จาก “แม่ภัทร” ร้องถูกพาเข้าศูนย์ สู่ผลตรวจ 129 เตียง พบห้องลูกกรง-ผู้ป่วยจิตเวชอาการรุนแรง

จาก “แม่ภัทร” ร้องถูกพาเข้าศูนย์ สู่ผลตรวจ 129 เตียง พบห้องลูกกรง-ผู้ป่วยจิตเวชอาการรุนแรง

กลายเป็นเรื่องที่สังคมจับตาอย่างต่อเนื่อง สำหรับกรณี “แม่ภัทร” หญิงวัย 63 ปี ที่ออกมาเล่าประสบการณ์การเข้าไปอยู่ในสถานดูแลแห่งหนึ่งที่ จ.กาญจนบุรี โดยยืนยันว่าไม่ได้สมัครใจไปอยู่ และอ้างว่าระหว่างนั้นถูกควบคุมตัว รวมถึงถูกบังคับให้รับประทานยา

จากเรื่องภายในครอบครัวที่ถูกนำมาเปิดเผยผ่านรายการโหนกระแส เมื่อวันที่ 5 ตุลาคม 2569 เรื่องกลับขยายวงอย่างรวดเร็ว หลังตำรวจ พร้อมด้วย กรมสนับสนุนบริการสุขภาพ หรือ สบส. และ กระทรวงการพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์ หรือ พม. ลงพื้นที่ตรวจสอบสถานที่

สิ่งที่ทำให้ประเด็นนี้ร้อนแรงขึ้น ไม่ได้มีเพียงคำพูดของแต่ละฝ่าย แต่เป็นเพราะการตรวจของหน่วยงานรัฐพบข้อสังเกตหลายเรื่อง ตั้งแต่จำนวนเตียงที่ไม่ตรงกับใบอนุญาต ไปจนถึงลักษณะห้องและอุปกรณ์ที่ใช้กับผู้รับบริการ

จุดเริ่มต้นมาจากคำร้องของแม่ภัทร

แม่ภัทรเล่าว่า เมื่อวันที่ 21 กุมภาพันธ์ 2567 ลูกชายพาออกจากบ้าน ก่อนนำไปยัง โสธรชัย เนอร์สซิ่งโฮม ในพื้นที่ อ.ท่าม่วง จ.กาญจนบุรี โดยเธอยืนยันว่าไม่ได้ต้องการเข้าไปอยู่และต้องใช้ชีวิตอยู่ที่นั่นเป็นเวลานานกว่า 2 ปี

เบื้องหลังยังมีความขัดแย้งภายในครอบครัวเกี่ยวกับธุรกิจโรงงานผลิตเครื่องสำอาง รวมถึงประเด็นเรื่องสิทธิในกิจการและทรัพย์สิน ซึ่งทั้งสองฝ่ายให้ข้อมูลแตกต่างกัน และยังมีรายละเอียดทางกฎหมายที่ต้องตรวจสอบต่อ

ในส่วนของการอยู่ภายในศูนย์ แม่ภัทรกล่าวหาว่าตัวเองถูกควบคุม ถูกทำร้าย และถูกบังคับให้กินยา โดยระบุว่าเคยถูกให้อยู่ในห้องหมายเลข 2 ซึ่งมีลักษณะเป็นห้องลูกกรงเป็นเวลาประมาณ 11 เดือน

อย่างไรก็ตาม ข้อกล่าวหาเหล่านี้ยังเป็นประเด็นที่ตำรวจต้องสอบสวนต่อ ไม่สามารถนำมาเป็นข้อสรุปว่ามีการกระทำความผิดเกิดขึ้นแล้ว

ลูกชายยืนยันอีกมุม ก่อนเกิดภาพกอดแม่

ในรายการโหนกระแสตอนที่ 2 เมื่อวันที่ 6 ตุลาคม แม่ภัทรได้เผชิญหน้ากับ เบนซ์ ลูกชาย พร้อมลูกสะใภ้ และพูดคุยถึงเหตุการณ์ที่ผ่านมา

ฝั่งลูกชายระบุว่า ก่อนพาแม่ไปอยู่ศูนย์ มีการพูดคุยกันภายในครอบครัว และเขาไม่เคยทราบมาก่อนว่าภายในสถานที่มีห้องลักษณะเป็นกรงหรือมีเตียงที่ติดตั้งโครงเหล็กครอบเช่นที่พบภายหลัง

