ดีเซลล้นสต๊อก แต่หน้าปั๊มยัง 41.79 บาท: ข้ออ้างในภาพไวรัล จริงแค่ไหน

ภาพไวรัลของ News1 ที่แชร์กันเมื่อ 5 พ.ย. อ้าง 3 ข้อรวดว่า ดีเซลล้นตลาด 6 โรงกลั่นขอความช่วยเหลือ และรัฐส่งออกถูกแต่ไม่ลดราคาให้คนไทย ฟังดูเหมือนรัฐเอาเปรียบคนเติมน้ำมันชัด ๆ แต่พอตรวจทีละข้อ ภาพที่ได้ไม่ตรงกับที่ภาพอ้างทั้งหมด ที่สำคัญที่สุด ราคาที่หลายคนจำกันว่า 43.50 บาท ไม่ใช่ราคาวันนี้แล้ว

🛢️ ข้อ 1: สต๊อกล้นจนต้องส่งออก — จริง

ข้อนี้มีมูล นายกฯ อนุทิน ชาญวีรกูล พูดเองในรายการ "คุยกับ ครม. อนุทิน" ช่วงปลายเดือน ต.ค. ว่า น้ำมันสำรองของไทยมีมากจนต้องระบายสต็อก และเตรียมอนุมัติให้ส่งออกน้ำมันส่วนเกิน ก่อนหน้านี้รัฐบาลเคยสั่งชะลอการส่งออกชั่วคราวเพื่อรับมือความไม่แน่นอนด้านพลังงาน แต่เมื่อสต็อกสูงกว่าความต้องการ จึงเปลี่ยนมาหาช่องทางส่งออกแทน นายกฯ ให้เหตุผลส่วนหนึ่งว่ามาจากพฤติกรรมที่เปลี่ยนไป คนประหยัดน้ำมันมากขึ้น ลดใช้รถเครื่องยนต์สันดาป และหันไปใช้รถไฟฟ้ากับพลังงานทางเลือก สว.นันทนา นันทาวโรภาส ก็อ้างคำพูดเดียวกันนี้เมื่อ 27 ต.ค. ตอนจี้ให้รัฐบาลแก้ปัญหาราคาน้ำมันแพง

⚖️ ข้อ 2: ส่งออกถูก แต่ไม่ลดราคาในประเทศ — ครึ่งจริง และเปรียบเทียบผิดประเภท

ราคาส่งออกกับราคาหน้าปั๊มเอามาเทียบกันตรง ๆ ไม่ได้ เพราะราคาส่งออกเป็นราคาหน้าโรงกลั่นที่ไม่รวมภาษีสรรพสามิต ภาษีมูลค่าเพิ่ม และเงินสมทบกองทุนน้ำมัน ส่วนราคาหน้าปั๊มรวมทุกอย่างไว้แล้ว ต่อให้เนื้อในน้ำมันถังเดียวกัน ตัวเลขที่เห็นก็ต่างกันโดยโครงสร้าง ไม่ใช่เพราะรัฐขายให้ต่างชาติถูกกว่าโดยเจตนา

และข้อเท็จจริงอีกด้านคือ ราคาหน้าปั๊มลดมาแล้ว 2 รอบใน 10 วัน ไม่ใช่ไม่ลดเลย วันที่ 29 ต.ค. ดีเซล B7 ลด 1 บาท เหลือ 42.54 บาท จากนั้นคณะกรรมการบริหารกองทุนน้ำมันเชื้อเพลิง (กบน.) มีมติ 5 พ.ย. ให้ลด B7 อีก 75 สตางค์ เหลือ 41.79 บาทต่อลิตร มีผล 6 พ.ย. และวันที่ 8 พ.ย. ไม่มีการเปลี่ยนแปลง ราคา 43.50 บาทที่หลายคนอ้างกันคือราคาช่วง 26–27 ต.ค. ก่อนการลด 2 รอบนี้

ตัวเลขทางการก็ยืนยันข้อจำกัดของการเปรียบเทียบนี้ กรมธุรกิจพลังงานเผยแพร่ยอดส่งออกน้ำมันสำเร็จรูปรวมทุกชนิดเฉลี่ย 156,000 บาร์เรลต่อวันในช่วง ม.ค.–ส.ค. 2569 มูลค่ารวม 142,708 ล้านบาท แต่เป็นยอดรวมของเบนซิน ดีเซล น้ำมันเครื่องบิน และก๊าซหุงต้มเข้าด้วยกัน ไม่มีตัวเลขแยกเฉพาะดีเซลของปี 2569 เผยแพร่อยู่ จึงเอายอดส่งออกมาเทียบราคาหน้าปั๊มแบบตัวต่อตัวไม่ได้ตั้งแต่ต้น

