แกะซองขนมทีไร ลุ้นของแถมทุกที

เมื่อพูดถึงยุค 90 หลายคนอาจนึกถึงเพลงป็อป เกมมาริโอ้ หรือ โทรศัพท์มือถือรุ่นเก่า แต่สำหรับเด็กที่โตมาในยุคนั้นในประเทศไทย สิ่งที่ฝังลึกที่สุดในความทรงจำอาจไม่ใช่ของใหญ่ๆเหล่านั้น แต่เป็นของชิ้นเล็กๆที่อยู่ในซองขนม ซึ่งของเล่นแถมที่เมื่อแกะออกมาแล้วบางทีอาจสนุกกว่าตัวขนมเสียอีก ผมเองก็นึกถึงเรื่องนี้บ่อยๆในช่วงหลัง การแกะซองขนมแบบนั้นให้ความรู้สึกเหมือนเปิดกล่องสุ่มในสมัยเด็ก ซึ่งทุกวันนี้หาที่ไหนไม่ได้แล้ว...

ตอนนั้นเงินไม่กี่บาทก็เป็นสมบัติ จำได้ว่าหลังเลิกเรียนเพื่อนๆหลายคนวิ่งตรงไปที่ร้านขายของชำหน้าโรงเรียน ไม่ใช่เพราะหิว แต่เพราะอยากรู้อีก 2-3 วันจะมีของเล่นชิ้นใหม่ในซองขนมหรือเปล่า? ขนมบางอย่างรสชาติธรรมดาๆ แต่ของแถมนั้นจริงจังมาก เหมือนกับที่ทายาทของ "โอเดนย่า" ที่เคยพูดไว้ในสัมภาษณ์ว่า "หลายบริษัทงบประมาณส่วนใหญ่อยู่ที่ของแถม ทำให้ขนมไม่อร่อย แต่โอเดนย่าเลือกวิธีตรงกันข้าม คือทำขนมให้อร่อยก่อน แล้วค่อยใส่ของเล่นที่เล่นสนุกได้จริงๆ" ตอนนั้นผมไม่เข้าใจหลักการตลาดพวกนี้หรอก แค่รู้ว่าซองไหนมีของเล่นก็ซื้อซองนั้น...!!

ถ้าต้องเลือกสิ่งที่เป็นตัวแทนยุค 90 มากที่สุด คงหนีไม่พ้นการ์ดที่แถมมากับขนม "โอเดนย่า" ที่เริ่มขายปี 1989 เอาตัวอย่างการ์ดดราก้อนบอลมาในซองขนม ทุกคนแทบจะไม่ได้สนใจกินข้าวโพดอบกรอบเลย แต่กลับใส่การ์ดไว้ในกระเป๋าเสื้ออย่างระมัดระวัง ถึงเวลาเที่ยงก็เอาออกมาต่อสู้ด้วยการวัดค่าพลัง ใครได้การ์ดหายากก็เหมือนได้รางวัลใหญ่ ต่อมาหลายปีให้หลัง การ์ดชุดพิเศษ SSR เหล่านี้กลายเป็นของสะสม ราคาในตลาดมือสองพุ่งไปถึงหลักแสนบาทต่อใบ ตอนนั้นใครจะคิดว่ากระดาษแข็งชิ้นหนึ่งที่แถมมากับขนมราคาไม่กี่บาท จะทำแบบนี้ได้!?