ข้อมูลของสองฝ่ายยังมีส่วนที่ไม่ตรงกัน โดยเฉพาะเหตุผลและรายละเอียดก่อนที่แม่ภัทรจะเข้าไปอยู่ในศูนย์

แต่ช่วงหนึ่งของรายการกลายเป็นภาพที่หลายคนพูดถึง เมื่อเบนซ์ก้มกราบและกล่าวขอโทษแม่ หลังได้รับฟังสิ่งที่เกิดขึ้นจากมุมของแม่ ก่อนทั้งสองจะกอดกันและแม่ภัทรบอกว่าให้อภัย

ถึงจะมีการคืนดีระหว่างแม่กับลูก แต่ไม่ได้หมายความว่าประเด็นทางกฎหมายอื่น ๆ จะยุติลงทันที ทั้งเรื่องทรัพย์สินและข้อกล่าวหาที่เกิดขึ้นภายในศูนย์ยังต้องดำเนินการตามกระบวนการที่เกี่ยวข้อง

สิ่งที่ทำให้เรื่องเปลี่ยนจากดรามาครอบครัวเป็นเรื่องตรวจสอบสถานประกอบการ

หลังเรื่องถูกนำเสนอออกสู่สาธารณะ เจ้าหน้าที่เข้าตรวจโสธรชัย เนอร์สซิ่งโฮม และพบสภาพพื้นที่บางส่วนที่กลายเป็นประเด็นสำคัญ

มีการพบ ห้องที่มีลูกกรงและสามารถล็อกจากด้านนอกได้ รวมถึงลวดหนามหีบเพลงบริเวณพื้นที่ และเตียงบางส่วนที่มีโครงเหล็กครอบด้านบน

ทางผู้ดูแลสถานที่ชี้แจงว่า อุปกรณ์เหล่านี้มีไว้สำหรับผู้ป่วยจิตเวชที่มีอาการรุนแรง เพื่อป้องกันการหลบหนี การทำร้ายตัวเอง หรือการทำร้ายผู้อื่น ส่วนโครงเหล็กบนเตียงมีไว้ป้องกันผู้รับบริการตกจากเตียง

ดังนั้น ความหมายของอุปกรณ์เหล่านี้ยังต้องพิจารณาตามลักษณะการใช้งานจริง รวมถึงมาตรฐานและกฎหมายที่เกี่ยวข้อง ไม่ควรสรุปจากภาพเพียงอย่างเดียวว่าใช้เพื่อทำร้ายหรือทรมานผู้พัก

สบส.ตรวจพบเตียง 129 เตียง แต่ใบอนุญาตระบุ 50 เตียง

ประเด็นที่มีตัวเลขชัดเจนจากการตรวจของ สบส. คือเรื่องจำนวนเตียง

ข้อมูลจากการตรวจระบุว่า สถานประกอบการได้รับอนุญาตให้ดูแลผู้สูงอายุหรือผู้มีภาวะพึ่งพิงจำนวน 50 เตียง แต่เจ้าหน้าที่พบเตียงภายในสถานที่จำนวน 129 เตียง

นอกจากจำนวนเตียงแล้ว พื้นที่ให้บริการก็มีขนาดแตกต่างจากข้อมูลในใบอนุญาต โดยพื้นที่ที่ได้รับอนุญาตประมาณ 1,600 ตารางเมตร ขณะที่ตรวจพบพื้นที่ใช้งานประมาณ 4,641 ตารางเมตร

เจ้าหน้าที่ยังพบปัญหาเกี่ยวกับสภาพอาคารและระบบสุขาภิบาลหลายจุด เช่น ระบบบำบัดน้ำเสีย ห้องน้ำที่มีพื้นทรุดหรือแตกร้าว ผนังบางส่วนมีรอยแยก พื้นที่ทิ้งขยะ และจุดต่างระดับที่ไม่มีอุปกรณ์ช่วยพยุงตามที่ควรมี

ส่วนพื้นที่ประกอบอาหารก็พบข้อสังเกตเรื่องการจัดพื้นที่ การระบายอากาศ การจัดเก็บภาชนะ รวมถึงการเก็บสารบางชนิดใกล้กับวัตถุดิบ

ที่น่าจับตาไม่แพ้กัน คือผู้พักจำนวนมากเป็นผู้มีปัญหาทางจิตเวช

การตรวจไม่ได้พบเพียงปัญหาด้านอาคารเท่านั้น แต่ยังพบประเด็นเกี่ยวกับประเภทของผู้รับบริการ

