หนุ่ม 25 ไตวายเฉียบพลันเพราะลืมดื่มน้ำ

ตามข้อมูลจากเว็บไซต์ของ "โรงพยาบาลบั๊กมาย" ในประเทศเวียดนาม อากาศร้อนจัดซึ่งบางช่วงมีอุณหภูมิภายนอกสูงกว่า 40 องศาเซลเซียส ไม่เพียงทำให้เกิดอาการเหนื่อยล้าหรือโรคลมแดดทั่วไปเท่านั้น แต่ยังแฝงความเสี่ยงต่อการเกิดภาวะไตบาดเจ็บเฉียบพลันอีกด้วย และ ที่ศูนย์โรคไต ระบบทางเดินปัสสาวะ และการฟอกเลือด กล่าวว่า "เราได้รับผู้ป่วยชายหนุ่มสุขภาพแข็งแรงรายหนึ่ง ซึ่งเกิดภาวะไตวายเฉียบพลัน หลังจากทำงานกลางแดดเป็นเวลา 1 วัน โดยไม่ได้ดื่มน้ำอย่างเพียงพอ ผู้ป่วยชื่อย่อ "เอช.ที." อายุ 25 ปี เป็นคนงานในกรุงฮานอย เข้ารับการรักษาในโรงพยาบาลด้วยอาการแน่นหน้าอก หายใจลำบาก ปวดเมื่อยกล้ามเนื้ออย่างรุนแรง และ มีอาการเกร็งของแขนขา" จากผลตรวจทางห้องปฏิบัติการพบว่า "ระดับครีอะตินีน ซึ่งเป็นตัวบ่งชี้การทำงานในการกรองของไต เพิ่มสูงขึ้นอย่างรวดเร็วถึง 400 ไมโครโมลต่อลิตร [สูงกว่าระดับปกติเกือบ 4 เท่า] ซึ่งเป็นสัญญาณของภาวะไตวายเฉียบพลัน และ มีความเสี่ยงที่ผู้ป่วยอาจต้องได้รับการฟอกเลือด"

โดยก่อนเข้ารับการรักษาหนึ่งวัน ชายหนุ่มทำงานกลางแดดต่อเนื่องเป็นเวลานาน แต่แทบไม่ได้ดื่มน้ำ เพราะมัวแต่จดจ่อกับงาน ด้วยความที่ยังอายุน้อยและไม่มีโรคประจำตัว เขาจึงคิดเสมอว่าตัวเองสามารถทนต่ออากาศร้อนได้ดี จนกระทั่งร่างกายอ่อนล้าอย่างหนักแทบหมดสภาพ

แพทย์หญิง "โต๋ ถิ อั๋ง เฮวี่ยน" จากศูนย์โรคไต ระบบทางเดินปัสสาวะ และการฟอกเลือด โรงพยาบาลบั๊กมาย กล่าวว่า "ผู้ป่วยอยู่ในภาวะวิกฤตขณะเข้ารับการรักษา หากมาถึงโรงพยาบาลช้ากว่านี้ เมื่อสารพิษสะสมในเลือดมากเกินไป ผู้ป่วยอาจจำเป็นต้องได้รับการฟอกเลือดฉุกเฉิน" ตามข้อมูลของโรงพยาบาลบั๊กมาย หลังจากชายหนุ่มได้รับการรักษาอย่างเข้มข้น และ ได้รับสารน้ำทดแทนอย่างทันท่วงทีเป็นเวลา 3 วัน การทำงานของไตของเขาก็กลับคืนสู่ภาวะปกติอย่างสมบูรณ์ อาการกล้ามเนื้อเกร็งและหายใจลำบากหายไป  และ เขาได้รับอนุญาตให้ออกจากโรงพยาบาล

ทำไมอากาศร้อนจึงอาจทำให้เกิดภาวะไตวายเฉียบพลันได้?
แพทย์ระบุว่า "ในแต่ละฤดูร้อน จำนวนผู้ป่วยที่เข้ารับการรักษาในโรงพยาบาลด้วยภาวะไตวายเฉียบพลัน จากการขาดน้ำและสภาพอากาศรุนแรงมีแนวโน้มเพิ่มขึ้น โดยผู้ป่วยจำนวนไม่น้อยเป็นคนหนุ่มสาวที่มีสุขภาพแข็งแรง เมื่อทำงานหรือเดินทางกลางแดดเป็นเวลาหลายชั่วโมง ร่างกายจะขับเหงื่อออกมามากขึ้นเพื่อระบายความร้อน หากไม่ได้รับน้ำทดแทนอย่างทันท่วงที ร่างกายอาจเกิดภาวะขาดน้ำอย่างรุนแรง ส่งผลให้ปริมาณเลือดที่ไหลเวียนไปเลี้ยงไตลดลง"

