ไฟเขียวกติกาใหม่ ! ทุเรียน–สละไทยส่งออกจีน คุมเข้มตั้งแต่สวนถึงล้ง

ผลไม้ไทยเตรียมยกระดับมาตรฐานการส่งออกสู่ตลาดจีนอีกขั้น หลังคณะรัฐมนตรีเห็นชอบการจัดทำพิธีสารว่าด้วยข้อกำหนดด้านสุขอนามัยพืชสำหรับการส่งออกทุเรียนสด และสละสดจากประเทศไทยไปยังสาธารณรัฐประชาชนจีน โดยมุ่งควบคุมศัตรูพืช และตรวจสอบย้อนกลับได้ตลอดกระบวนการ ตั้งแต่สวนผลไม้ไปจนถึงโรงคัดบรรจุ และเอกสารก่อนส่งออก

มาตรการดังกล่าวเป็นความร่วมมือระหว่างกระทรวงเกษตร และสหกรณ์ของไทยกับสำนักงานศุลกากรแห่งสาธารณรัฐประชาชนจีน (GACC) เพื่อสร้างหลักเกณฑ์ที่ชัดเจน และเพิ่มความเชื่อมั่นให้กับตลาดผลไม้ไทยในประเทศจีน

ครม. เห็นชอบพิธีสารส่งออกทุเรียน และสละสดไปจีน

เมื่อวันที่ 10 พฤศจิกายน 2569 ร้อยเอกหญิงภัทร์ดารัสมิ์ ทองสลวยกร รองโฆษกประจำสำนักนายกรัฐมนตรี เปิดเผยว่า ที่ประชุมคณะรัฐมนตรีมีมติเห็นชอบการจัดทำพิธีสารด้านสุขอนามัยพืชสำหรับส่งออกทุเรียนสด และผลสละสดจากประเทศไทยไปยังประเทศจีน รวม 2 ฉบับ

พิธีสารดังกล่าวจัดทำร่วมกันระหว่างกระทรวงเกษตร และสหกรณ์ของไทยกับ GACC เพื่อกำหนดหลักเกณฑ์การส่งออกให้สอดคล้องกับข้อกำหนดของประเทศปลายทาง โดยให้ความสำคัญกับการควบคุมศัตรูพืช การตรวจสอบคุณภาพ และการตรวจสอบย้อนกลับของผลผลิต

เปิด 4 เงื่อนไขสำคัญ ผู้ส่งออกต้องปฏิบัติตาม

การส่งออกทุเรียน และสละสดไปจีนจะให้ความสำคัญกับการควบคุมคุณภาพตั้งแต่ต้นทาง โดยเกษตรกร และผู้ประกอบการที่เกี่ยวข้องต้องปฏิบัติตามหลักเกณฑ์สำคัญ ได้แก่

มาตรฐาน GAP

สวนผลไม้ต้องปฏิบัติตามมาตรฐานการปฏิบัติทางการเกษตรที่ดี (Good Agricultural Practices : GAP) เพื่อควบคุมกระบวนการผลิตให้ได้คุณภาพ และมีความปลอดภัยตามข้อกำหนด

การจัดการศัตรูพืชแบบผสมผสาน (IPM)

ต้องมีระบบจัดการศัตรูพืชอย่างเหมาะสม เพื่อลดความเสี่ยงจากศัตรูพืชที่อาจติดไปกับผลผลิต และเป็นปัญหาต่อการนำเข้าของประเทศจีน

มาตรฐานโรงคัดบรรจุ

กระบวนการคัดแยก และบรรจุผลไม้ต้องเป็นไปตามข้อกำหนดที่เกี่ยวข้อง เพื่อควบคุมคุณภาพ และลดโอกาสการปนเปื้อนของศัตรูพืชระหว่างการจัดเตรียมสินค้า

ระบบตรวจสอบย้อนกลับ

ต้องจัดทำข้อมูลแหล่งผลิต และกระบวนการจัดการผลผลิตให้สามารถตรวจสอบย้อนกลับได้ ตั้งแต่สวน การคัดแยก การบรรจุ ไปจนถึงขั้นตอนก่อนส่งออก

