ปูด! รัฐบาลฮุนเซนกดดัน แรงงานกัมพูชาในไทยแห่กลับ หวั่นโดนถอนสัญชาติ

วิกฤตแรงงานเขมรในไทย เมื่อรัฐบาลกัมพูชาเร่งรัดให้แรงงานกลับประเทศ ขู่ตัดสัญชาติ-ยึดที่ดิน สะเทือนภาคบริการไทย

สถานการณ์แรงงานข้ามชาติในประเทศไทยกำลังอยู่ในภาวะตึงเครียดและน่าจับตามองอย่างใกล้ชิด หลังจากที่ "เทพชัย หย่อง" นักข่าวอาวุโสชื่อดัง ได้ออกมาโพสต์ผ่านโซเชียลมีเดียเมื่อค่ำคืนที่ผ่านมา โดยเปิดเผยประสบการณ์ตรง ขณะไปทานอาหารที่ศูนย์อาหารย่านบางนา และได้รับทราบจากเจ้าของร้านอาหารว่า พนักงานเชื้อสายกัมพูชาเกือบ 30 คนได้แจ้งขอลาออกแบบเร่งด่วน พร้อมเหตุผลที่ทำให้คนไทยจำนวนมากถึงกับ "อึ้ง"

 "รัฐบาลกัมพูชาขู่แรงงานในต่างประเทศ หากไม่รีบกลับบ้านเกิดก่อน 10 สิงหาคมนี้ จะถูกตัดสัญชาติและยึดทรัพย์สินที่ยังมีอยู่ในกัมพูชา"

คำกล่าวที่ฟังดูรุนแรงนี้กำลังกลายเป็นชนวนที่จุดกระแสการอพยพของแรงงานชาวเขมรจำนวนมากจากไทย โดยเฉพาะในเขตกรุงเทพฯ และปริมณฑล ซึ่งอาจส่งผลกระทบอย่างรุนแรงต่อเศรษฐกิจภาคบริการของไทยในอนาคตอันใกล้

“แรงงานเกือบ 30 คน ลาออกพร้อมกันในคืนเดียว” – สัญญาณเตือนที่ไม่อาจมองข้าม

โพสต์ของเทพชัย หย่อง ได้รับความสนใจอย่างกว้างขวางบนโลกออนไลน์ โดยระบุว่าในคืนหนึ่งขณะไปรับประทานอาหารย่านบางนา เจ้าของร้านอาหารได้เล่าให้ฟังว่า พนักงานชาวกัมพูชาทั้งหมดเกือบ 30 คน ได้ขอลาออกแบบเร่งด่วน และหอบข้าวของเพื่อเตรียมตัวเดินทางกลับประเทศทันที

เจ้าของร้านอ้างว่า แรงงานเหล่านั้นได้รับคำเตือนจากญาติในประเทศว่า หากยังไม่กลับเข้าประเทศก่อนวันที่ 10 สิงหาคม 2568 จะถูกทางการกัมพูชาถอนสัญชาติ และยึดที่ดิน-ทรัพย์สินที่มีอยู่ในประเทศโดยไม่มีข้อแม้

“ไม่ใช่แค่ร้านเดียว ร้านแถบนั้นก็โดนแบบเดียวกันเกือบหมด” เทพชัยโพสต์เสริม

คำเตือนนี้ดูเหมือนจะมาจากประกาศอย่างไม่เป็นทางการที่แพร่หลายในโซเชียลของชาวกัมพูชา และมีการแชร์ซ้ำอย่างกว้างขวางในกลุ่มเฟซบุ๊กของแรงงานและผู้สนใจประวัติศาสตร์เขมร เช่น “The Wild Chronicles” ที่กล่าวถึงการประกาศของสมเด็จฮุน เซน นายกรัฐมนตรีกัมพูชา ที่ให้เวลาแรงงานกลับเข้าประเทศภายในกำหนด หากฝ่าฝืนจะถูกดำเนินการตามนโยบายอย่างเด็ดขาด

รัฐบาลกัมพูชาผลักดันแรงงานกลับบ้าน – ภายใต้โครงการกระตุ้นเศรษฐกิจครั้งใหญ่

การขอให้แรงงานเขมรเดินทางกลับประเทศครั้งนี้ ไม่ได้เป็นเพียงกระแสข่าวลือในโซเชียลเท่านั้น แต่มีน้ำหนักจากคำแถลงของ นายซุน จันทอล รองนายกรัฐมนตรีกัมพูชา ที่ออกมาแถลงข่าวอย่างเป็นทางการเมื่อวันที่ 1 สิงหาคม 2568 โดยประกาศว่า รัฐบาลกัมพูชาได้เตรียมงานไว้ให้กับแรงงานที่เดินทางกลับประเทศมากถึง 300,000 ตำแหน่ง

 “กัมพูชาอนุมัติโครงการใหม่แล้วมากกว่า 426 โครงการ ส่วนใหญ่ในภาคอุตสาหกรรม และพร้อมรับคนงานกลับไปทำงานเพื่อกระตุ้นเศรษฐกิจในประเทศ”

โครงการเหล่านี้ครอบคลุมทั้งโรงงานผลิตสิ่งทอ อุตสาหกรรมเบา และภาคบริการ ซึ่งรัฐบาลกัมพูชาคาดว่าจะรองรับแรงงานที่กลับจากไทย มาเลเซีย และประเทศเพื่อนบ้านอื่น ๆ ได้จำนวนมาก

