ข้อตกลงหยุดยิงคืออะไร? แล้วยิงกันต่อได้หรือเปล่า ?

แม้ว่าทั้งไทยและกัมพูชาจะตกลงหยุดยิงกันในเวลา 24.00 ของวันที่ 28 กรกฎาคม 2568 แล้ว แต่ยัง “มีการละเมิดข้อตกลงหยุดยิง” คำถามคือ ข้อตกลงหยุดยิงคืออะไร ละเมิดได้ไหม ถ้าละเมิดแล้วจะมีผลอะไรตามมา แล้วกลับมายิงกันได้หรือเปล่า ?

ข้อตกลงหยุดยิงคืออะไร ?
“ข้อตกลงหยุดยิง” เรียกอีกอย่างว่า "การสงบศึก หรือ การพักรบ" แบบชั่วคราวหรือบางครั้งก็ไม่มีกำหนดสิ้นสุด ใช้การหยุดยิงเป็นยุทธศาสตร์  เพื่อรวบรวมกำลัง หรือวางแผนใหม่

แล้ว “หยุดยิง” สามารถละเมิดได้ไหม ?
คำตอบคือ ได้ ในกรณีที่ไม่มีการกำหนดวันสิ้นสุด หากฝ่ายหนึ่งมองว่าการสู้รบเป็นทางเลือกที่ยังได้เปรียบ ก็อาจกลับมาเปิดฉากโจมตีได้อีกครั้ง เช่น
- การลอบโจมตีตอนกลางคืน
- การย้ายกำลังพลหรือติดอาวุธเพิ่มเติมโดยไม่แจ้งอีกฝ่าย
- การอ้างว่าอีกฝ่ายละเมิดก่อน จึงต้อง “ตอบโต้กลับ”
แม้ในอนุสัญญาเฮก ปี 1899 จะระบุว่า แต่ละฝ่ายสามารถกลับมารบได้หลังจากแจ้งอีกฝ่ายล่วงหน้า (แต่ในโลกความเป็นจริง ไม่เคยมีใครแจ้งล่วงหน้า)

แล้วข้อตกลงหยุดยิงจะมีไว้ทำไม?
- เพื่อลดความสูญเสียพลเรือนในระยะสั้น
- เปิดพื้นที่ให้ความช่วยเหลือด้านมนุษยธรรม
- เป็นจุดเริ่มต้นของการเจรจาทางการเมือง

สุดท้ายจะหยุดจริง หรือแค่พัก ?
คำว่า “หยุดยิง” อาจดูเป็นสัญญาณแห่งสันติภาพ แต่ในทางปฏิบัติ มันอาจเป็นเพียง “การหยุดเพื่อเตรียมรบใหม่” ทุกอย่างขึ้นอยู่กับว่า แต่ละฝ่ายมองเป้าหมายของข้อตกลงนี้อย่างไร พร้อมจะเดินหน้าสู่ความสงบหรือยังทั้งหมดนี้ทำให้การหยุดยิงกลายเป็นแค่ “ช่วงพักระหว่างรบ” มากกว่าจะเป็นการเดินหน้าสู่สันติภาพจริง ๆ