ข้อมูลจาก พม. ระบุว่า จากผู้รับบริการประมาณ 100 คน มีประมาณ 92 รายเป็นผู้ที่มีอาการทางจิตเวช ขณะที่อีก 8 รายไม่ได้อยู่ในกลุ่มดังกล่าว

ในกลุ่มผู้มีอาการทางจิตเวชนั้น พม.ระบุว่าหลายรายมีอาการรุนแรง หรือที่เรียกว่า เคสสีแดง ซึ่งจำเป็นต้องได้รับการดูแลที่เหมาะสมกับสภาพอาการ และอาจต้องเข้าสู่ระบบบริการด้านสุขภาพจิต ไม่ใช่การดูแลในรูปแบบเดียวกับผู้สูงอายุทั่วไป

ประเด็นนี้จึงทำให้การจัดการหลังจากนี้มีความซับซ้อน เพราะหากต้องย้ายผู้พักออกจากสถานที่เดิม จะต้องพิจารณาเป็นรายบุคคลว่าใครสามารถกลับไปอยู่กับครอบครัว ใครต้องเข้าสู่ระบบรักษา และใครสามารถเข้าสู่ระบบสวัสดิการของรัฐได้

พม.ต้องหาทางรองรับ หากมีการย้ายผู้พัก

อีกภารกิจที่ตามมาคือการดูแลผู้พักที่ยังอยู่ภายในสถานที่

พม.อยู่ระหว่างประเมินรายบุคคลและประสานครอบครัว เพื่อดูว่าผู้รับบริการแต่ละรายสามารถกลับไปอยู่กับญาติได้หรือไม่ หากครอบครัวไม่สามารถรับกลับไปดูแล ก็ต้องพิจารณาสถานที่รองรับที่เหมาะสม

อย่างไรก็ตาม ผู้ที่มีอาการทางจิตเวชรุนแรงไม่สามารถส่งเข้าสถานดูแลผู้สูงอายุของ พม. ได้ทั้งหมด เพราะต้องผ่านการประเมินและเข้าสู่ระบบบริการด้านสาธารณสุขตามระดับอาการ

เรื่องนี้จึงไม่ได้จบเพียงการตรวจสถานที่ แต่ยังมีโจทย์ใหญ่ว่า จะดูแลผู้พักเกือบร้อยคนอย่างไร หากสถานประกอบการถูกสั่งให้แก้ไขหรือมีมาตรการเกี่ยวกับใบอนุญาต

จากนี้ต้องรอทั้งผลสอบคดีและคำสั่งเรื่องใบอนุญาต

สำหรับข้อกล่าวหาของแม่ภัทรเกี่ยวกับการกักขัง การทำร้ายร่างกาย หรือการบังคับให้รับประทานยา ยังต้องรอผลการสอบสวนของตำรวจ รวมถึงพยานหลักฐานและข้อมูลทางการแพทย์ที่เกี่ยวข้อง

ขณะที่ฝั่ง สบส.อยู่ระหว่างรวบรวมผลการตรวจและพิจารณาดำเนินการตามกฎหมาย ซึ่งมาตรการอาจมีตั้งแต่การให้แก้ไขข้อบกพร่อง ไปจนถึงมาตรการเกี่ยวกับใบอนุญาต หากพบว่ามีการกระทำผิดตามเงื่อนไขและกฎหมายที่เกี่ยวข้อง

เรื่องนี้จึงมีอย่างน้อย 3 เส้นที่ต้องติดตามพร้อมกัน คือข้อกล่าวหาของแม่ภัทร กระบวนการตรวจสอบสถานประกอบการของหน่วยงานรัฐ และการหาที่รองรับให้กับผู้รับบริการที่ยังอยู่ภายในศูนย์

จากเรื่องร้องเรียนของหญิงวัย 63 ปีคนหนึ่ง วันนี้จึงกลายเป็นคำถามใหญ่เกี่ยวกับมาตรฐานการดูแลผู้สูงอายุและผู้มีภาวะพึ่งพิง รวมถึงการกำกับสถานดูแลเอกชนที่มีผู้รับบริการจำนวนมาก

และสิ่งที่ต้องรอต่อจากนี้ไม่ใช่เพียงคำตอบว่า ใครพูดจริงหรือใครพูดไม่จริง แต่คือผลตรวจและกระบวนการตามกฎหมายว่าจะชี้ข้อเท็จจริงของเรื่องนี้ไปในทิศทางใด