระโดง เพื่อใช้ประโยชน์ทางหลวง รฟท. ได้กรรมสิทธิ์ชัดเจนตามแผนที่กรมรถไฟ แต่หลังสงครามโลกครั้งที่ 2 ชาวบ้านบุกรุกเพาะปลูก กรมที่ดินออกโฉนดทับซ้อน 700 ฉบับ นส.3ก. 7 ฉบับ และเอกสารอื่น 288 ไร่

คดีลุกลาม 40 ปี รฟท. ฟ้องขับไล่บุกรุก ศาลชั้นต้นสั่งคืนที่ดิน แต่ผู้ครอบครองอุทธรณ์ยืดเยื้อ ปี 2560 ศาลฎีกาคดีแดง 842-876/2560 พิพากษาว่าโฉนดไม่ชอบด้วยกฎหมาย เพราะทับที่หลวง ตามด้วยคดี 8027/2561 ยืนยันสิทธิรฟท. ศาลอุทธรณ์ภาค 3 คดีแดง 1112/2563 สั่งเพิกถอนเอกสารสิทธิทั้งหมด

กรมที่ดินชะลอเพิกถอน อ้างหลักฐานไม่ชัด ตั้งคณะกรรมการสอบสวนหลายชุด รฟท. ฟ้องมาตรา 157 ฐานละเว้นหน้าที่ และยื่นศาลปกครองกลางเพิกถอนคำสั่งไม่เพิกถอน พบผู้ถือครองบางรายเชื่อมโยงนักการเมืองบุรีรัมย์ 12 แปลง ปล่อยเช่านิติบุคคลซับซ้อน สูญรายได้รัฐปีละหลายร้อยล้าน

ปี 2568 รัฐบาลเพื่อไทยเปลี่ยนทิศทาง กระทรวงมหาดไทยสั่งกรมที่ดินเพิกถอนทันที 2 ส.ค. ตามคำพิพากษาถึงที่สุด อธิบดีกรมที่ดินยื่นลาออกเอง คณะกรรมการสอบสวนยืนยันที่ดินของรฟท. 100% รฟท. เดินหน้าฟ้องรายแปลง 995 ราย รมว.คมนาคม พิพัฒน์ รัชดา สั่งลุยภายใน 1 เดือน ศาลปกครองรับพิจารณา 26 ก.ย. ยืนยันไม่แทรกแซง

ชาวเขากระโดงเดือดร้อนหนัก 995 ครอบครัวสูญที่อยู่อาศัยและเพาะปลูก รฟท. เสนอชดเชยและจัดสรรที่ใหม่ใกล้เคียง หรือเช่ายาว 30 ปี ราคาไร่ละ 500 บาท แต่หลายรายคัดค้าน เรียกร้องรัฐช่วยเหลือ พรรคภูมิใจไทยวิจารณ์รัฐอุ้มทุนเก่า สร้างความขัดแย้งการเมือง

คดีนี้สอนบทเรียนการจัดการที่ดินหลวง ป้องกันบุกรุกอนาคต รฟท. วางแผนพัฒนาที่ดินเป็นโครงการรถไฟความเร็วสูงเชื่อมอีสาน สร้างรายได้มหาศาล คืนสมบัติแผ่นดินสู่ประชาชนแท้จริง มหากาพย์ 102 ปีจบลงด้วยชัยชนะกฎหมาย แต่ทิ้งบาดแผลสังคมต้องเยียวยา