ผู้เชี่ยวชาญเผย โรค “Mondayitis” หรืออาการไม่อยากทำอะไรในเช้าวันจันทร์ส่งผลร้ายแรงกับร่างกายของคุณมากกว่าที่คุณคิด!!

ผลการศึกษาล่าสุดโดยนักวิจัยจากมหาวิทยาลัยฮ่องกง (HKU) พบว่าความวิตกกังวลในวันแรกของสัปดาห์ทำงานมีผลกับระดับฮอร์โมนความเครียดที่สูงถึงแม้จะเกษียณอายุแล้วก็ตาม การเพิ่มขึ้นของสัญญาณความเครียดอย่างฮอร์โมนคอร์ติซอล (Cortisol) มีความเกี่ยวข้องอย่างมากกับความเสี่ยงต่อการเจ็บป่วย ซึ่งอาจอธิบายได้ว่าเหตุใดการวิเคราะห์อภิมานในปี 2548 พบว่ามีเหตุการณ์เกี่ยวกับหัวใจและหลอดเลือดเพิ่มขึ้นถึง 19 เปอร์เซ็นต์ในวันจันทร์เมื่อเทียบกับวันอื่นๆ ของสัปดาห์

ในการศึกษาล่าสุดนี้ นักวิจัยได้ตรวจสอบความเชื่อมโยงที่เป็นไปได้ระหว่างความรู้สึกวิตกกังวลต่อวันจันทร์และสุขภาพกาย

โดยทีมวิจัยได้ตรวจผู้ใหญ่ 3,511 คน อายุ 50 ปีขึ้นไป ซึ่งเข้าร่วมในโครงการ English Longitudinal Study of Aging (ELSA) ผู้เข้าร่วมรายงานระดับความวิตกกังวลของตนในวันต่างๆ ของสัปดาห์ พร้อมทั้งเก็บตัวอย่างเส้นผมและวิเคราะห์ระดับฮอร์โมนความเครียดคอร์ติซอล ซึ่งการศึกษาวิจัยพบว่า ผู้ที่รายงานว่ารู้สึกวิตกกังวลเป็นพิเศษในวันจันทร์มีระดับคอร์ติซอลสูงกว่าผู้ที่รู้สึกวิตกกังวลในวันอื่นๆ ประมาณ 23 เปอร์เซ็นต์

แผนภูมิแสดงระดับคอร์ติซอลและความวิตกกังวลในวันจันทร์ (Chandola et al., J. Aff. Dis. 2025)

ผลลัพธ์นี้ดูเหมือนจะชี้ให้เห็นว่าความวิตกกังวลในวันจันทร์ส่งผลต่อแกนไฮโปทาลามัส, ต่อมใต้สมอง และต่อมหมวกไต (HPA) ซึ่งเป็นระบบจัดการความเครียดหลักของร่างกาย แต่ความเครียดเรื้อรังสามารถกระตุ้นแกน HPA มากเกินไปและนำไปสู่ปัญหาระบบภูมิคุ้มกัน โรคเมตาบอลิซึม เช่น มะเร็ง เบาหวาน โรคหัวใจ และหลอดเลือดได้

ทีมนักวิจัยเสนอความเห็นว่า นี่อาจจะเป็นกลไกทางชีววิทยาเบื้องหลังการค้นพบก่อนหน้านี้เกี่ยวกับเหตุการณ์การเพิ่มขึ้นของโรคหลอดเลือดหัวใจในวันจันทร์ โรคเกลียดวันจันทร์อาจดูเป็นความเสี่ยงในการเกิดโรคต่าง ๆ สำหรับวัยทำงาน แต่ที่แปลกคือการศึกษาพบว่าแม้แต่ผู้เกษียณอายุแล้วก็ยังรู้สึกเครียดในวันจันทร์มากกว่า รวมถึงส่งผลเสียต่อสุขภาพด้วย

“วันจันทร์ทำหน้าที่เป็น ‘ตัวขยายความเครียด’ ทางวัฒนธรรม” ทารานี ชานโดลา นักสังคมวิทยาประจำมหาวิทยาลัยฮ่องกงกล่าว “สำหรับผู้สูงอายุบางคน การเปลี่ยนผ่านในแต่ละสัปดาห์จะกระตุ้นให้เกิดปฏิกิริยาทางชีวภาพที่คงอยู่นานหลายเดือน นี่ไม่ใช่เรื่องงาน แต่เป็นเรื่องที่ว่าวันจันทร์ฝังรากลึกในสรีรวิทยาความเครียดของเรามากเพียงใด แม้กระทั่งหลังจากจบงานไปแล้ว”