ดูดาวหาง เมษายน-พฤษภาคมนี้

เมื่อวันที่ 24 มีนาคม นายสิทธิพร   เดือนตะคุ  เจ้าหน้าที่สารสนเทศดาราศาสตร์ชำนาญการ สถาบันวิจัยดาราศาสตร์แห่งชาติ (องค์การมหาชน) (สดร.) กระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัย และนวัตกรรม (อว) เปิดเผยว่า ขณะนี้ "ดาวหาง C/2019 Y4 (ATLAS)"  (ซีสองศูนย์หนึ่งเก้าวายสี่ แอตลาส) กำลังโคจรเข้ามาในระบบสุริยะชั้นใน และมีค่าความสว่างเพิ่มขึ้นเรื่อย ๆ  ส่งผลให้นักดาราศาสตร์ทั่วโลกต่างร่วมกันจับตามอง เนื่องจากมีโอกาสที่จะมองเห็นได้ด้วยตาเปล่าในช่วงเดือนเมษายนนี้

ทั้งนี้ดาวหาง  C/2019 Y4 (ATLAS) เป็นดาวหางคาบยาวที่มีวงโคจรเกือบจะเป็นพาราโบลา  คาบการโคจรประมาณ 6,000 ปี การเดินทางเข้ามาในระบบสุริยะชั้นใน แต่ละครั้งจะใช้เวลาหลายพันปี ทำให้การเข้าใกล้ดวงอาทิตย์ครั้งนี้จะเป็นครั้งเดียวในช่วงชีวิตของเราที่จะสามารถสังเกตเห็นดาวหางดวงนี้

สำหรับดาวหางดังกล่าวถูกค้นพบครั้งแรกเมื่อ  28 ธันวาคม พ.ศ. 2562 ที่ผ่านมา โดยกล้องโทรทรรศน์ของโครงการแอตลาส  ที่ตั้งอยู่บนหมู่เกาะฮาวาย ขณะนั้นมีความสว่างน้อยเพียงแมกนิจูด 19 จึงเป็นเพียงดาวหางดวงหนึ่งที่พบได้ทั่วไป แต่เมื่อเข้าสู่ปี พ.ศ. 2563 ความสว่างของดาวหางดวงนี้กลับเพิ่มขึ้นเรื่อย ๆ และจะเข้าใกล้โลกมากที่สุด ในวันที่ 23 พฤษภาคม พ.ศ. 2563 ระยะห่างประมาณ 117 ล้านกิโลเมตร 

จากนั้นจะเข้าใกล้ดวงอาทิตย์มากที่สุดในวันที่ 31 พฤษภาคม พ.ศ. 2563 ห่างเพียง 0.26 หน่วยดาราศาสตร์ หรือประมาณ 39 ล้านกิโลเมตร ทั้งนี้ช่วงที่สามารถสังเกตการณ์ได้ดีที่สุด คาดว่าในเดือนเมษายน เนื่องจากไม่อยู่ใกล้ดวงอาทิตย์มากเกินไป

อย่างไรก็ดีดาวหางดวงล่าสุดที่สามารถเห็นได้ด้วยตาเปล่าอย่างชัดเจนในไทย คือ ดาวหางเฮล-บอปป์ (Hale-Bopp) เมื่อปี พ.ศ. 2539 มีค่าความสว่างปรากฏที่แมกนิจูด -1.3 (ความสว่างปรากฏของวัตถุท้องฟ้าที่มนุษย์สามารถมองเห็นได้ด้วยตาเปล่า มีค่าประมาณ 6 ส่วนค่าความสว่างปรากฏของดวงจันทร์เต็มดวงประมาณ -12.6) นายเซอิจิ โยชิดะ นักล่าดาวหางชื่อดังของญี่ปุ่น คาดการณ์ว่าดาวหาง C/2019 Y4 (ATLAS) อาจสว่างได้ถึงระดับ แมกนิจูด -2  หมายความว่าดาวหางดวงนี้อาจมองเห็นได้ด้วยตาเปล่าเช่นเดียวกับดาวหางเฮล-บอปป์ 

สดร. ได้ร่วมติดตามดาวหาง C/2019 Y4 (ATLAS) ด้วยกล้องโทรทรรศน์ควบคุมระยะไกลอัตโนมัติ ขนาดเส้นผ่านศูนย์กลาง 0.7 เมตร ณ หอดูดาวเฉลิมพระเกียรติ บริเวณยอดดอยอินทนนท์ จ.เชียงใหม่ ภายใต้โครงการเฝ้าระวังวัตถุใกล้โลกและวัตถุอวกาศ ในความร่วมมือระหว่าง สดร. กองทัพอากาศ และกระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม 

วัตถุประสงค์หลักในการเฝ้าติดตามและศึกษาวงโคจรของวัตถุใกล้โลกและวัตถุอวกาศ เก็บรวบรวมและสร้างฐานข้อมูล เพื่อนำไปศึกษาวิจัยต่อยอดองค์ความรู้ เป็นศูนย์ข้อมูลการเตือนภัย รวมทั้งสร้างความตระหนัก ความรู้ และความเข้าใจที่ถูกต้องเกี่ยวกับวัตถุใกล้โลกและวัตถุอวกาศให้กับสาธารณชน ซึ่งการที่ดาวหางโคจรเข้าใกล้โลก ถือเป็นเหตุการณ์ทางดาราศาสตร์ที่เกิดขึ้นเป็นปกติ สามารถอธิบายได้ตามหลักการทางวิทยาศาสตร์