มูลนิธิองค์กรทำดีมีที่มาและดำเนินงานอย่างไร

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th

เวลามีข่าวน้ำท่วมหรือคนเดือดร้อน หลายคนคงเคยเห็นภาพอาสาสมัครช่วยกันขนของ แพ็กถุงยังชีพ และส่งความช่วยเหลือไปยังพื้นที่ต่าง ๆ ชื่อหนึ่งที่ปรากฏในงานลักษณะนี้คือ “มูลนิธิองค์กรทำดี” ซึ่งระยะหลังมีทั้งคนติดตามผลงานและตั้งคำถามเรื่องการบริหารเงินบริจาค

มูลนิธินี้มีจุดเริ่มต้นอย่างไร ทำงานด้านไหน และประเด็นที่กำลังตรวจสอบกันอยู่ถึงขั้นใดแล้ว?

มูลนิธิองค์กรทำดีมีที่มาจากกลุ่มอาสาที่บุ๋ม ปนัดดา วงศ์ผู้ดี ริเริ่มช่วยเหลือสังคม ก่อนจดทะเบียนเป็นมูลนิธิเมื่อวันที่ 30 มีนาคม 2565 โดยมีวัตถุประสงค์เกี่ยวกับการช่วยเหลือประชาชนและสาธารณประโยชน์

จากกลุ่มอาสาสู่มูลนิธิ

ข้อมูลที่มูลนิธิชี้แจงระบุว่า ช่วงเริ่มต้นบุ๋ม ปนัดดาใช้เงินส่วนตัวเป็นทุนตั้งต้นของกลุ่ม ก่อนจะมีผู้ร่วมสนับสนุนการช่วยเหลือในเวลาต่อมา งานที่ประชาชนอาจคุ้นตา ได้แก่ การประสานความช่วยเหลือและจัดหาสิ่งของให้ผู้ประสบภัยหรือผู้ที่กำลังเดือดร้อน

การจดทะเบียนทำให้องค์กรมีสถานะเป็นมูลนิธิตามกฎหมาย มีข้อบังคับและคณะกรรมการสำหรับดูแลกิจการ ส่วนการใช้ทรัพย์สินต้องเป็นไปตามวัตถุประสงค์ของมูลนิธิและกฎหมายที่เกี่ยวข้อง การจดทะเบียนจึงเป็นข้อมูลพื้นฐานที่ตรวจสอบได้ แต่ผู้บริจาคยังควรดูรายละเอียดการดำเนินงานและการรายงานทางการเงินประกอบด้วย

ทำไมจึงมีคำถามเรื่องบัญชีรับบริจาค?

ประเด็นหนึ่งที่ได้รับความสนใจคือการใช้บัญชีสองบัญชี มูลนิธิชี้แจงว่า บัญชีแรกเปิดไว้ตั้งแต่ก่อนจดทะเบียนในช่วงที่ยังเป็นองค์กรทำดี ส่วนบัญชีในชื่อมูลนิธิเปิดภายหลังการจดทะเบียนในปี 2565

มูลนิธิระบุด้วยว่า คณะกรรมการมีมติรับรองบัญชีแรกเพื่อใช้ดำเนินงานและทำธุรกรรมออนไลน์ และทั้งสองบัญชีมีวัตถุประสงค์เพื่อการกุศล คำอธิบายนี้เป็นจุดยืนของมูลนิธิ ขณะที่การตรวจสอบเส้นทางเงินและเอกสารที่เกี่ยวข้องเป็นหน้าที่ของเจ้าหน้าที่

ข้อบังคับที่สื่อรายงานกำหนดว่า ประธานกรรมการหรือรองประธานที่ทำหน้าที่แทนมีอำนาจสั่งจ่ายเงินได้ไม่เกินครั้งละ 500,000 บาท หากเกินต้องได้รับอนุมัติเสียงข้างมากจากคณะกรรมการ โดยมีข้อยกเว้นกรณีจำเป็นเร่งด่วนให้ประธานใช้ดุลยพินิจอนุมัติและรายงานต่อที่ประชุมครั้งถัดไป ตัวเลขนี้เป็นเกณฑ์อำนาจสั่งจ่ายตามข้อบังคับ ไม่ใช่ยอดเงินบริจาคหรือหลักฐานว่ามีการใช้เงินผิดวัตถุประสงค์

เรื่องร้องทุกข์ล่าสุดอยู่ขั้นไหน?

วันที่ 5 พฤศจิกายน 2569 ไทยพีบีเอสรายงานว่า กรมการปกครองร้องทุกข์กล่าวโทษต่อสถานีตำรวจนครบาลนางเลิ้ง หลังตรวจสอบการเผยแพร่ข้อความเชิญชวนบริจาคช่วยผู้ประสบภัยน้ำท่วมและระบุว่าไม่พบข้อมูลการขออนุญาตเรี่ยไรในระบบที่ตรวจสอบ

เรื่องนี้เป็นข้อกล่าวหาและอยู่ในกระบวนการของพนักงานสอบสวน ยังไม่ใช่คำพิพากษาว่ามูลนิธิหรือบุคคลที่เกี่ยวข้องกระทำผิด ส่วนประเด็นการบริหารเงินบริจาคก็ต้องพิจารณาจากเอกสารและผลตรวจสอบแยกกัน ไม่ควรนำยอดเงินหมุนเวียนหรือการมีหลายบัญชีไปสรุปเป็นยอดเงินที่ถูกใช้โดยมิชอบ

สำหรับคนที่ต้องการบริจาค วิธีเริ่มต้นที่ทำได้คือดูชื่อผู้รับและรายละเอียดโครงการจากช่องทางทางการ ตรวจสอบว่าเงินนำไปช่วยเรื่องใด มีการรายงานผลหรือไม่ และเก็บหลักฐานการโอนไว้ หากพบข้อมูลขัดกัน ควรสอบถามหน่วยงานหรือผู้รับบริจาคก่อนตัดสินใจ

งานช่วยเหลือผู้เดือดร้อนต้องอาศัยทั้งคนลงมือและความไว้วางใจจากผู้สนับสนุน การเปิดเผยข้อมูลให้ตรวจสอบได้จึงช่วยให้ประชาชนเห็นภาพว่าเงินและสิ่งของถูกนำไปใช้อย่างไร ขณะเดียวกันข้อสงสัยที่เกิดขึ้นก็ควรรอผลจากหลักฐานและกระบวนการที่เกี่ยวข้อง