ผลไม้ต้องมีใบรับรองสุขอนามัยพืชก่อนส่งออก

อีกหนึ่งเงื่อนไขสำคัญคือ ทุเรียนสด และสละสดที่จะส่งออกไปจีนต้องผ่านการตรวจสอบ และได้รับใบรับรองสุขอนามัยพืช (Phytosanitary Certificate) ตามหลักเกณฑ์ที่กำหนด

สำหรับสละสดยังมีข้อกำหนดเพิ่มเติมให้ระบุข้อความรับรองในเอกสาร เพื่อยืนยันว่าผลผลิตเป็นไปตามเงื่อนไขของพิธีสาร และปราศจากศัตรูพืชกักกันที่จีนให้ความสำคัญ

ข้อกำหนดดังกล่าวจึงไม่ได้เน้นเพียงรูปลักษณ์หรือคุณภาพของผลไม้เท่านั้น แต่ยังให้ความสำคัญกับความปลอดภัยทางการเกษตร และการป้องกันศัตรูพืชที่อาจส่งผลกระทบต่อภาคเกษตรกรรมของประเทศปลายทางด้วย

ทุเรียนไทยยังเป็นผลไม้เศรษฐกิจสำคัญในตลาดจีน

ข้อมูลจากกรมประชาสัมพันธ์ระบุว่า ในช่วงวันที่ 1 มกราคม – 30 กันยายน 2569 ไทยส่งออกทุเรียนสดไปจีนรวม 1,217,695 ตัน คิดเป็นมูลค่า 139,878 ล้านบาท สะท้อนให้เห็นถึงความสำคัญของตลาดจีนต่ออุตสาหกรรมทุเรียนไทย

ขณะที่สละสดถือเป็นผลไม้ที่มีโอกาสขยายตลาดส่งออกไปจีน โดยกรมประชาสัมพันธ์ระบุว่า การเปิดตลาดดังกล่าวคาดว่าจะช่วยเพิ่มมูลค่าการส่งออกได้อย่างน้อย 76 ล้านบาทต่อปี

การกำหนดมาตรฐานร่วมกับจีนจึงเป็นอีกแนวทางในการพัฒนาระบบการผลิต และส่งออกผลไม้ไทยให้มีคุณภาพ และเป็นไปตามข้อกำหนดของตลาดต่างประเทศ

เตรียมลงนามพิธีสารระหว่างการเยือนไทยของนายกรัฐมนตรีจีน

นอกจากมติ ครม. เมื่อวันที่ 10 พฤศจิกายน 2569 แล้ว กรมประชาสัมพันธ์ยังรายงานว่า จะมีการลงนามพิธีสารในช่วงการเยือนประเทศไทยของนายกรัฐมนตรีสาธารณรัฐประชาชนจีน ระหว่างวันที่ 13–15 พฤศจิกายน 2569 จึงเป็นอีกความเคลื่อนไหวที่ภาคเกษตรกร และผู้ส่งออกควรติดตาม โดยเฉพาะรายละเอียดของพิธีสารฉบับสมบูรณ์ และวันที่เริ่มมีผลบังคับใช้ ซึ่งจะเป็นข้อมูลสำคัญสำหรับการเตรียมความพร้อมของสวนผลไม้ โรงคัดบรรจุ และผู้ประกอบการส่งออก

สรุป

การเห็นชอบจัดทำพิธีสารส่งออกทุเรียนสด และสละสดไปจีนครั้งนี้ เป็นความเคลื่อนไหวสำคัญของภาคเกษตรไทย โดยกำหนดแนวทางควบคุมมาตรฐานตั้งแต่สวนจนถึงขั้นตอนก่อนส่งออก ทั้ง GAP, IPM, การจัดการโรงคัดบรรจุ ระบบตรวจสอบย้อนกลับ และใบรับรองสุขอนามัยพืช

สำหรับเกษตรกร และผู้ประกอบการ การติดตามรายละเอียดพิธีสาร และเตรียมปรับกระบวนการผลิตให้สอดคล้องกับข้อกำหนดของจีน จะเป็นส่วนสำคัญในการรักษาโอกาสทางการค้า และสร้างความเชื่อมั่นให้กับผลไม้ไทยในตลาดต่างประเทศ