นี่ไม่ใช่ไข่มุกชานม แต่มันคือนิ่วในถุงน้ำดี ใครชอบปวดท้องชายโครงขวา ท้องอืดระวังไว้เลย

นายแพทย์อารักษ์ วงศ์วรชาติ ผู้อำนวยการโรงพยาบาลสิชล ได้โพสท์ภาพและข้อความลงในเฟซบุ๊ก เป็นภาพนิ่วในถุงดีและท่อน้ำดี เพื่อเป็นกรณีศึกษาและเตือนให้ชาวเน็ตหมั่นสังเกตตัวเองว่ามีอาการเหล่านี้หรือไม่ ถ้าใช่ให้รีบไปพบแพทย์ 

โดยได้โพสท์ระบุว่า #นิ่วในถุงน้ำดีและท่อน้ำดี #ไข่มุกชานม ตะลึงหลังผ่าเอาถุงน้ำดีออก เจอก้อนนิ่วเหมือนไข่มุกสีดำที่เป็นอาหารยอดฮิตใส่ในชานม กาแฟนมประเภทต่างๆ นับได้กว่า800 ก้อนจนเบื่อที่จะนับต่อ เพราะมีก้อนเล็กก้อนน้อยอีกจำนวนมาก

เป็นผู้ป่วย มาโรงพยาบาลสิชล ด้วยอาการเป็นไข้ ปวดท้องชายโครงขวา ตาเหลือง เบื่ออาหาร อ่อนเพลีย ปวดหัว แน่นท้อง อืดท้อง คนไข้บอกรู้สึกอืดท้องมานาน แต่คิดว่าเป็นโรคกะเพาะอาหารอักเสบ ไปหาหมอก็บอกแบบนี้ หมอให้ตรวจคนไข้ก็บอกขอยาไปกินก่อน ห่วงงานที่บ้าน มารอบนี้อาการหนัก หมอจับนอนโรงพยาบาล ตรวจชุดใหญ่ แค่อัลตราซาวด์ในท้องก็เห็นแล้ว

เห็นแบบนี้คงสงสัยกันว่าทนอยู่ได้อย่างไร ถุงน้ำดีอักเสมมีหนอง ใกล้จะแตกเต็มทีแล้ว ถ้าแตกหนองเต็มท้อง ก็เป็นเรื่องโอกาสเสียชีวิตมีสูงมาก เพราะคนไข้ก็อายุมากแล้ว แต่รายนี้รอดครับ ค่าใช้จ่ายหลักแสน แต่ไม่ต้องจ่ายใช้สิทธิ์หลักประกันสุขภาพถ้วนหน้า

การตรวจง่ายนิดเดียว อัลตราซาวด์ก็เห็นแล้ว ในชีวิตก็หาโอกาสไปพบแพทย์ซาวด์ในท้องสักครั้งก็ยังดีครับใครที่ชอบกินไข่มุกชานม กาแฟนม คงเบื่อไปหลายวัน

  ปัจจัยเสี่ยงที่ทำให้เกิดนิ่ว

1.ความอ้วน คนอ้วนจะเกิดนิ่วที่มีคอเลสเตอรอล เนื่องจากการบีบตัวของถุงน้ำดีลดลง
2.การได้ฮอร์โมนเอสโตรเจนจากการรับประทานหรือตั้งครรภ์ทำให้ระดับคอเลสเตอรอลในน้ำดีสูง
3.การได้ยาลดไขมันบางชนิดทำให้คอเลสเตอรอลในน้ำดีสูง
4.ผู้ป่วยโรคเบาหวานที่มีระดับไขมันชนิดไตรกลีเซอไรด์ในเลือดสูงมากๆ
5.การลดน้ำหนักอย่างรวดเร็ว ทำให้ร่างกายละลายไขมันมากไป

สาเหตุของนิ่วในถุงน้ำดี
ก้อนนิ่วในถุงน้ำดีนั้นเกิดจากการตกผลึกของสารประกอบในน้ำดี 2 ชนิด ได้แก่ คอเลสเตอรอล และบิลิรูบิน นิ่วที่เกิดจากคอเลสเตอรอล (cholesterol gallstones) จะพบได้บ่อยกว่า และมีลักษณะเป็นก้อนสีขาว เหลือง หรือเขียว ในขณะที่นิ่วที่เกิดจากบิลิรูบิน (pigment gallstones) จะมีสีน้ำตาลหรือดำ ดังนั้น ปัจจัยที่เพิ่มความเสี่ยงต่อการเกิดนิ่วในถุงน้ำดี จึงได้แก่
ภาวะที่น้ำดีมีคอเลสเตอรอลมากเกินไป ซึ่งอาจเกิดจากร่างกายมีคอเลสเตอรอลสูง ตับจึงขับคอเลสเตอรอลออกมาในน้ำดีมาก โดยเฉพาะในผู้ที่มีน้ำหนักเกิน เป็นเบาหวาน ไขมันในเลือดสูง หรือกล้ามเนื้อถุงน้ำดีไม่สามารถบีบตัวนำคอเลสเตอรอลออกมาได้ ทำให้มีคอเลสเตอรอลตกค้างอยู่

ภาวะที่น้ำดีมีบิลิรูบินมากเกินไป อาจเกิดจากโรคที่ทำให้ตับสร้างบิลิรูบินมาก เช่น โรคตับแข็ง โรคตับอักเสบ หรือเกิดจากการแตกทำลายของเม็ดเลือดแดงจำนวนมาก เช่น ในภาวะโลหิตจาง หรือโรค G6PD เป็นต้น
ภาวะที่น้ำดีมีความเข้มข้นมาก ทำให้คอเลสเตอรอลและบิลิรูบิน มีโอกาสตกตะกอนและรวมตัวกับสารอื่นๆ ในน้ำดีกลายเป็นก้อนนิ่วได้สูง

การป้องกันนิ่วในถุงน้ำดี ควบคุมน้ำหนัก และระดับไขมันในเลือดให้อยู่ในเกณฑ์ปกติ โดยการออกกำลังกายและควบคุมอาหาร เพื่อป้องกันไม่ให้มีการหลั่งคอเลสเตอรอลในน้ำดีมากเกินไป

หากต้องการลดน้ำหนัก ควรลดอย่างถูกวิธีและค่อยเป็นค่อยไป เพราะการที่น้ำหนักลดลงอย่างรวดเร็ว จะทำให้ตับหลั่งคอเลสเตอรอลในน้ำดีมากกว่าปกติ