ยูเครน–รัสเซียล่าสุด 15 ตุลาคม 2569 โจมตีโรงกลั่นน้ำมันกระทบราคาพลังงานโลกอย่างไร?

สถานการณ์ ยูเครน–รัสเซียล่าสุด 15 ตุลาคม 2569 กลับมาตึงเครียดอีกครั้ง หลังยูเครนโจมตีโรงกลั่นน้ำมันในแคว้นเรียซาน (Ryazan) ของรัสเซีย ส่งผลให้เกิดเพลิงไหม้ภายในโรงกลั่น ท่ามกลางความขัดแย้งเกี่ยวกับข้อตกลงหยุดโจมตีโครงสร้างพื้นฐานด้านพลังงาน เหตุการณ์ครั้งนี้ไม่ได้มีความสำคัญเฉพาะในสนามรบเพราะโรงกลั่นน้ำมันเป็นส่วนหนึ่งของห่วงโซ่อุปทานเชื้อเพลิง ทั้งยังเกี่ยวข้องกับรายได้จากพลังงานของรัสเซีย ความมั่นคงทางเศรษฐกิจและความเคลื่อนไหวของราคาน้ำมันในตลาดโลก

เกิดอะไรขึ้นในการโจมตีโรงกลั่นน้ำมันรัสเซียวันที่ 15 ตุลาคม 2569 รายงานของ Reuters ระบุว่า ยูเครนโจมตีโรงกลั่นน้ำมันในแคว้นเรียซานของรัสเซียด้วยโดรน เมื่อวันที่ 15 ตุลาคม 2569 โดยผู้ว่าการแคว้นเรียซานรายงานว่าเกิดเพลิงไหม้ที่โรงกลั่นและเจ้าหน้าที่กำลังประเมินความเสียหาย โรงกลั่นแห่งนี้เป็นของ Rosneft บริษัทน้ำมันรายใหญ่ของรัสเซียและมีบทบาทในการจัดหาเชื้อเพลิงให้กรุงมอสโก โดยมีสัดส่วนกำลังการกลั่นเกือบ 5% ของกำลังการกลั่นน้ำมันทั้งหมดในรัสเซีย ในช่วงแรกยังไม่มีข้อมูลยืนยันอย่างครบถ้วนว่าหน่วยการผลิตส่วนใดได้รับความเสียหาย ต้องหยุดดำเนินงานนานเท่าใดหรือปริมาณการผลิตลดลงมากเพียงใด จึงยังไม่ควรสรุปว่าการโจมตีครั้งนี้ทำให้การผลิตน้ำมันของรัสเซียหยุดชะงักทั้งหมด ด้านประธานาธิบดีวลาดิเมียร์ ปูตินกล่าวว่า การโจมตีโรงกลั่นก่อนหน้านี้ไม่ได้สร้างความเสียหายอย่างมีนัยสำคัญ พร้อมระบุว่ารัสเซียจะตอบโต้

ทำไมโรงกลั่นน้ำมันเรียซานจึงเป็นเป้าหมายสำคัญ

โรงกลั่นน้ำมันทำหน้าที่เปลี่ยนน้ำมันดิบให้กลายเป็นผลิตภัณฑ์ที่ใช้ในชีวิตประจำวันและภาคอุตสาหกรรม เช่น น้ำมันเบนซิน น้ำมันดีเซลและเชื้อเพลิงชนิดอื่นๆ หากโรงกลั่นขนาดใหญ่ได้รับความเสียหาย ผลกระทบจึงอาจขยายออกไปไกลกว่าพื้นที่เกิดเหตุ

ปัจจัยสำคัญมี 3 ประการ

1. กระทบการจัดหาเชื้อเพลิงภายในประเทศ

โรงกลั่นเรียซานมีความสำคัญต่อการจัดหาเชื้อเพลิงให้กรุงมอสโก หากการผลิตหรือการขนส่งหยุดชะงัก ปริมาณเชื้อเพลิงที่ส่งเข้าสู่ตลาดในพื้นที่อาจลดลงและผู้จัดจำหน่ายอาจต้องปรับเส้นทางการขนส่งหรือหาแหล่งผลิตอื่นมาชดเชย ผลกระทบจริงขึ้นอยู่กับความเสียหายของโรงกลั่น ปริมาณน้ำมันสำรองและความสามารถในการจัดหาจากโรงกลั่นแห่งอื่น

