พบครั้งแรกในอุดรธานี! รอยตีนไดโนเสาร์กินเนื้ออายุ 120 ล้านปี คาดเจ้าของรอยตัวยาวกว่า 6 เมตร

พบครั้งแรกในอุดรธานี! รอยตีนไดโนเสาร์กินเนื้ออายุ 120 ล้านปี คาดเจ้าของรอยตัวยาวกว่า 6 เมตร

กลายเป็นการค้นพบที่น่าจับตาในวงการธรณีวิทยาของไทย หลังกรมทรัพยากรธรณีลงพื้นที่ตรวจสอบรอยปริศนาบนแผ่นหินบริเวณภูพระบาท จังหวัดอุดรธานี ก่อนยืนยันว่าเป็น รอยตีนไดโนเสาร์กินเนื้อกลุ่มเทอโรพอด (Theropod) ที่มีอายุย้อนกลับไปประมาณ 120 ล้านปี นับเป็นการพบรอยตีนไดโนเสาร์กินเนื้อครั้งแรกในจังหวัดอุดรธานี โดยเจ้าของรอยอาจมีความยาวลำตัวถึง 6.30 เมตร

จากภาพรอยปริศนาบนโซเชียล สู่การยืนยันโดยผู้เชี่ยวชาญ

จุดเริ่มต้นของเรื่องนี้มาจากนายพิชัย ประเทศเสนา ซึ่งพบร่องรอยลักษณะคล้ายรอยเท้าบนชั้นหินบริเวณหน่วยพิทักษ์ที่ ภธ.3 (ภูพระบาท) ตำบลเมืองพาน อำเภอบ้านผือ จังหวัดอุดรธานี ก่อนนำภาพไปเผยแพร่ในกลุ่มเฟซบุ๊ก “นี่คือตัวอะไร” จนเกิดความสนใจและมีการตั้งคำถามว่าร่องรอยดังกล่าวเป็นของสิ่งใด

ต่อมา อุทยานแห่งชาติภูหินจอมธาตุ-ภูพระบาทได้เข้าตรวจสอบเบื้องต้น ก่อนที่กรมทรัพยากรธรณีจะลงพื้นที่ตรวจสอบรายละเอียดเพิ่มเติม และพบหลักฐานที่บ่งชี้ชัดเจนว่าเป็นซากดึกดำบรรพ์ประเภทรอยตีนไดโนเสาร์

การค้นพบครั้งนี้ช่วยเพิ่มข้อมูลสำคัญเกี่ยวกับร่องรอยสิ่งมีชีวิตดึกดำบรรพ์ในพื้นที่ภาคตะวันออกเฉียงเหนือของประเทศไทย

เปิดรายละเอียดรอยตีน 6 รอย บนหินทรายอายุ 120 ล้านปี

จากผลการตรวจสอบของกรมทรัพยากรธรณี พบแนวทางเดินของไดโนเสาร์จำนวน 1 แนว ประกอบด้วยรอยตีนทั้งหมด 6 รอย ปรากฏอยู่บนชั้นหินทรายหมวดหินภูพาน ซึ่งมีอายุอยู่ในยุคครีเทเชียสตอนต้น หรือประมาณ 120 ล้านปีก่อน

ลักษณะสำคัญของรอยตีนที่พบคือ มีนิ้วเท้า 3 นิ้ว และปลายนิ้วเรียวแหลม ซึ่งเป็นลักษณะที่สอดคล้องกับไดโนเสาร์กลุ่มเทอโรพอด ซึ่งส่วนใหญ่เป็นไดโนเสาร์กินเนื้อและเคลื่อนที่ด้วยขาหลังสองข้าง

ข้อมูลจากการสำรวจระบุรายละเอียดของรอยตีนไว้ดังนี้

• จำนวนรอยตีน: 6 รอย ในแนวทางเดินเดียว
• ความยาวรอยตีน: ประมาณ 29 เซนติเมตร
• ความกว้างรอยตีน: ประมาณ 26 เซนติเมตร
• อายุของชั้นหิน: ประมาณ 120 ล้านปี
• ความสูงบริเวณสะโพกที่ประเมินได้: ประมาณ 1.42 เมตร
• ความยาวลำตัวที่ประเมินได้: ประมาณ 6.30 เมตร