นอกจากนี้ การออกแรงมากเกินไปในสภาพอากาศร้อนจัดยังอาจทำให้เกิดภาวะกล้ามเนื้อลายสลาย และ เมื่อกล้ามเนื้อได้รับความเสียหาย สารต่างๆภายในเซลล์กล้ามเนื้อจะถูกปล่อยเข้าสู่กระแสเลือด ซึ่งอาจทำให้เกิดการอุดตันในท่อไต และ นำไปสู่ภาวะไตวายเฉียบพลันได้อย่างรวดเร็ว

"โต๋ ถิ อั๋ง เฮวี่ยน" กล่าวเตือนว่า "ร่างกายมนุษย์มีขีดจำกัดในการทนต่อสภาพแวดล้อม หากประมาท ทุกคนก็อาจตกเป็นเหยื่อของภาวะไตวายเฉียบพลัน ในช่วงฤดูร้อนที่อากาศร้อนจัดได้!!"

4 สัญญาณเตือนที่ต้องรีบไปโรงพยาบาลทันที
แพทย์แนะนำให้ประชาชนใส่ใจเป็นพิเศษกับอาการต่อไปนี้ หลังจากทำงานหรือออกไปอยู่กลางแดด ในสภาพอากาศร้อนจัด!!
- ปริมาณปัสสาวะลดลงอย่างชัดเจน หรือ ไม่ปัสสาวะเป็นเวลาหลายชั่วโมง
- ปัสสาวะมีสีเข้มผิดปกติ เช่น สีเหลืองเข้มมาก หรือสีแดงคล้ายน้ำชาที่เข้มจัด
- ปวดกล้ามเนื้ออย่างรุนแรง มีอาการเป็นตะคริว หรือ แขนขาเกร็งอย่างต่อเนื่อง
- อ่อนเพลียอย่างหนัก เวียนศีรษะ คลื่นไส้ สับสน หรือ ระดับความรู้สึกตัวลดลง

ซึ่งอาการเหล่านี้อาจเป็นสัญญาณว่า "ร่างกายกำลังขาดน้ำอย่างรุนแรง หรือ การทำงานของไตกำลังลดลง"

3 หลักการปกป้องไตในช่วงอากาศร้อนจัด
เพื่อป้องกันความเสี่ยงต่อภาวะไตวายเฉียบพลัน ในช่วงที่สภาพอากาศรุนแรง ผู้เชี่ยวชาญจากศูนย์โรคไต ระบบทางเดินปัสสาวะ และการฟอกเลือด โรงพยาบาลบั๊กมาย แนะนำให้ประชาชนปฏิบัติตามหลักการสำคัญ 3 ข้อ ดังนี้...
- ดื่มน้ำอย่างสม่ำเสมอ อย่ารอจนรู้สึกกระหาย ผู้ที่ทำงานกลางแจ้งควรพิจารณาดื่ม เครื่องดื่มเกลือแร่หรือเครื่องดื่มน้ำแร่เพื่อชดเชยน้ำและเกลือแร่ที่สูญเสียไปกับเหงื่อ โดยเลือกให้เหมาะสมกับสภาพร่างกายและคำแนะนำของแพทย์
- หลีกเลี่ยงการทำงาน ออกแรง หรือ ออกกำลังกายกลางแจ้งในช่วงแดดจัด โดยเฉพาะระหว่างเวลา 10.00-16.00 น.
- เมื่อรู้สึกร้อนจัดหรืออ่อนเพลีย ให้หยุดพักทันที โดยย้ายไปอยู่ในบริเวณที่อากาศถ่ายเทหรือที่เย็นลง ช่วยลดอุณหภูมิร่างกาย และ ชดเชยน้ำอย่างเหมาะสม

แพทย์เน้นย้ำว่า "การทำงานของไตอาจได้รับความเสียหายอย่างรวดเร็ว จากภาวะขาดน้ำอย่างรุนแรงเพียงวันเดียว หากมีอาการอ่อนเพลียจนหมดแรง ปัสสาวะน้อย หรือ ปัสสาวะสีเข้มหลังจากอยู่กลางแดด ไม่ควรเฝ้าสังเกตอาการด้วยตนเองอยู่ที่บ้าน แต่ควรรีบไปสถานพยาบาลเพื่อรับการตรวจและรักษาอย่างทันท่วงที!!"