2. เพิ่มแรงกดดันต่ออุตสาหกรรมกลั่นน้ำมันของรัสเซีย

การโจมตีโรงกลั่นหลายแห่งต่อเนื่องกันอาจทำให้ผู้ประกอบการต้องเสียค่าใช้จ่ายในการซ่อมบำรุงและลดปริมาณเชื้อเพลิงที่สามารถผลิตได้ สำนักงานพลังงานระหว่างประเทศ (IEA) ระบุในบทวิเคราะห์เกี่ยวกับอุตสาหกรรมกลั่นน้ำมันรัสเซียว่า ความเสียหายต่อหน่วยกลั่นขั้นต้นอาจซ่อมแซมได้ภายในประมาณหนึ่งถึงสองสัปดาห์ในกรณีที่ความเสียหายไม่รุนแรง แต่หน่วยกลั่นขั้นรองที่ซับซ้อนอาจใช้เวลาซ่อมแซมหลายเดือน หากได้รับความเสียหายหนัก ระยะเวลานี้เป็นข้อมูลทั่วไปจากการประเมินของ IEA ไม่ใช่การยืนยันว่าโรงกลั่นเรียซานจะต้องหยุดดำเนินงานนานเท่าใด

3. เพิ่มแรงกดดันต่อรายได้และต้นทุนของธุรกิจพลังงาน

หากโรงกลั่นผลิตเชื้อเพลิงได้น้อยลง บริษัทอาจมีรายได้ลดลงจากปริมาณขายที่หายไป ขณะที่ต้องรับภาระค่าใช้จ่ายในการซ่อมแซมและจัดการความเสียหาย แต่ผลต่อรายได้ของบริษัทและเศรษฐกิจรัสเซียจะมากน้อยเพียงใด ต้องพิจารณาข้อมูลการหยุดผลิต ระยะเวลาซ่อมแซม ราคาผลิตภัณฑ์น้ำมันและความสามารถในการชดเชยกำลังการผลิตจากแหล่งอื่นร่วมด้วย

การโจมตีโรงกลั่นน้ำมันส่งผลต่อราคาน้ำมันโลกหรือไม่

การโจมตีโรงกลั่นน้ำมันอาจทำให้ตลาดพลังงานกังวลเกี่ยวกับปริมาณเชื้อเพลิงที่พร้อมจำหน่าย โดยเฉพาะหากเกิดความเสียหายกับโรงกลั่นขนาดใหญ่หรือมีการโจมตีซ้ำหลายแห่ง อย่างไรก็ตาม ต้องแยกให้ออกระหว่าง ราคาน้ำมันดิบ กับ ราคาเชื้อเพลิงที่ผ่านการกลั่นแล้ว เพราะโรงกลั่นแปรรูปน้ำมันดิบให้เป็นผลิตภัณฑ์ต่างๆ การหยุดผลิตจึงอาจส่งผลโดยตรงต่ออุปทานน้ำมันสำเร็จรูป ขณะที่ราคาน้ำมันดิบยังขึ้นอยู่กับปัจจัยด้านการผลิต การส่งออกและความต้องการใช้พลังงานทั่วโลกด้วย

รายงาน Reuters เมื่อวันที่ 16 ตุลาคม 2569 ระบุว่า ราคาน้ำมันดิบ Brent ปิดที่ 109.86 ดอลลาร์ต่อบาร์เรลและ West Texas Intermediate (WTI) ปิดที่ 101.41 ดอลลาร์ต่อบาร์เรล โดยราคาปรับตัวสูงขึ้นท่ามกลางความกังวลเกี่ยวกับความตึงเครียดในตะวันออกกลางและความเสี่ยงด้านอุปทานพลังงาน ตัวเลขดังกล่าวเป็นราคาปิดของวันที่ 16 ตุลาคม ไม่ใช่ราคาที่เกิดจากการโจมตีโรงกลั่นเรียซานเพียงเหตุการณ์เดียว จึงไม่ควรนำการปรับขึ้นทั้งหมดไปสรุปว่าเป็นผลจากการโจมตีของยูเครน

