สายเคเบิลใต้ทะเลคืออะไร ทำไมฟิลิปปินส์และไต้หวันต้องร่วมมือปกป้องโครงข่ายอินเทอร์เน็ตสำคัญ

 

เมื่อผู้คนวิดีโอคอลข้ามประเทศ ส่งอีเมลให้ลูกค้าในต่างทวีป ซื้อสินค้าออนไลน์หรือใช้บริการคลาวด์และปัญญาประดิษฐ์ ข้อมูลจำนวนมหาศาลเหล่านี้ต้องเดินทางผ่านโครงสร้างพื้นฐานที่ผู้ใช้อินเทอร์เน็ตส่วนใหญ่มองไม่เห็น คือสายเคเบิลใต้ทะเล (Submarine Cables) ซึ่งทำหน้าที่เชื่อมต่อเครือข่ายสื่อสารระหว่างประเทศและทวีปต่างๆ

สายเคเบิลใต้ทะเลสำหรับโทรคมนาคมส่วนใหญ่ใช้ใยแก้วนำแสง (Fiber Optic) ส่งข้อมูลด้วยสัญญาณแสง มีการติดตั้งอุปกรณ์ช่วยขยายสัญญาณตามระยะทางและออกแบบชั้นป้องกันให้เหมาะกับสภาพแวดล้อมบนพื้นทะเล ตั้งแต่พื้นที่ชายฝั่งที่มีเรือสัญจรหนาแน่น ไปจนถึงทะเลลึกที่มีแรงดันสูง แม้ดาวเทียมจะเป็นอีกช่องทางหนึ่งในการสื่อสาร แต่สายเคเบิลใต้ทะเลยังเป็นโครงสร้างพื้นฐานหลักของการรับส่งข้อมูลระหว่างทวีปเพราะรองรับปริมาณข้อมูลขนาดใหญ่และการเชื่อมต่อที่มีประสิทธิภาพสำหรับบริการดิจิทัลหลากหลายประเภท ดังนั้นหากสายเคเบิลสำคัญได้รับความเสียหาย ผลกระทบอาจไม่ได้หยุดอยู่แค่การเชื่อมต่ออินเทอร์เน็ตช้าลง แต่อาจลามไปถึงบริการธนาคาร การทำธุรกรรมระหว่างประเทศ ศูนย์ข้อมูล ระบบสื่อสารของภาครัฐและการดำเนินธุรกิจที่พึ่งพาเครือข่ายข้ามประเทศ

ทำไมฟิลิปปินส์และไต้หวันจึงหารือความร่วมมือปกป้องสายเคเบิลใต้ทะเล

ประเด็นนี้กลับมาได้รับความสนใจเมื่อวันที่ 21 ตุลาคม 2026 ตามเวลาท้องถิ่นสหรัฐฯ หลัง Felipe F. Carino III รองหัวหน้าคณะผู้แทนทางการทูตฟิลิปปินส์ประจำกรุงวอชิงตัน เปิดเผยในการเสวนาที่จัดโดย Center for a New American Security (CNAS) ว่า ฟิลิปปินส์กำลังหารือเพื่อขยายความร่วมมือกับไต้หวันในการคุ้มครองสายเคเบิลใต้ทะเลและรับมือกิจกรรมที่เรียกว่า สงครามสีเทา (Gray-zone Activities) แนวทางที่มีการกล่าวถึงในขณะนี้ ได้แก่ การแลกเปลี่ยนความรู้และการเสริมสร้างขีดความสามารถของหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง ส่วนรายละเอียดว่าจะมีการลาดตระเวนร่วมกันหรือมาตรการตอบโต้เรือที่ทำให้สายเคเบิลเสียหายหรือไม่ ยังไม่มีการยืนยันเป็นรูปธรรมจากคำกล่าวดังกล่าว

การหารือครั้งนี้มีความสำคัญเพราะทั้งสองฝ่ายตั้งอยู่ใกล้เส้นทางเดินเรือและโครงข่ายสื่อสารสำคัญในแปซิฟิกตะวันตก โดยเฉพาะบริเวณช่องแคบบาชี (Bashi Channel) ซึ่งอยู่ระหว่างไต้หวันกับหมู่เกาะทางเหนือของฟิลิปปินส์และเป็นพื้นที่ที่มีความสำคัญทั้งด้านการเดินเรือและยุทธศาสตร์ภูมิภาค