นอกจากนี้ยังมีของเล่นพลาสติกชิ้นเล็กๆ ที่เรียกกันว่า "ฟิกเกอร์" หรือ "ของเล่นยาง" ที่บางครั้งเป็นตัวละครจากการ์ตูนดังในยุคนั้น เช่น ดราก้อนบอล โปเกมอน หรือเซเลอร์มูน ตัวเล็กๆชิ้นเดียวที่ทำออกมาไม่ประณีต แต่หยิบจับแล้วรู้สึกมีน้ำหนัก ของแบบนี้บางครั้งมีชิ้นส่วนที่ขยับได้ ใส่ลงในกระเป๋าเสื้อนักเรียนแล้วเดินไปไหนมาไหน เหมือนมีสมบัติลับอยู่ข้างใน มีเพื่อนคนหนึ่งสะสมตุ๊กตายางจากโอเดนย่ามาเป็นสิบปี ใส่ไว้ในกล่องไม้ขีดเต็มหมด ตอนนั้นผมว่าทำไมเขาถึงไม่ทิ้ง ตอนนี้กลับมานึกได้ ของพวกนั้นตอนนี้แต่ละชิ้น หาซื้อในตลาดนัดไม่ได้ง่ายๆแล้ว นอกจากนี้ยังมีของเล่นอีกประเภทที่ดูเหมือนไม่ใช่ของเล่น แต่กลับสนุกมาก นั่นคือสติกเกอร์ สติกเกอร์ที่แถมมากับขนมบางครั้งมีขนาดใหญ่กว่าซองขนมเสียอีก แกะออกมาแล้วติดสมุด ติดโต๊ะ ติดหัวเตียง หลังติดเต็มก็เอามาแลกเปลี่ยนกับเพื่อน มีสติกเกอร์หายากแบบ "เลเซอร์" หรือ "เงินกะพริบ" ที่ส่องดูแล้วสะท้อนแสงได้ รู้สึกหรูหรามาก แปะไว้บนปกสมุดแล้วต้องเอาไปอวดให้เพื่อนทั้งห้องดู ยังมีพวกแผ่นกระดาษแข็งที่ประกอบเป็นบ้านหรือฉากเล็กๆได้ ขนมบางยี่ห้อแถม "บ้านญี่ปุ่น" กระดาษที่ประกอบเองได้ เด็กๆต่อเสร็จแล้ววางเรียงกันบนโต๊ะเหมือนสร้างหมู่บ้านเล็กๆ ซึ่งทุกคนก็สนุกกันมาก...

ที่ตลกกว่านั้นคือ บางครั้งของเล่นแถมไม่เกี่ยวกับขนมเลยด้วยซ้ำ มีคนในเว็บบอร์ดเคยเล่าว่า "เคยเห็นขนมยี่ห้อหนึ่งแถมแหวนพลาสติกและสร้อยคอสีทอง ขนมเป็นแค่ข้าวโพดอบกรอบกลมๆที่ไม่มีใครสนใจ ซื้อมาเพราะอยากได้เครื่องประดับชิ้นนั้น..." ซึ่งผมเองก็เคยทำแบบนี้ ตอนนั้นซองขนมซองหนึ่งมีตุ๊กตายางตัวเล็กๆ แกะออกมาแล้วสีผิดเพี้ยน แต่ว่าเป็นตัวละครที่ผมชอบจากการ์ตูน ก็เลยเก็บไว้หลายปี วันหนึ่งแม่เก็บของแล้วถามว่า "ยังจะไว้อีกเหรอ?" ผมถึงได้รู้ว่ามันไม่มีประโยชน์อะไรแล้ว แต่ก็ยังไม่ยอมทิ้ง...

จริงๆแล้ว ปรากฏการณ์ "ซื้อขนมเพื่อเอาของเล่น" ในยุค 90 ไม่ได้จำกัดอยู่แค่ขนมเท่านั้น ตอนนั้นแม้แต่รองเท้านักเรียน ถุงเท้า น้ำมันเชื้อเพลิงก็มีของแถม แต่ที่เด็กอย่างเราสัมผัสได้บ่อยที่สุด คือ ชั้นวางขนมในร้านขายของชำหน้าโรงเรียน ของไม่กี่บาทก็สร้างความสุขได้ทั้งวัน ตอนนี้คิดดูแล้ว สิ่งที่เด็กยุค 90 อย่างเราเล่นจริงๆ อาจไม่ใช่ของเล่นเหล่านั้น แต่เป็นความคาดหวังตอนแกะซองและความสุขตอนเอาไปอวดเพื่อนมากกว่า... ตอนนี้ผมผ่านร้านขายของชำบางครั้งก็ยังมองชั้นวางขนมอยู่บ้าง บรรจุภัณฑ์เปลี่ยนไป ของแถมก็ไม่เหมือนเดิมแล้ว บางยี่ห้อเลิกแถมของเล่นไปนานแล้ว หรือ เปลี่ยนเป็นโค้ดเกมเสมือนจริงแทน แต่เมื่อนึกถึงสมัยที่หยิบของเล่นชิ้นเล็กๆ จากซองขนมด้วยมือเปื้อนผงปรุงรส ความสุขแบบนั้นมันเรียบง่ายและจริงใจมาก ไม่ต้องมีหน้าจอ ไม่ต้องอัปเดตอะไร แค่มีของเล่นชิ้นเล็กๆก็เพียงพอแล้ว...