ผู้บริโภคในประเทศไทยจะได้รับผลกระทบหรือไม่

สำหรับประเทศไทย ผลกระทบที่อาจเกิดขึ้นจะขึ้นอยู่กับทิศทางราคาพลังงานโลก ต้นทุนการนำเข้า อัตราแลกเปลี่ยนและนโยบายกำหนดราคาพลังงานในประเทศ หากราคาน้ำมันดิบและผลิตภัณฑ์น้ำมันสำเร็จรูปปรับตัวสูงขึ้นต่อเนื่อง ต้นทุนเชื้อเพลิงและการขนส่งอาจเพิ่มขึ้นตามมา ซึ่งอาจส่งผ่านไปยังต้นทุนสินค้าและบริการบางประเภทได้ แต่การโจมตีโรงกลั่นแห่งเดียวไม่ได้หมายความว่าราคาน้ำมันขายปลีกในประเทศไทยจะต้องปรับขึ้นทันทีเพราะราคาภายในประเทศยังขึ้นอยู่กับปัจจัยอื่น เช่น ต้นทุนการจัดหา ภาษี เงินกองทุนที่เกี่ยวข้องและการตัดสินใจด้านราคาของหน่วยงานที่รับผิดชอบ

ผู้บริโภคควรติดตามราคาน้ำมันดิบ ราคาผลิตภัณฑ์สำเร็จรูปและประกาศจากหน่วยงานพลังงานไทยควบคู่กัน ไม่ควรใช้ข่าวการโจมตีเพียงข่าวเดียวเป็นตัวตัดสินแนวโน้มราคาน้ำมันในประเทศ

ข้อตกลงหยุดโจมตีด้านพลังงานล้มเหลวแล้วหรือไม่

อีกประเด็นที่ทำให้เหตุการณ์วันที่ 15 ตุลาคมมีความสำคัญ คือความขัดแย้งเกี่ยวกับความพยายามหยุดโจมตีเป้าหมายด้านพลังงานก่อนเกิดเหตุ ประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์ของสหรัฐ ประกาศว่ารัสเซียและยูเครนตกลงหยุดโจมตีโครงสร้างพื้นฐานด้านพลังงาน แต่รายงานข่าวระบุว่าทั้งสองฝ่ายไม่ได้ยืนยันเงื่อนไขของข้อตกลงอย่างชัดเจนตรงกัน ยูเครนระบุว่าได้ระงับการโจมตีโรงกลั่นน้ำมันของรัสเซียเป็นเวลาสามวันตามความพยายามทางการทูตของสหรัฐ แต่ตัดสินใจกลับมาโจมตีอีกครั้ง หลังรัสเซียยังคงโจมตีโครงสร้างพื้นฐานด้านพลังงานของยูเครน

ขณะที่ฝ่ายรัสเซียวิจารณ์ว่าการโจมตีโรงกลั่นเป็นการขัดขวางความพยายามสร้างสันติภาพและก่อนหน้านั้นเจ้าหน้าที่รัสเซียก็ระบุว่าเงื่อนไขของการหยุดยิงด้านพลังงานยังไม่ได้กำหนดรายละเอียดอย่างครบถ้วน ดังนั้น การโจมตีครั้งนี้สะท้อนว่าความพยายามลดการโจมตีเป้าหมายด้านพลังงานยังเผชิญปัญหาสำคัญ ทั้งเรื่องขอบเขตของข้อตกลง การตรวจสอบการปฏิบัติตามและการตอบโต้เมื่อแต่ละฝ่ายกล่าวหาอีกฝ่ายว่าละเมิดข้อตกลง

ความขัดแย้งอาจขยายไปสู่การโจมตีโครงสร้างพื้นฐานด้านพลังงานมากขึ้นหรือไม่?