ที่ลดได้แค่นี้ก็มีเหตุผลของมัน กองทุนน้ำมันเชื้อเพลิงติดลบรวม 103,561 ล้านบาท ณ วันที่ 18 ต.ค. แบ่งเป็นบัญชีน้ำมันติดลบ 62,359 ล้านบาท และบัญชีก๊าซหุงต้มติดลบ 41,202 ล้านบาท กบน. ต้องลดอัตราชดเชยดีเซล B7 ลงเหลือ 2.37 บาทต่อลิตรเพื่อให้กองทุนพอพยุงต่อ พูดง่าย ๆ คือรัฐไม่ได้มีเงินเหลือเฟือพอจะหั่นราคาลงลึก ๆ ได้ตามใจ

🏭 ข้อ 3: 6 โรงกลั่นขอความช่วยเหลือ — ตรวจไม่พบหลักฐาน

ข้อนี้เป็นจุดที่ภาพอ้างเกินหลักฐานที่สุด ค้นข่าวย้อนหลังไม่พบว่าโรงกลั่นแห่งใดยื่นขอความช่วยเหลือหรือขอเยียวยาจากรัฐ สิ่งที่เกิดขึ้นจริงกลับเป็นทิศตรงกันข้าม รัฐเป็นฝ่ายดึงเงินส่วนเกินจากโรงกลั่นคืนมาแล้ว 8 ครั้ง รวมมูลค่าประมาณ 31,000 ล้านบาท โดยครั้งที่ 8 อีก 3,000–4,000 ล้านบาท เพื่อลดราคาดีเซลหน้าโรงกลั่น 2–3 บาทในเดือน พ.ย. นี้

กระทรวงพลังงานยังปรับสูตรราคาใหม่ ตัดสิ่งที่เรียกว่า "ต้นทุนทิพย์" ออกจากการคำนวณราคา ณ โรงกลั่น ทั้งค่าขนส่งทางเรือ ค่าประกันภัย และค่าสูญเสียระหว่างขนส่งจากสิงคโปร์ มีผลตั้งแต่ 29 ต.ค. พร้อมใช้แนวทาง "สิงคโปร์ ไมนัส" กำหนดกรอบค่าการกลั่นไว้ 2.42 บาทต่อลิตร และให้โรงกลั่นทั้ง 6 แห่งแสดงหลักฐานค่าใช้จ่ายที่เพิ่มขึ้นจากสงครามตามจริงก่อนนำมาพิจารณา ด้านสหพันธ์การขนส่งทางบกขอให้ลดดีเซล B7 เหลือ 35 บาทต่อลิตรเป็นเวลา 1 ปี ซึ่งกระทรวงรับหนังสือไว้แล้วแต่ยังไม่ได้ตอบรับ

✅ สรุป: จริง 1 ข้อ ครึ่งจริง 1 ข้อ ไม่พบหลักฐาน 1 ข้อ

ข้อที่จริงคือสต๊อกล้นจนต้องหาทางส่งออก นายกฯ พูดเอง ส่วนข้อที่ต้องระวังคือการเอาราคาส่งออกมาเทียบหน้าปั๊มตรง ๆ เพราะโครงสร้างราคาไม่เหมือนกัน และราคาหน้าปั๊มก็ลดมาแล้ว 2 รอบจนเหลือ 41.79 บาท ส่วนข้อที่อ้างว่า 6 โรงกลั่นขอความช่วยเหลือนั้นตรวจไม่พบ หลักฐานที่มีชี้ไปทางตรงกันข้ามด้วยซ้ำ

สำหรับคนเติมน้ำมันตอนนี้ ทางเลือกที่ถูกกว่ามีอยู่จริง ดีเซล B20 อยู่ที่ 33.50 บาทต่อลิตร ถูกกว่า B7 ถึง 8.29 บาท แต่ต้องเช็กก่อนว่ารถรุ่นที่ใช้เติมได้หรือไม่ ส่วนราคาดีเซลจะลงต่อได้แค่ไหน ขึ้นกับราคาน้ำมันตลาดโลกกับฐานะกองทุนน้ำมันที่ยังติดลบแสนล้านเป็นหลัก ไม่ใช่แค่คำสั่งลดราคาครั้งเดียว