ปลาป่วย คนเดือดร้อน: วิกฤตน้ำพิษจากโขงสู่ครัวเรือน

ปลาป่วย คนเดือดร้อน: วิกฤตน้ำพิษจากโขงสู่ครัวเรือน

จากสถานการณ์พบสารปนเปื้อนในแม่น้ำโขง ในเขตภาคเหนือของประเทศไทย กรมควบคุมมลพิษ รายงานว่าพบ “สารหนู” ในตะกอนแม่น้ำโขงเกินค่ามาตรฐานหลายจุด และบางจุดยังพบโลหะหนัก เช่น ตะกั้ว ในแม่น้ำสายและแม่น้ำกก  ในเขตภาคเหนือของไทยพบ 2 จุด ช่วง อำเภอเชียงแสน  โดยคาดว่าเกิดจากการทำเหมืองแร่ทองคำและแร่หายาก ในรัฐฉาน เมียนมา ซึ่งมีการปล่อยสารพิษลงสู่แม่น้ำกก แม่น้ำสาย ก่อนไหลรวมลงสู่แม่น้ำโขง 

ผลกระทบต่อชุมชน 

• ชาวประมงขายปลาไม่ได้ เนื่องจากไม่มีใครกล้าซื้อ ทำให้รายได้ลดลง ถึงขั้นวิกฤต 
• สาธารณะสุขออกมาเตือนให้หลีกเลี่ยงการบริโภคปลาน้ำจืด อีกทั้งยังมีการตรวจสุขภาพชาวบ้านเบื้องต้น เพื่อเฝ้าระวังผลกระทบโลหะหนักและสารหนู 

ผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อม 

• ปลาติดเชื้อ เป็นแผล มีตุ่มพุพอง 
• ผลกระทบต่อความหลากหลายทางชีวภาพและห่วงโซ่อาหาร 

แนวทางการแก้ไขเบื้องต้นจากทางรัฐ

• สมาคมแม่น้ำเพื่อชีวิตและหน่วยงานรัฐเก็บตัวอย่างปลา–น้ำเพื่อ พิสูจน์สาเหตุของการติดเชื้อและสารพิษ
• ทางการวางแผนเฝ้าระวังอย่างต่อเนื่อง และคาดว่าจะเรียกร้องให้ ปิดเหมืองแร่ ที่เป็นต้นตอมลพิษแหล่งพรมแดนกับเมียนมา
• กรมควบคุมมลพิษจัดเก็บตัวอย่างน้ำและตะกอนต่อเนื่องระหว่างเดือน มี.ค.–ก.ย. 2568 (สองครั้ง/เดือน)เพื่อเฝ้าระวังคุณภาพน้ำอย่างใกล้ชิด 
• รัฐบาลวางแผนสร้าง “เขื่อนกรองน้ำ” (check dam) ในแม่น้ำสายภาคเหนือเพื่อกรองสารปนเปื้อนก่อนไหลสู่ลำน้ำหลัก

ปัญหาสารพิษปนเปื้อนในแหล่งน้ำเป็นปัญหาใหญ่ที่รัฐควรเร่งแก้ไขโดยเร็ว

เพราะแม่น้ำไม่ใช้แค่แแหล่งน้ำธรรมชาติ แต่คือชีวิตของผู้คน การแก้ไขปัญหาต้องไม่ใช่แก้เพียงเรื่องแหล่งน้ำ แต่ต้องแก้ไขปัญหาเรื่องคนที่ทำให้ดกิดปัญหานี้ด้วย