โรงกลั่นน้ำมัน สถานีไฟฟ้า คลังเชื้อเพลิงและเครือข่ายขนส่งพลังงานเป็นโครงสร้างพื้นฐานที่มีความสำคัญต่อการดำเนินชีวิตและเศรษฐกิจ การโจมตีเป้าหมายเหล่านี้จึงอาจส่งผลกระทบต่อประชาชนและภาคธุรกิจ แม้พื้นที่ดังกล่าวจะอยู่ห่างจากแนวรบโดยตรงก็ตาม

หากการโจมตีดำเนินต่อเนื่อง ผลกระทบที่ควรติดตามประกอบด้วย

• กำลังการผลิตและการกลั่น โรงกลั่นหยุดผลิตหรือกลับมาเดินเครื่องได้เร็วเพียงใด

• การจัดหาเชื้อเพลิง ปริมาณน้ำมันเบนซินและดีเซลในตลาดลดลงหรือไม่

• เส้นทางขนส่ง การขนส่งน้ำมันและสินค้าพลังงานได้รับผลกระทบมากน้อยเพียงใด

• การตอบโต้ทางทหาร ทั้งสองฝ่ายจะเพิ่มการโจมตีเป้าหมายด้านพลังงานหรือไม่

• ความพยายามทางการทูต สหรัฐฯ และประเทศที่เกี่ยวข้องจะผลักดันข้อตกลงใหม่อย่างไร

  แต่ก็ยังไม่มีหลักฐานเพียงพอที่จะสรุปว่าการโจมตีครั้งนี้จะนำไปสู่การขาดแคลนพลังงานทั่วโลกหรือทำให้ราคาน้ำมันปรับขึ้นต่อเนื่องอย่างแน่นอน ผลลัพธ์ขึ้นอยู่กับขนาดความเสียหายและสถานการณ์ทางภูมิรัฐศาสตร์ในช่วงต่อจากนี้

ประเด็นที่ควรติดตามหลังวันที่ 15 ตุลาคม 2569

ข้อมูลทั้งสี่ด้านนี้ควรติดตามร่วมกันเพราะการเปลี่ยนแปลงของราคาพลังงานไม่ได้ขึ้นอยู่กับสถานการณ์ทางทหารเพียงอย่างเดียว แต่ยังเกี่ยวข้องกับกำลังการผลิต ปริมาณสำรอง ความต้องการใช้และความเสี่ยงด้านการขนส่งระหว่างประเทศด้วย

สรุป

เหตุโจมตีโรงกลั่นน้ำมันในแคว้นเรียซานเมื่อวันที่ 15 ตุลาคม 2569 เป็นเหตุการณ์สำคัญที่เกิดขึ้นท่ามกลางความตึงเครียดระหว่างรัสเซียกับยูเครนและความพยายามผลักดันข้อตกลงหยุดโจมตีโครงสร้างพื้นฐานด้านพลังงาน ผลกระทบที่ต้องจับตา ได้แก่

• ความเสียหายต่อกำลังการกลั่นของรัสเซีย
• การจัดหาเชื้อเพลิงให้กรุงมอสโก
• ความเสี่ยงต่ออุปทานพลังงานโลก
• แรงกดดันต่อความพยายามเจรจาหยุดยิง

สำหรับประเทศไทย ยังเร็วเกินไปที่จะสรุปว่าการโจมตีครั้งนี้จะทำให้ราคาน้ำมันในประเทศเพิ่มขึ้นโดยตรง ผู้บริโภคควรติดตามทั้งราคาน้ำมันในตลาดโลก สถานการณ์ความขัดแย้งและประกาศจากหน่วยงานพลังงานของไทย เพื่อประเมินผลกระทบอย่างรอบด้าน

หมายเหตุ บทความนี้อ้างอิงรายงานข่าวที่เผยแพร่ในช่วงวันที่ 15–16 ตุลาคม 2569 และแยกข้อเท็จจริงที่มีรายงานออกจากผลกระทบที่ยังต้องติดตามเพิ่มเติม สถานการณ์สงครามและราคาพลังงานอาจเปลี่ยนแปลงได้อย่างรวดเร็ว

แหล่งอ้างอิง

1. Reuters — รายงานการโจมตีโรงกลั่นน้ำมันเรียซาน วันที่ 15 ตุลาคม 2569

2. Associated Press — ยูเครนกลับมาโจมตีโรงกลั่นหลังข้อเสนอหยุดยิงด้านพลังงาน

3. International Energy Agency (IEA) — ผลกระทบจากการโจมตีอุตสาหกรรมกลั่นน้ำมันรัสเซีย

4. Reuters — ราคาน้ำมันโลกและความกังวลด้านอุปทาน วันที่ 16 ตุลาคม 2569