สายเคเบิลเป็นโครงสร้างพื้นฐานสำคัญของเศรษฐกิจดิจิทัล

ทั้งไต้หวันและฟิลิปปินส์ต้องพึ่งพาการเชื่อมต่อกับเครือข่ายสื่อสารระหว่างประเทศ เพื่อรองรับการค้า การเงิน การสื่อสารและบริการออนไลน์ ไต้หวันเป็นศูนย์กลางสำคัญของอุตสาหกรรมเทคโนโลยีและเซมิคอนดักเตอร์ ขณะที่ฟิลิปปินส์มีเศรษฐกิจที่พึ่งพาบริการดิจิทัล การจ้างงานด้านบริการและการติดต่อกับตลาดต่างประเทศ หากการเชื่อมต่อระหว่างประเทศเกิดปัญหา ธุรกิจและผู้ใช้บริการอาจได้รับผลกระทบจากความล่าช้าหรือการหยุดชะงักของข้อมูล

ไต้หวันระบุว่า สายเคเบิลใต้ทะเลเป็นเสมือน เส้นเลือดใหญ่ดิจิทัล ของประเทศ โดยข้อมูลจากกระทรวงกิจการดิจิทัลของไต้หวันระบุว่า ณ. สิ้นเดือนกุมภาพันธ์ 2026 มีสายเคเบิลระหว่างประเทศ 15 เส้นและสายเคเบิลภายในประเทศ 10 เส้นอยู่รอบเกาะ ซึ่งถูกจัดอยู่ในกลุ่มโครงสร้างพื้นฐานสำคัญของประเทศ การปกป้องสายเคเบิลจึงไม่ใช่แค่ภารกิจของบริษัทโทรคมนาคม แต่เกี่ยวข้องกับความต่อเนื่องของระบบเศรษฐกิจและความมั่นคงของประเทศโดยตรง

ความเสียหายของสายเคเบิลอาจเกิดจากอุบัติเหตุหรือภัยธรรมชาติ

สายเคเบิลใต้ทะเลไม่ได้เสียหายจากการก่อวินาศกรรมเพียงอย่างเดียว สาเหตุที่พบได้ยังรวมถึงสมอเรือเกี่ยวสายเคเบิล กิจกรรมประมง แผ่นดินไหว ดินถล่มใต้ทะเลและภัยธรรมชาติอื่นๆ รายงานของกระทรวงกิจการดิจิทัลไต้หวันที่เผยแพร่ในปี 2026 ระบุว่า ความเสียหายของสายเคเบิลใกล้ชายฝั่งในช่วงหลายปีที่ผ่านมามีปัจจัยจากมนุษย์ โดยเฉพาะสมอเรือ ขณะที่พื้นที่นอกชายฝั่งยังเผชิญความเสี่ยงจากภัยธรรมชาติ รายงานยังชี้ถึงความจำเป็นในการพัฒนาระบบเฝ้าระวัง การแจ้งเตือนและโครงข่ายสำรอง

ความท้าทายสำคัญจึงอยู่ที่การแยกแยะว่าเหตุการณ์ใดเป็นอุบัติเหตุ เหตุการณ์ใดเกิดจากการละเลยกฎและเหตุการณ์ใดอาจเกี่ยวข้องกับการกระทำโดยเจตนาเพราะการกล่าวหาว่ามีการก่อวินาศกรรมต้องอาศัยหลักฐานและกระบวนการตรวจสอบและไม่ควรสรุปจากการที่สายเคเบิลขาดเพียงอย่างเดียว

ความกังวลเรื่อง สงครามสีเทา และการกดดันโดยไม่เปิดฉากสงคราม

คำว่า สงครามสีเทา หมายถึงการใช้วิธีการกดดันหรือสร้างความเสียหายที่อยู่ต่ำกว่าระดับการทำสงครามโดยตรง เช่น

• การเคลื่อนไหวของเรือที่มีพฤติกรรมน่าสงสัย
• การใช้กิจกรรมพลเรือนเป็นฉากบังหน้า
• การดำเนินการที่ทำให้ฝ่ายเป้าหมายยากต่อการระบุผู้รับผิดชอบอย่างชัดเจน