ตัวเลขเหล่านี้เป็นการประเมินขนาดของไดโนเสาร์จากหลักฐานรอยตีน ไม่ใช่การวัดจากโครงกระดูกโดยตรง แต่ช่วยให้นักวิชาการเห็นภาพขนาดของสัตว์ที่เคยเดินอยู่ในบริเวณนี้เมื่อหลายสิบล้านปีก่อนได้ชัดเจนยิ่งขึ้น

คาดมีขนาดใกล้เคียงไดโนเสาร์กินเนื้อที่เคยพบในไทย

อีกประเด็นที่น่าสนใจคือ เมื่อประเมินจากขนาดและลักษณะรอยตีนแล้ว ไดโนเสาร์เจ้าของรอยดังกล่าวอาจมีขนาดใกล้เคียงกับ สยามโมไทรันนัส อีสานเอนซิส (Siamotyrannus isanensis) ซึ่งเป็นไดโนเสาร์กลุ่มเทอโรพอดที่เคยค้นพบในประเทศไทย และมีอายุอยู่ในช่วงใกล้เคียงกัน

อย่างไรก็ตาม การพบรอยตีนเพียงอย่างเดียวยังไม่เพียงพอที่จะระบุชนิดของไดโนเสาร์ได้อย่างแน่ชัด การเปรียบเทียบในครั้งนี้จึงเป็นการประเมินจากลักษณะและขนาดของร่องรอยที่ปรากฏ

สิ่งที่ทำให้การค้นพบนี้มีความสำคัญ คือรอยตีนสามารถบอกข้อมูลเกี่ยวกับการเคลื่อนที่และขนาดของสัตว์ในอดีตได้ แม้จะไม่มีการพบกระดูกหรือโครงกระดูกของเจ้าของรอยอยู่ในบริเวณเดียวกันก็ตาม

เร่งคุ้มครองพื้นที่ เตรียมต่อยอดเป็นแหล่งเรียนรู้สำคัญ

หลังการตรวจสอบ กรมทรัพยากรธรณีร่วมกับกรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่า และพันธุ์พืช รวมถึงกรมศิลปากร เตรียมดำเนินมาตรการดูแลพื้นที่ตามมาตรา 25 แห่งพระราชบัญญัติคุ้มครองซากดึกดำบรรพ์ พ.ศ. 2551 เพื่อป้องกันไม่ให้ร่องรอยที่ค้นพบได้รับความเสียหายจากการสัมผัสหรือการรบกวนของนักท่องเที่ยว

นอกจากนี้ ยังมีแนวทางพิจารณาป้องกันการกัดเซาะจากน้ำ ซึ่งอาจส่งผลต่อสภาพของชั้นหินและร่องรอยดึกดำบรรพ์ในระยะยาว

หากสามารถดูแลรักษาพื้นที่ได้อย่างเหมาะสม จุดค้นพบแห่งนี้ก็มีโอกาสพัฒนาเป็นแหล่งศึกษาวิจัยด้านธรณีวิทยาและซากดึกดำบรรพ์ รวมถึงเป็นแหล่งท่องเที่ยวเชิงการเรียนรู้ที่สำคัญของประเทศในอนาคต

การพบรอยตีนไดโนเสาร์กินเนื้อที่ภูพระบาทครั้งนี้ จึงไม่ได้มีความสำคัญเพียงเพราะเป็นหลักฐานที่มีอายุประมาณ 120 ล้านปีเท่านั้น แต่ยังเป็นอีกหนึ่งชิ้นส่วนที่ช่วยเติมเต็มความเข้าใจเกี่ยวกับสิ่งมีชีวิตในอดีตของประเทศไทย และย้ำให้เห็นว่าพื้นที่ธรรมชาติที่เราคุ้นเคยอาจยังมีหลักฐานทางประวัติศาสตร์ของโลกซ่อนอยู่ รอการค้นพบและศึกษาเพิ่มเติมอีกมาก