จีนเริ่มปรับแต่งยีนด้วย CRISPR ครั้งแรกในมนุษย์

ความกล้าได้กล้าเสียของจีน กำลังจุดระเบิดการแข่งขันด้านชีวะการแพทย์ ระหว่าง 2 ยักษ์ใหญ่ “สหรัฐ-จีน”

ทีมนักวิทยาศาสตร์จีนได้ทดลองฉีดเซลล์ที่ได้รับการปรับแต่งยีนด้วยเทคนิคที่กำลังร้อนแรงที่สุด CRISPR–Cas9 ไปในร่างกายมนุษย์เป็นครั้งแรก ซึ่งเป็นผู้ป่วยโรคมะเร็งปอด นำโดยนักวิทยาศาสตร์ด้านมะเร็งวิทยา Lu You จากมหาวิทยาลัยเสฉวน ในเมืองเฉิงตู ของประเทศจีน

ในช่วงหลายปีที่ผ่านมา กระบวนการตัดแต่งเซลล์ด้วยนวัตกรรมใหม่ กำลังทำให้ชีวะการแพทย์คึกคัก เทคโนโลยี CRISPR ทำให้การระบุยีน ตัดต่อยีนที่ไม่ต้องการ และใส่ยีนที่หวังผลเข้าไปแทน ล้วนกลายเป็นเรื่องที่ทำได้ง่าย ซึ่งมีการทดลองในพืชและสัตว์หลายชนิด แต่ยังไม่มีใครรองรับเรื่องในการทำกับมนุษย์ ด้วยเหตุผลทางจริยธรรมและปัญหาผลกระทบย้อนหลังที่ยังตอบไม่ได้ในขณะนี้

มันเหมือนการแข่งขันไปอวกาศ มันกำลังทำให้เกิด Sputnik 2

แต่อเมริกาเองมีแผนจะทดลอง CRISPR กับมนุษย์เช่นกันในปี 2017 โดยศึกษายีน 3 ชุดในเซลล์ของผู้ร่วมการทดลองที่ป่วยเป็นมะเร็ง แต่อย่างไรก็ตามยังไม่ได้รับการอุดหนุนงบประมาณการวิจัยจากภาครัฐ

แม้จีนจะรุดหน้าไปก่อน แต่ทางการยืนยันว่าได้รับการรับรองจากคณะกรรมการในประเด็นจริยธรรมที่ละเอียดอ่อนแล้ว
โดยทีมวิจัย จะเอาเซลล์ภูมิคุ้มกันออกจากเลือดผู้ป่วย จากนั้นใช้ CRISPR–Cas9 ตัดต่อยีนในโปรตีน PD-1 และเพาะเลี้ยงเซลล์ที่ปรับปรุงแล้ว เพิ่มจำนวนมัน และฉีดกลับไปยังผู้ป่วย ให้โปรตีน PD-1 ที่อัพเกรดแล้วให้ต่อสู้กับเซลล์มะเร็ง

นักวิจัยจีนยืนยันว่ากระบวนการนั้นแทบไม่มีปัญหา ขณะนี้ผู้ป่วยเตรียมการฉีดครั้งที่ 2 แต่ไม่อนุญาตเปิดเผยข้อมูลเกี่ยวกับผู้ป่วยรายนี้ โครงการวิจัยจะขยายผลไปในผู้ป่วยอีก 10 ราย โดยการฉีดเซลล์ปรับแต่ง 4 ครั้ง และศึกษาผลความคืบหน้าเพื่อจัดการกับมะเร็ง

แม้จะยังเร็วไปที่จะตัดสินว่า การปรับแต่งยีนมนุษย์ครั้งแรก ได้ผลที่น่าพึงพอใจหรือไม่ แต่ประวัติศาสตร์และความก้าวหน้าทางชีวะการแพทย์กำลังเปลี่ยน ที่ไม่ต่างจากการแข่งขันไปดวงจันทร์