ชิซึกะเป็นนางเอกหรือนางรองกันแน่?

ภาพจากเอไอ

พูดตรงๆเลยนะ ถ้าให้ผมตอบแบบเร็วๆว่า "ชิซึกะเป็นนางเอก" ผมก็ตอบได้!! แต่มันจะรู้สึกเหมือนโกหกตัวเองนิดหน่อย ...

เหตุผลเพราะ คำว่า "นางเอก" ในหัวของคนไทยส่วนใหญ่ มันผูกกับ "คู่กับพระเอก แต่งงานกันตอนจบ เป็นผู้หญิงคนเดียวที่พระเอกชอบ" ซึ่งถ้าใช้มาตรฐานนี้ "ชิซึกะ" ก็เข้าเกณฑ์เต็มๆ เพราะในตอนจบของเรื่อง "โนบิตะ" ได้แต่งงานกับ "ชิซึกะ" จริงๆ และ มีลูกด้วยกันชื่อ "โนบิสุเกะ" แถมเว็บไซต์อย่างเป็นทางการของญี่ปุ่นหลายเจ้าก็เขียนตรงๆว่า "ชิซึกะ" คือ "ヒロイン" (ฮีโรอีน ที่แปลว่า "นางเอก" ) ของเรื่องนั่นเอง...

แต่... ถ้าเราดูโครงสร้างของเรื่องดีๆ "โดราเอมอน" ไม่ใช่เรื่องรักโรแมนติกเลย มันเป็นเรื่องของเด็กผู้ชายคนหนึ่ง ที่ต้องเติบโต กับแมวหุ่นยนต์ที่คอยช่วยเหลือ ธีมหลักคือ "มิตรภาพ ความกล้า และการยอมรับตัวเอง" ไม่ใช่ "โนบิตะจะจีบชิซึกะสำเร็จไหม?" ในโครงสร้างแบบนี้ "ชิซึกะ" ทำหน้าที่เป็น "แรงจูงใจ" มากกว่าจะเป็น "ตัวละครหลัก" เธอเป็นเหตุผลที่ทำให้ "โนบิตะ" อยากเก่งขึ้น อยากเป็นคนที่ดีกว่าเดิม แต่เรื่องราวส่วนใหญ่ไม่ได้หมุนรอบตัวเธอ ...

มีกระทู้ในพันทิปที่พูดเรื่องนี้ได้น่าสนใจ เขาบอกว่า "ถ้าใช้มาตรฐานละครไทย ชิซึกะก็คือนางเอกเพราะได้แต่งงานกับพระเอก" แต่ถ้าดูเนื้อหาจริงๆ ชิซึกะไม่ได้ดีกับโนบิตะตั้งแต่ต้น เธอหัวเราะเยาะเขา มองเขาเป็นตัวตลก และ มาตรฐานผู้ชายของเธอสูงส่งมาก เธอชอบคนเก่งอย่าง "เดคิสุงิ" ผมว่าประเด็นนี้มันสะท้อนอะไรบางอย่างเกี่ยวกับวิธีที่เราแบ่ง "นางเอก" กับ "นางรอง" ในวัฒนธรรมไทยด้วย...

ในญี่ปุ่น คำว่า "ヒロイン" ไม่ได้หมายความว่า "ต้องเป็นคนรักของพระเอกเสมอไป" มันหมายถึง "ตัวละครหญิงคนสำคัญ" มากกว่า... "ชิซึกะ" เป็นผู้หญิงคนเดียวในกลุ่มหลัก 5 คน เป็น "紅一点" (โคอิทเท็น) หรือ "จุดแดงหนึ่งเดียว" ในกลุ่มผู้ชาย เธอจึงเป็นฮีโรอีนโดยตำแหน่ง ไม่ใช่โดยบทบาทโรแมนติก... และถ้ามองในแง่การเล่าเรื่อง ตัวละครหญิงที่ทำหน้าที่ "นางเอก" จริงๆ ในแต่ละตอนอาจไม่ใช่ "ชิซึกะ" ด้วยซ้ำ บางตอนนางเอกคือ "ไจโกะ" (น้องสาวไจแอนท์) บางตอนคือ "โดรามิ" (น้องสาวโดราเอมอน) บางตอนคือ "เพื่อนร่วมชั้นคนอื่นๆ" หรือ แม้แต่หุ่นยนต์สาวที่โผล่มาแค่ตอนเดียว... "ชิซึกะ" เป็น "ตัวละครประจำ" ที่สำคัญ แต่ไม่ได้เป็น "ศูนย์กลาง" ของทุกตอน... พูดง่ายๆคือ "ชิซึกะเป็นนางเอกในระดับ "จักรวาลของเรื่อง" (เธอคือผู้หญิงคนสำคัญของจักรวาลโดราเอมอน เป็นคู่ครองในอนาคตของตัวเอก) แต่ในระดับ "ตอน" เธอเป็นแค่เพียง "ตัวประกอบ" ที่บางครั้งก็มีบทบาทสำคัญ บางครั้งก็ยืนเป็นฉากหลังเป็นต้น ฮ่าๆ...

ถ้าให้น้ำหนักกับจุดจบ "ชิซึกะ" คือนางเอกชัดๆ เพราะเธอคู่กับโนบิตะในตอนจบ... ถ้าให้น้ำหนักกับเนื้อหาระหว่างทาง "ชิซึกะ" ก็เป็นได้แค่ตัวละครสมทบที่มีบทบาทสำคัญเป็นครั้งคราว... ผมเลยคิดว่าคำตอบที่ตรงที่สุดคือ "ชิซึกะเป็น "นางเอกโดยสถานะ" แต่เป็น "ตัวละครสมทบโดยบทบาท" และนั่นก็ไม่ใช่เรื่องแปลกอะไร เพราะโดราเอมอนไม่เคยเป็นเรื่องที่สร้างมาเพื่อให้ใครคนใดคนหนึ่ง เป็นนางเอกตั้งแต่แรกอยู่แล้ว...