ญี่ปุ่นรับรางวัลโนเบลฮาเฮา "การหายใจทางทวารหนักในสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนม"

ในโลกของการวิจัยทางวิทยาศาสตร์ บางครั้งงานที่ดูเหมือนจะไร้สาระที่สุดกลับกลายเป็นงานที่มีคุณค่าและน่าสนใจที่สุด นี่คือแก่นแท้ของรางวัลโนเบลฮาเฮา หรือ Ig Nobel Prize ที่มอบให้กับงานวิจัยที่ "ทำให้คนหัวเราะก่อน แล้วคิดตาม" ซึ่งญี่ปุ่นได้ครองความเป็นเจ้าแห่งรางวัลนี้มาอย่างยาวนานถึง 18 ปีติดต่อกัน

ในปี 2024 ทีมนักวิจัยญี่ปุ่นนำโดยศาสตราจารย์ทาเคโนริ ทาเคเบะ จากมหาวิทยาลัยการแพทย์และทันตแพทย์แห่งโตเกียว ได้รับรางวัลโนเบลฮาเฮาสาขาสรีรวิทยา จากงานวิจัยเรื่อง "การหายใจทางทวารหนักในสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนม" ซึ่งฟังดูแล้วอาจทำให้หลายคนอมยิ้มหรือหัวเราะ แต่เบื้องหลังของงานวิจัยนี้กลับซ่อนความหวังในการช่วยชีวิตมนุษย์

แรงบันดาลใจของงานวิจัยนี้มาจากการสังเกตเต่าทะเล ซึ่งสามารถอยู่ใต้น้ำได้เป็นเวลานานโดยใช้ทวารหนักช่วยในการแลกเปลี่ยนก๊าซ ทีมวิจัยจึงเกิดความคิดที่จะทดลองว่าสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมจะสามารถรับออกซิเจนผ่านทางทวารหนักได้หรือไม่ พวกเขาเริ่มทดลองกับหนูที่มีภาวะขาดออกซิเจน โดยสอดท่อเล็กๆ เข้าไปในทวารหนักและปล่อยออกซิเจนเข้าไป ผลปรากฏว่าหนูที่ได้รับออกซิเจนทางทวารหนักมีอัตราการรอดชีวิตสูงกว่าหนูที่ไม่ได้รับออกซิเจน

ความสำเร็จในการทดลองกับหนูนำไปสู่การขยายการทดลองไปยังสัตว์ขนาดใหญ่ขึ้นอย่างหมู โดยคราวนี้ทีมวิจัยใช้ของเหลวที่อุดมไปด้วยออกซิเจนแทนก๊าซ ซึ่งก็พบว่าได้ผลดีเช่นกัน ความสำเร็จเหล่านี้เปิดโอกาสให้มีการพัฒนาวิธีการใหม่ในการช่วยเหลือผู้ป่วยที่มีปัญหาระบบหายใจล้มเหลวเฉียบพลัน โดยเฉพาะในกรณีที่ไม่สามารถใช้เครื่องช่วยหายใจแบบปกติได้