ในกรณีสายเคเบิลใต้ทะเล ความเสี่ยงที่ถูกจับตามองคือ หากสายเคเบิลเสียหายจากการกระทำโดยเจตนา ผู้ก่อเหตุอาจปฏิเสธความรับผิดชอบหรืออ้างว่าเป็นอุบัติเหตุ ส่งผลให้การตอบโต้ทางการทูตและกฎหมายซับซ้อนขึ้น

รายงานข่าว Reuters ระบุว่า ฟิลิปปินส์และไต้หวันต่างแสดงความกังวลต่อกิจกรรมทางทะเลในภูมิภาคและกำลังพิจารณาความร่วมมือที่เป็นรูปธรรมมากขึ้นเพื่อคุ้มครองโครงสร้างพื้นฐานดังกล่าว อย่างไรก็ตามการหารือเรื่องความเสี่ยงไม่ใช่หลักฐานว่าทุกเหตุการณ์ที่สายเคเบิลเสียหายมีรัฐใดรัฐหนึ่งอยู่เบื้องหลัง

ช่องแคบบาชีมีความสำคัญอย่างไร

ช่องแคบบาชีตั้งอยู่ระหว่างไต้หวันกับหมู่เกาะบาตาเนสทางตอนเหนือของฟิลิปปินส์ เป็นส่วนหนึ่งของเส้นทางเดินเรือที่เชื่อมทะเลจีนใต้กับมหาสมุทรแปซิฟิกและอยู่ในบริเวณที่มีความสำคัญต่อการเชื่อมต่อระหว่างประเทศ เมื่อโครงข่ายสายเคเบิลพาดผ่านพื้นที่ที่มีการเดินเรือและกิจกรรมทางทะเลจำนวนมาก การติดตามเรือและการประสานงานระหว่างหน่วยงานของประเทศใกล้เคียงจึงมีความสำคัญมากขึ้น

ในเดือนตุลาคม 2026 หน่วยยามฝั่งฟิลิปปินส์เปิดเผยว่าได้ส่งเรือขนาดใหญ่ที่สุดของหน่วยงานพร้อมอากาศยานไปติดตามเรือสำรวจทางทะเลของจีนที่ปฏิบัติการใกล้แนวสายเคเบิลในน่านน้ำทางเหนือของจังหวัดบาตาเนส เหตุการณ์นี้ยิ่งทำให้ประเด็นการเฝ้าระวังโครงสร้างพื้นฐานใต้ทะเลได้รับความสนใจอ การปรากฏตัวของเรือในพื้นที่ใกล้สายเคเบิลไม่ใช่ข้อพิสูจน์ว่าเรือลำนั้นได้ทำลายสายเคเบิล การตรวจสอบจึงต้องพิจารณาข้อมูลหลายด้าน

• ทั้งตำแหน่งเรือ
• เส้นทางเดินเรือ
• สัญญาณระบุตัวตนอัตโนมัติ
• ผลการสอบสวนของหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง

ฟิลิปปินส์และไต้หวันสามารถร่วมมือกันอย่างไร

ความร่วมมือที่มีประสิทธิภาพไม่จำเป็นต้องเริ่มต้นด้วยการใช้กำลังทางทหาร แต่สามารถเริ่มจากการแลกเปลี่ยนข้อมูล การพัฒนาระบบเตือนภัยและการทำให้การซ่อมแซมสายเคเบิลทำได้รวดเร็วขึ้น

แนวทางที่เป็นไปได้มีดังนี้

1. แลกเปลี่ยนข้อมูลและความรู้ด้านความปลอดภัย

ทั้งสองฝ่ายสามารถแบ่งปันแนวทางตรวจสอบเหตุผิดปกติ การประเมินความเสี่ยงและบทเรียนจากกรณีสายเคเบิลเสียหาย เพื่อช่วยให้หน่วยงานสามารถระบุเหตุการณ์ที่ควรตรวจสอบเพิ่มเติมได้รวดเร็วขึ้น

2. เพิ่มการเฝ้าระวังทางทะเล

การใช้เรือตรวจการณ์ อากาศยาน โดรน และข้อมูลการเดินเรือสามารถช่วยให้เจ้าหน้าที่ตรวจสอบกิจกรรมใกล้เส้นทางสายเคเบิลได้ดีขึ้น ทั้งนี้ต้องดำเนินการภายใต้กฎหมายและเขตอำนาจที่เกี่ยวข้อง

