เมื่อ "โอเลี้ยง" โกอินเตอร์ หลังจากนายกฯ ชวนดื่ม “โอเลี้ยง” กลางงานประชุม IMF

ในการประชุมกองทุนการเงินระหว่างประเทศและธนาคารโลก หรือ IMF ที่จัดขึ้นอย่างยิ่งใหญ่ของไทยในฐานะเจ้าภาพ ไม่ได้หยุดอยู่เพียงการเจรจาด้านการเงินการคลังและการลงทุนระดับโลกเท่านั้น แต่ยังเกิดกระแสฮือฮาเมื่อ นายกรัฐมนตรี ได้กล่าวบนเวทีเสวนาประชาสัมพันธ์ซอฟต์พาวเวอร์ไทยด้วยการชวนบรรดาผู้นำและผู้เข้าร่วมประชุมทั่วโลกมาลิ้มลอง "โอเลี้ยง" พร้อมหยอกล้ออย่างอารมณ์ดีว่า "ถ้าคุณได้ลองโอเลี้ยง คุณอาจจะลืมอเมริกาโนไปตลอดชีวิต"

การนำเครื่องดื่มพื้นบ้านอย่างโอเลี้ยงเข้าสู่การประชุมระดับโลก ถือเป็นกุศโลบายทางวัฒนธรรมที่เปลี่ยนภาพลักษณ์ของ "กาแฟโบราณข้างทาง" ให้กลายเป็นมรดกทางรสชาติที่น่าค้นหา

"โอเลี้ยง" มีรากศัพท์มาจากภาษาจีนแต้จิ๋ว โดย  

"โอ" (烏) แปลว่า ดำ  

"เลี้ยง" (涼) แปลว่า เย็น  

รวมกันจึงมีความหมายตรงตัวว่า "กาแฟดำเย็น"  

กลุ่มชาวจีนแต้จิ๋วที่อพยพเข้ามาตั้งถิ่นฐานในไทยตั้งแต่ช่วงปลายสมัยอยุธยาถึงรัตนโกสินทร์ตอนต้น ได้นำวัฒนธรรมการต้มกาแฟเข้ามาปรับให้เข้ากับวัตถุดิบในท้องถิ่นของไทย จนเกิดเป็นเอกลักษณ์ของ "กาแฟโบราณ" ที่สะท้อนถึงการผสมผสานทางวัฒนธรรมไทย-จีนอย่างลงตัว และกลายเป็นเครื่องดื่มยอดนิยมตามร้านกาแฟรถดัน ชุมชน และตลาดสดทั่วประเทศมาอย่างยาวนาน  

ในอดีตเมล็ดกาแฟแท้มีราคาสูง พ่อค้าจึงคิดค้นสูตรการคั่วผสมธัญพืชเพื่อสร้างกลิ่นหอมเฉพาะตัวและเพิ่มปริมาณผงกาแฟที่ใช้ในการชง ทำให้โอเลี้ยงมีเอกลักษณ์ที่แตกต่างจากกาแฟสดทั่วไปอย่าง  

ส่วนผสมหลักในการคั่ว คือการใช้เมล็ดกาแฟสายพันธุ์ โรบัสต้า ผสมกับธัญพืชเช่น เม็ดข้าวโพด, มะขามคั่ว, ข้าวบาร์เลย์ หรืองา และเติม น้ำตาลทราย, เนย คั่วจนจับตัวเป็นก้อนแข็ง จากนั้นจึงนำไปบด ทำให้ได้ "ผงกาแฟโบราณ" ที่มีกลิ่นหอมไหม้ผสมคาราเมลเป็นเอกลักษณ์

เสน่ห์ของการชงโอเลี้ยงอยู่ที่อุปกรณ์และจังหวะการชง ซึ่งยังคงใช้ "ถุงกาแฟ" กรองผ่านถุงผ้าวน 4-5 รอบ เพื่อกระตุ้นกลิ่นหอมไหม้ที่เป็นเอกลักษณ์ของกาแฟคั่วเนยและคาราเมล ให้กระจายออกมา ทำให้กาแฟมีกลิ่นหอมเตะจมูกชัดเจนยิ่งขึ้น

ยกระดับวิถีชีวิตสู่ Soft Power

การที่นายกรัฐมนตรีหยิบยก "โอเลี้ยง" ขึ้นมานำเสนอในเวทีระดับสากลอย่างการประชุม IMF ไม่เพียงแต่สร้างสีสันและความเป็นกันเองให้กับการประชุมเท่านั้น แต่ยังเป็นการเปิดประตูให้ชาวต่างชาติได้รู้จักวัฒนธรรมการกินดื่มอันมีประวัติศาสตร์ยาวนานของไทย จากเครื่องดื่มคลายร้อนตามตลาดสด สู่การเป็นตัวแทนวัฒนธรรมร่วมสมัยที่สะท้อนว่าอัตลักษณ์ดั้งเดิมของไทยก็สามารถนำมาต่อยอดเป็น Soft Power ที่ทรงพลังในระดับโลกได้เช่นกัน

เกร็ดน่ารู้เกี่ยวกับเมนูกาแฟโบราณ:

โอยั๊วะ = กาแฟดำ + น้ำตาล (ร้อน)

โอเลี้ยง = กาแฟดำ + น้ำตาล + น้ำแข็ง (เย็น)

โอเลี้ยงยกล้อ = โอเลี้ยงราดนมข้นจืดด้านบน เพิ่มความหวานมัน

โกปี๊ = กาแฟโบราณ + นมข้นหวาน + นมข้นจืด