ที่สำคัญคือ การเจรจาการค้าระหว่างกัมพูชากับสหรัฐอเมริกา ก็เพิ่งประสบความสำเร็จ โดย ประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์ ได้ตัดสินใจลดอัตราภาษีนำเข้าสินค้ากัมพูชาจาก 36% เหลือ 19% เพื่อส่งเสริมการค้าและการส่งออกของกัมพูชา ซึ่งทางรัฐบาลกัมพูชาเห็นว่าเป็นโอกาสทองที่จะดึงแรงงานกลับบ้าน และใช้โอกาสนี้เร่งการฟื้นฟูเศรษฐกิจหลังจากโควิดและปัญหาภายในประเทศ

“งานต่างประเทศไม่ได้ช่วยเศรษฐกิจของชาติ” – คำกล่าวที่กัมพูชานำมาใช้สร้างชาตินิยม

รองนายกรัฐมนตรีซุน จันทอล ได้กล่าวในงานแถลงข่าวว่า การที่แรงงานกัมพูชาทำงานในต่างประเทศ แม้จะส่งเงินกลับบ้าน แต่ก็ไม่ได้เป็นการสร้างความเข้มแข็งให้กับเศรษฐกิจกัมพูชาในระยะยาว เพราะการผลิตและการลงทุนยังอยู่ต่างประเทศทั้งหมด

 “เราขอวิงวอนให้พี่น้องแรงงานเขมรกลับบ้าน มาร่วมสร้างประเทศกับเรา บ้านของเรา ภาษาเรา อาหารเรา และรัฐบาลของเรา”

คำกล่าวเหล่านี้ถูกมองว่าเป็นส่วนหนึ่งของแคมเปญผลักดันแนวคิด "ชาตินิยมเศรษฐกิจ" (Economic Nationalism) ที่รัฐบาลฮุนเซนต้องการให้แรงงานจำนวนมากกลับมาร่วมพัฒนาเศรษฐกิจในประเทศ โดยเฉพาะอย่างยิ่งในช่วงที่กัมพูชากำลังพยายามดึงดูดการลงทุนจากต่างชาติ และต้องการแรงงานในประเทศอย่างเร่งด่วน

ผลกระทบที่อาจเกิดขึ้นกับประเทศไทย – แรงงานหาย สะเทือนภาคบริการและการผลิต

ประเทศไทยมีแรงงานกัมพูชาอยู่ในหลายภาคส่วน โดยเฉพาะอย่างยิ่งในภาคบริการ ร้านอาหาร ภัตตาคาร ห้างสรรพสินค้า และภาคการผลิตที่ใช้แรงงานจำนวนมาก หากแรงงานเขมรตัดสินใจเดินทางกลับประเทศพร้อมกันในช่วงเวลาใกล้เคียง ย่อมส่งผลกระทบในเชิงเศรษฐกิจต่อผู้ประกอบการไทยอย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้

ย่านที่ได้รับผลกระทบแล้วเบื้องต้นคือ บางนา, พระโขนง, สมุทรปราการ และเขตปริมณฑลรอบกรุงเทพฯ ซึ่งเป็นพื้นที่ที่มีแรงงานข้ามชาติกระจุกตัวอยู่หนาแน่น

ผู้ประกอบการหลายรายเริ่มแสดงความกังวล เพราะการหาพนักงานทดแทนในระยะเวลาอันสั้นแทบเป็นไปไม่ได้ โดยเฉพาะหากเป็นงานที่ต้องอาศัยความชำนาญหรือการฝึกฝนเฉพาะด้าน

ไทยควรรับมืออย่างไร? – ปรับตัวก่อนสายเกินไป

จากสถานการณ์ที่เกิดขึ้น หน่วยงานภาครัฐของไทยอาจต้องเข้ามาดูแลและเตรียมแผนรองรับในระดับหนึ่ง หากแรงงานเขมรกลับประเทศจำนวนมากจริง ซึ่งมีแนวโน้มที่จะเกิดขึ้นจากทั้งปัจจัยภายในของกัมพูชาและความไม่มั่นคงบริเวณชายแดน

แนวทางที่อาจต้องเร่งดำเนินการ ได้แก่

1. สำรวจจำนวนแรงงานเขมรในระบบและนอกระบบ อย่างละเอียด เพื่อประเมินความเสี่ยงในแต่ละอุตสาหกรรม

2. เตรียมกำลังแรงงานทดแทนภายในประเทศ โดยอาจส่งเสริมให้กลุ่มผู้ว่างงาน หรือผู้สูงอายุที่ยังสามารถทำงานได้เข้ามามีบทบาท

3. เร่งเจรจาการทูตระดับทวิภาคี เพื่อหาทางออกจากวิกฤตการณ์ที่อาจกระทบความสัมพันธ์ระหว่างประเทศ

สรุป: วิกฤตการณ์ที่สะท้อนความเปราะบางของโครงสร้างแรงงานไทย

กรณีแรงงานกัมพูชาขอลาออกพร้อมกันจำนวนมากในพื้นที่บางนา เป็นเพียงจุดเริ่มต้นของสถานการณ์ที่อาจขยายวงกว้างและส่งผลกระทบต่อเศรษฐกิจไทยอย่างมีนัยสำคัญ โดยเฉพาะในภาคบริการที่พึ่งพาแรงงานข้ามชาติเป็นหลัก

ขณะเดียวกันก็สะท้อนถึงการดำเนินนโยบายที่แข็งกร้าวของรัฐบาลฮุนเซน ที่เลือกใช้ “การถอนสัญชาติและยึดทรัพย์” เป็นเครื่องมือกระตุ้นการเคลื่อนย้ายแรงงานกลับสู่ประเทศตนอย่างเร่งด่วน