ไทยกระจายแหล่งนำเข้าน้ำมันหนีวิกฤตฮอร์มุซ แต่ต้นทุนเชื้อเพลิงยังพุ่ง 45.7%

สำนักงานนโยบายและยุทธศาสตร์การค้า (สนค.) กระทรวงพาณิชย์ เปิดเผยผลวิเคราะห์โครงสร้างการนำเข้าพลังงานของไทย วันที่ 8 พ.ย. พบว่าไทยกระจายแหล่งนำเข้าน้ำมันดิบและก๊าซธรรมชาติออกไปหลายภูมิภาคมากขึ้น เพื่อรับมือความเสี่ยงจากวิกฤตช่องแคบฮอร์มุซ แต่ข่าวดีด้านความมั่นคงพลังงานมาพร้อมข่าวร้ายด้านต้นทุน เพราะราคานำเข้าเชื้อเพลิงยังพุ่งแรงและเริ่มส่งผ่านมาถึงค่าครองชีพแล้ว

🛢️ น้ำมันดิบ: 3 แหล่งหลักลดจาก 74.4% เหลือ 54.7%

สนค. วิเคราะห์ข้อมูลจากเว็บไซต์คิดค้า.com เปรียบเทียบช่วงก่อนเกิดวิกฤต (ม.ค.–ก.พ. 2569) กับช่วงหลังเกิดวิกฤต (มี.ค.–ก.ย. 2569) พบว่า ก่อนเกิดวิกฤต ไทยนำเข้าน้ำมันดิบจากสหรัฐอาหรับเอมิเรตส์มากที่สุด 40.1% รองลงมาคือซาอุดีอาระเบีย 18.1% และสหรัฐอเมริกา 16.2% รวม 3 ประเทศมีสัดส่วนสูงถึง 74.4% ของมูลค่านำเข้าน้ำมันดิบทั้งหมด

หลังเกิดวิกฤต สัดส่วนของ 3 ประเทศหลักลดลงเหลือ 54.7% โดยไทยเพิ่มการนำเข้าจากแหล่งอื่นเข้ามาเสริม นำโดยแองโกลาเพิ่มขึ้น 4.0 จุดเปอร์เซ็นต์ บราซิลเพิ่มขึ้น 3.1 จุดเปอร์เซ็นต์ และอาร์เจนตินาเพิ่มขึ้น 2.8 จุดเปอร์เซ็นต์ สะท้อนการขยายทางเลือกจัดหาน้ำมันดิบไปยังแอฟริกาและลาตินอเมริกา ลดความเสี่ยงจากการพึ่งพาแหล่งนำเข้ารายใหญ่เดิม แต่ตัวเลขนี้ก็บอกอีกด้านว่า 3 ประเทศหลักยังครองสัดส่วนเกินครึ่งอยู่ ไทยยังไม่ได้หลุดพ้นจากการพึ่งพาตะวันออกกลาง เพียงแต่กระจายความเสี่ยงออกไปมากขึ้นเท่านั้น

🔥 ก๊าซธรรมชาติ: สหรัฐขึ้นอันดับ 1 แทนกาตาร์

ด้านก๊าซธรรมชาติ ไทยปรับเปลี่ยนแหล่งนำเข้าหลักเช่นกัน ก่อนเกิดวิกฤต ไทยนำเข้าจากกาตาร์ เมียนมา และออสเตรเลียรวมกัน 57.3% แต่หลังเกิดปัญหาการขนส่งทางเรือผ่านช่องแคบฮอร์มุซจากกาตาร์ ไทยเร่งจัดหาแหล่งทดแทน ทำให้สหรัฐอเมริกาก้าวขึ้นมาเป็นแหล่งนำเข้าอันดับ 1 ด้วยสัดส่วน 29.9% ตามด้วยออสเตรเลีย 17.2% และเมียนมา 11.2% รวม 3 ประเทศคิดเป็น 58.3%

💸 ต้นทุนยังพุ่ง: เชื้อเพลิงนำเข้า +45.7%

จุดที่ต้องระวังที่สุดคือ การกระจายแหล่งนำเข้าช่วยลดความเสี่ยงเรื่องของขาด แต่ ไม่ได้ทำให้ต้นทุนพลังงานลดลงทันที เพราะราคานำเข้ายังเป็นไปตามกลไกตลาดโลก ค่าขนส่ง อัตราแลกเปลี่ยน และเงื่อนไขการจัดซื้อ ข้อมูลดัชนีราคานำเข้าเดือน ก.ย. 2569 อยู่ที่ระดับ 130.7 เพิ่มขึ้น 12.3% จากปีก่อน โดยเฉพาะหมวดเชื้อเพลิงที่พุ่งสูงถึง 45.7%

แรงกดดันเริ่มส่งผ่านมายังต้นทุนการผลิตในประเทศแล้ว ดัชนีราคาผู้ผลิตเดือน ต.ค. 2569 อยู่ที่ 117.7 เพิ่มขึ้น 10.2% จากปีก่อน โดยหมวดผลิตภัณฑ์จากเหมืองเพิ่มขึ้น 37.8% และผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรมเพิ่มขึ้น 8.9%

🧺 เงินเฟ้อ 3.90%: น้ำมันเชื้อเพลิงดันครึ่งหนึ่ง

อัตราเงินเฟ้อทั่วไปเดือน ต.ค. 2569 อยู่ที่ 3.90% เมื่อเทียบกับช่วงเดียวกันของปีก่อน โดยราคาน้ำมันเชื้อเพลิงเพิ่มขึ้น 29.18% และเป็นปัจจัยผลักดันเงินเฟ้อประมาณ 56% ของเงินเฟ้อทั้งหมด ขณะที่ดัชนีความเชื่อมั่นผู้บริโภคอยู่ที่ 46.5 ต่ำกว่าระดับ 50 สะท้อนความกังวลต่อภาระค่าครองชีพและกำลังซื้อ

นายนันทพงษ์ จิระเลิศพงษ์ ผู้อำนวยการ สนค. ระบุว่า ราคาพลังงานที่สูงขึ้นกระทบโดยตรงต่อค่าเดินทางและค่าใช้จ่ายด้านเชื้อเพลิงของครัวเรือน และกระทบทางอ้อมผ่านต้นทุนการผลิต การขนส่งสินค้า อาหาร และสินค้าอุปโภคบริโภค ตลอดจนต้นทุนการประกอบอาชีพของเกษตรกรและผู้ประกอบการรายย่อย สนค. จะติดตามสถานการณ์การนำเข้าพลังงานและดัชนีราคาอย่างต่อเนื่องเพื่อประเมินการส่งผ่านต้นทุนตลอดห่วงโซ่เศรษฐกิจ

✅ สรุป: ของไม่ขาด แต่ของยังแพง

ไทยกระจายแหล่งนำเข้าพลังงานสำเร็จในเชิงความมั่นคง สัดส่วน 3 แหล่งหลักลดจาก 74.4% เหลือ 54.7% และก๊าซหันไปพึ่งสหรัฐแทนกาตาร์ แต่มาตรการนี้เป็นประกันว่าของจะไม่ขาด ไม่ใช่ยาลดราคา เพราะต้นทุนยังขึ้นกับตลาดโลก ดัชนีราคานำเข้าเชื้อเพลิงพุ่ง 45.7% และน้ำมันเชื้อเพลิงผลักดันเงินเฟ้อไปแล้วครึ่งหนึ่ง สิ่งที่ต้องจับตาต่อคือต้นทุนจะส่งผ่านมาถึงราคาสินค้าและค่าครองชีพมากแค่ไหนในเดือนถัดไป