PM2.5 ไทยเฉลี่ย 24 ชั่วโมงใช้เกณฑ์ 37.5 ส่วน WHO แนะนำ 15

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ

มาตรฐานคุณภาพอากาศของไทยกำหนดค่าเฉลี่ยฝุ่น PM2.5 ในรอบ 24 ชั่วโมงไว้ไม่เกิน 37.5 ไมโครกรัมต่อลูกบาศก์เมตร ส่วนแนวทางสุขภาพของ WHO แนะนำค่าเฉลี่ยช่วงเดียวกันที่ 15 ไมโครกรัมต่อลูกบาศก์เมตร PM2.5 คือฝุ่นละอองขนาดไม่เกิน 2.5 ไมครอน เมื่อนำตัวเลขมาเทียบกัน เกณฑ์ไทยสูงกว่าแนวทาง WHO 2.5 เท่า แต่เป็นเกณฑ์คนละประเภท จึงไม่ใช่เส้นแบ่งตายตัวว่าอากาศปลอดภัยหรืออันตราย

กรมควบคุมมลพิษสรุปประกาศคณะกรรมการสิ่งแวดล้อมแห่งชาติว่า เกณฑ์เฉลี่ย 24 ชั่วโมงเดิมอยู่ที่ 50 ไมโครกรัมต่อลูกบาศก์เมตรจนถึงวันที่ 31 พฤษภาคม 2566 และเปลี่ยนเป็น 37.5 ตั้งแต่วันที่ 1 มิถุนายน 2566 ตัวเลข 37.5 จึงเป็นมาตรฐานคุณภาพอากาศทั่วไปของไทยที่ใช้ตั้งแต่วันนั้น ไม่ใช่ตัวเลขที่เพิ่งตั้งขึ้นจากการนำไปเทียบกับ WHO

WHO ออกแนวทางคุณภาพอากาศฉบับปี 2021 โดยให้ค่า PM2.5 เฉลี่ย 24 ชั่วโมงที่ 15 ไมโครกรัมต่อลูกบาศก์เมตรเป็นค่าคำแนะนำระดับเปอร์เซ็นไทล์ 99 หมายเหตุของ WHO อธิบายว่าระดับนี้เทียบกับวันที่ค่าเกินประมาณ 3–4 วันต่อปี WHO ยังแนะนำค่าเฉลี่ยรายปีไว้ที่ 5 ไมโครกรัมต่อลูกบาศก์เมตรด้วย ค่ารายปีสะท้อนการรับสัมผัสระยะยาว ส่วนค่า 24 ชั่วโมงใช้ดูช่วงสั้น จึงนำสองช่วงเวลามาเทียบตรง ๆ ไม่ได้

WHO ระบุว่าแนวทางนี้อิงหลักฐานด้านสุขภาพและไม่ได้มีผลบังคับเป็นกฎหมายโดยตัวมันเอง หน่วยงานรัฐสามารถใช้เป็นข้อมูลอ้างอิงเมื่อตั้งเป้าหมายหรือมาตรฐานคุณภาพอากาศของประเทศได้ ส่วนค่า 37.5 เป็นเกณฑ์ที่ไทยประกาศใช้กับอากาศทั่วไป ดังนั้นเวลาเขียนข่าวหรือดูแอป ควรเรียกตัวเลขแต่ละชุดให้ตรงว่าเป็นมาตรฐานไทยหรือแนวทางสุขภาพของ WHO

ลองดูตัวอย่างวันที่ค่าเฉลี่ย 24 ชั่วโมงอยู่ที่ 20 ไมโครกรัมต่อลูกบาศก์เมตร ตัวเลขนี้ยังต่ำกว่าเกณฑ์ไทย 37.5 แต่สูงกว่าคำแนะนำ WHO ที่ 15 การอ่านแบบนี้บอกได้เพียงว่าค่าที่วัดอยู่ตรงไหนเมื่อเทียบกับสองเกณฑ์ ไม่ได้บอกระดับความเสี่ยงของคนแต่ละคนหรือแทนข้อมูลการรับสัมผัสตลอดทั้งปี

ก่อนเทียบตัวเลข ให้ดูป้ายกำกับว่าเป็นค่าเฉลี่ยกี่ชั่วโมงและใช้หน่วยไมโครกรัมต่อลูกบาศก์เมตรเหมือนกันหรือไม่ หากเป็นค่ารายชั่วโมงหรือค่าที่แอปแสดง ณ ขณะนั้น ก็ยังนำไปสรุปว่าเกินมาตรฐานเฉลี่ย 24 ชั่วโมงไม่ได้ ส่วนการดูแนวโน้มระยะยาวต้องใช้ค่าเฉลี่ยรายปีแยกอีกชุดหนึ่ง

ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th