3. พัฒนาระบบเตือนภัยและการประสานงาน

หากตรวจพบสายเคเบิลขัดข้อง ระบบแจ้งเตือนที่เชื่อมโยงผู้ให้บริการโทรคมนาคม หน่วยงานทางทะเลและหน่วยงานความมั่นคง จะช่วยลดระยะเวลาในการประเมินความเสียหายและประสานงานซ่อมแซม

4. เตรียมแผนสำรองและเพิ่มความหลากหลายของการสื่อสาร

การมีสายเคเบิลหลายเส้นที่ไม่พึ่งพาเส้นทางเดียวกัน รวมถึงการเตรียมระบบสื่อสารผ่านดาวเทียมหรือไมโครเวฟสำหรับภารกิจสำคัญ ช่วยลดความเสี่ยงเมื่อสายเคเบิลเส้นใดเส้นหนึ่งขัดข้อง

5. ทำให้การตรวจสอบและดำเนินคดีมีหลักฐานรองรับ

การเก็บข้อมูลตำแหน่งเรือ ประวัติการเดินเรือ หลักฐานทางเทคนิคและการประสานงานระหว่างหน่วยงานบังคับใช้กฎหมาย จะช่วยให้การสอบสวนมีความน่าเชื่อถือและลดความเสี่ยงจากการกล่าวหาที่ไม่มีหลักฐานเพียงพอ แนวทางเหล่านี้สอดคล้องกับมาตรการที่ไต้หวันประกาศไว้ก่อนหน้านี้ ซึ่งเน้นการสร้างระบบสำรองและเพิ่มการเฝ้าระวังและขยายความร่วมมือระหว่างประเทศ 

ความร่วมมือจะกระทบความสัมพันธ์ฟิลิปปินส์-จีนหรือไม่

ประเด็นนี้มีความละเอียดอ่อนทางการทูต เนื่องจากฟิลิปปินส์ดำเนินนโยบายจีนเดียว (One China Policy) และรับรองรัฐบาลสาธารณรัฐประชาชนจีน ขณะที่ความสัมพันธ์กับไต้หวันยังดำเนินผ่านกรอบความร่วมมือที่ไม่ใช่ความสัมพันธ์ทางการทูตอย่างเป็นทางการ อย่างไรก็ตาม เจ้าหน้าที่ฟิลิปปินส์ระบุว่าการหารือกับไต้หวันเป็นแนวทางเชิงปฏิบัติ เพื่อคุ้มครองผลประโยชน์ร่วมด้านความปลอดภัยของโครงสร้างพื้นฐาน โดยไม่ได้หมายความว่าฟิลิปปินส์เปลี่ยนแปลงนโยบายจีนเดียว 

สำหรับจีน การขยายความร่วมมือด้านความมั่นคงระหว่างไต้หวันกับประเทศอื่นในภูมิภาคเป็นประเด็นอ่อนไหวอยู่แล้ว ขณะที่ฟิลิปปินส์ต้องรักษาสมดุลระหว่างความสัมพันธ์ทางเศรษฐกิจกับจีน ความร่วมมือด้านความมั่นคงกับพันธมิตรและการปกป้องโครงสร้างพื้นฐานของตนเอง

ดังนั้น รูปแบบความร่วมมือที่เกิดขึ้นจริงอาจขึ้นอยู่กับระดับความเสี่ยงทางทะเล ความพร้อมของหน่วยงานและการประเมินผลกระทบทางการทูตในแต่ละช่วงเวลา

หากสายเคเบิลใต้ทะเลขาด จะกระทบผู้ใช้อินเทอร์เน็ตอย่างไร

ผลกระทบขึ้นอยู่กับว่าสายเคเบิลเส้นใดได้รับความเสียหาย มีเส้นทางสำรองหรือไม่และผู้ให้บริการสามารถเปลี่ยนเส้นทางข้อมูลได้มากเพียงใด

• อินเทอร์เน็ตช้าลง หากข้อมูลต้องเปลี่ยนไปใช้เส้นทางอื่นที่มีความหนาแน่นสูงกว่า

• บริการออนไลน์บางประเภทขัดข้อง โดยเฉพาะบริการที่ต้องพึ่งพาการเชื่อมต่อกับศูนย์ข้อมูลหรือระบบในต่างประเทศ

