รอยปริศนาในอุดรฯ ถ้าจะฟันธงว่าเป็นรอยไดโนเสาร์ ต้องตรวจอะไรบ้าง?

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ

รอยเว้าบนหินริมลำธารอาจคล้ายรอยเท้าสัตว์ใหญ่ แต่ภาพมุมเดียวบอกไม่ได้ว่าเกิดจากเท้าหรือการกัดเซาะของหิน

นักธรณีดูรูปทรง ตำแหน่งบนชั้นหิน และรอยต่อเนื่อง ไม่ตัดสินจากภาพคล้ายเพียงอย่างเดียว

รายงานข่าววันที่ 19 ตุลาคม 2569 ระบุว่า กรมทรัพยากรธรณีเห็นว่ารอยที่พบในอำเภอบ้านผือ จังหวัดอุดรธานี คล้ายรอยตีนไดโนเสาร์กินเนื้อจากภาพเบื้องต้น และเตรียมลงพื้นที่วันที่ 20 ตุลาคมเพื่อตรวจสอบ กรณีนี้ยังไม่มีผลยืนยันว่าเป็นรอยเท้าไดโนเสาร์ คำว่า “คล้าย” จึงเป็นเบาะแส ไม่ใช่ข้อสรุป

เมื่อดูรอยจริง ผู้เชี่ยวชาญพิจารณาสัดส่วนและรายละเอียด เช่น ปลายนิ้วแยกชัด มีรอยกรงเล็บหรือส่วนส้นหรือไม่ คู่มือกรมฯ อธิบายว่ารอยไดโนเสาร์บางกลุ่มมีลักษณะนิ้วและปลายกรงเล็บเฉพาะ แต่ต้องเห็นรายละเอียดบนหิน ไม่ใช่ดูเงาของหลุมจากภาพเพียงอย่างเดียว

ถ้ามีหลายรอย การเรียงตัวและระยะก้าวช่วยบอกว่าเป็นแนวทางเดินหรือไม่ ตัวอย่างการสำรวจที่ภูแฝกของกรมฯ มีทั้งการ วัดขนาด ถ่ายภาพ คัดลอกรอย และทำแบบหล่อ เพื่อนำไปศึกษาต่อ วิธีเหล่านี้บันทึกหลักฐานมากกว่าการเทียบภาพ แต่ไม่ได้แปลว่าทุกพื้นที่ใช้ขั้นตอนเดียวกันทั้งหมด

รอยฟอสซิลยังต้องสอดคล้องกับชั้นหิน คู่มือกรมฯ อธิบายว่ารอยเริ่มบนตะกอนชื้น ต้องแห้งจนคงรูป ถูกตะกอนใหม่ปิดทับ แล้วแข็งเป็นหิน เมื่อชั้นหินถูกกัดเซาะภายหลัง รอยจึงอาจโผล่ให้เห็นได้

รอยแอ่งในลำธารจึงไม่ใช่ฟอสซิลทันที ต้องตรวจชั้นตะกอนและรอยรอบข้างว่าเข้ากับรอยสัตว์หรือเป็นรอยน้ำเซาะ

แม้ยืนยันได้ว่าเป็นรอยไดโนเสาร์ ก็อาจระบุได้เพียงกลุ่มกว้าง ๆ คู่มือกรมฯ ระบุว่ารอยทางเดินจำนวนมากบอกกลุ่มเดินสองหรือสี่ขาได้ แต่ไม่ชี้ชนิดพันธุ์แน่ชัดเสมอไป ผลตรวจจึงควรสรุปเท่าที่หลักฐานพาไปถึง

ข้อมูลวันที่ 19 ตุลาคมระบุว่ากรมฯ เตรียมตรวจพื้นที่ในวันที่ 20 ตุลาคม จึงต้องรอผลภาคสนามก่อนฟันธงรอยบ้านผือ

ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th