• ธุรกิจมีต้นทุนเพิ่มขึ้น จากการหยุดชะงักของระบบสื่อสาร การทำธุรกรรมและการประสานงาน

• การซ่อมแซมใช้เวลา เพราะต้องอาศัยเรือและอุปกรณ์เฉพาะทาง รวมถึงสภาพอากาศและขั้นตอนอนุญาตเข้าพื้นที่

อย่างไรก็ตาม สายเคเบิลเส้นหนึ่งขาดไม่ได้หมายความว่าอินเทอร์เน็ตของทั้งประเทศจะดับทั้งหมดเสมอไป เครือข่ายจำนวนมากออกแบบให้สามารถเปลี่ยนเส้นทางข้อมูลได้และบางประเทศยังมีระบบสื่อสารสำรองผ่านดาวเทียมหรือช่องทางอื่น กรณีที่ไต้หวันเคยเกิดสายเคเบิลระหว่างประเทศขัดข้องในเดือนมกราคม 2025 หน่วยงานที่เกี่ยวข้องระบุว่าได้เปิดใช้เส้นทางสำรอง ทำให้บริการเสียง อินเทอร์เน็ตและลูกค้าองค์กรที่อยู่ในวงจรดังกล่าวไม่ได้รับผลกระทบตามที่รายงานในขณะนั้น เหตุการณ์นี้สะท้อนว่าการมีระบบสำรองมีความสำคัญไม่แพ้การป้องกันความเสียหายโดยตรง

สรุป

สายเคเบิลใต้ทะเลอาจซ่อนอยู่ใต้มหาสมุทร แต่เป็นส่วนสำคัญที่ทำให้เศรษฐกิจดิจิทัลและการสื่อสารระหว่างประเทศดำเนินต่อไปได้ การเสียหายของสายเคเบิลจึงมีความหมายมากกว่าปัญหาทางเทคนิค เพราะอาจเกี่ยวข้องกับความต่อเนื่องของธุรกิจ ความมั่นคงของข้อมูลและความสามารถของประเทศในการรับมือวิกฤต การที่ฟิลิปปินส์และไต้หวันกำลังหารือเพื่อขยายความร่วมมือด้านการปกป้องสายเคเบิล แสดงให้เห็นว่าความมั่นคงทางทะเลกับความมั่นคงทางดิจิทัลกำลังเชื่อมโยงกันมากขึ้น แต่ยังต้องติดตามว่าการหารือจะพัฒนาไปสู่มาตรการใดบ้าง ทั้งการแลกเปลี่ยนข้อมูล การเฝ้าระวัง การประสานงานซ่อมแซมหรือการลาดตระเวนร่วม

ในระยะยาว การปกป้องสายเคเบิลใต้ทะเลให้ได้ผลต้องอาศัยทั้งการตรวจสอบที่มีหลักฐาน การบังคับใช้กฎหมาย การสร้างเส้นทางสื่อสารสำรองและความร่วมมือระหว่างประเทศ เพราะโลกที่เชื่อมต่อกันด้วยข้อมูลจำเป็นต้องมีโครงสร้างพื้นฐานที่ปลอดภัยและฟื้นตัวได้เมื่อเกิดเหตุขัดข้อง

---

ข้อมูลอ้างอิง

1. Reuters — Philippines exploring deeper cooperation with Taiwan to protect cables
   https://www.reuters.com/world/china/philippines-exploring-deeper-cooperation-with-taiwan-protect-cables-2026-10-21/

2. Central News Agency (CNA) — รายงานการหารือความร่วมมือระหว่างไต้หวันและฟิลิปปินส์
   https://www.cna.com.tw/news/aipl/202610220028.aspx

3. Taiwan Ministry of Digital Affairs — รายงานวิเคราะห์สาเหตุความเสียหายของสายเคเบิลใต้ทะเลและแนวทางปรับปรุง
   https://moda.gov.tw/en/press/press-releases/19392

4. Australian Government Cable Connectivity & Resilience Centre — Philippines progresses subsea cable protection
   https://www.ccrc.gov.au/news-and-media/philippines-progresses-subsea-cable-protection

5. Philippine News Agency — คำชี้แจงนโยบายจีนเดียวและความสัมพันธ์กับไต้หวัน
   https://www.pna.gov.ph/articles/1284434