น้ำท่วม 1 ตุลาคม 2569 ปภ.ชี้ 30 จังหวัดกระทบ 3.35 ล้านคน ประกันภัยพิบัติเริ่มคุ้มครองวันนี้

วันที่ 1 ตุลาคม 2569 เป็นวันที่สถานการณ์น้ำของไทยไม่ได้เป็นแค่ข่าวอากาศ แต่กลายเป็นเรื่องที่กระทบชีวิตประจำวันของคนหลายล้านคนพร้อมกัน กรมป้องกันและบรรเทาสาธารณภัยรายงานช่วงเช้าว่ายังมีพื้นที่ประสบอุทกภัย 30 จังหวัดรวมกรุงเทพมหานคร ประชาชนได้รับผลกระทบ 1,177,404 ครัวเรือน หรือ 3,352,395 คน ครอบคลุม 191 อำเภอ 1,228 ตำบล และ 8,714 หมู่บ้าน

บทความนี้เรียบเรียงจากรายงานสาธารณะของหน่วยงานรัฐและสำนักข่าวที่อ้างตัวเลขของศูนย์อำนวยการบรรเทาสาธารณภัย ณ เวลา 06.00 น. ของวันที่ 1 ตุลาคม 2569 ไม่ได้คัดลอกข่าวทั้งฉบับ และตัวเลขอาจเปลี่ยนได้ตามรอบรายงานถัดไป

ทำไมน้ำยังไม่ลดทั้งที่เข้าเดือนตุลาคมแล้ว

อธิบดีกรมป้องกันและบรรเทาสาธารณภัยชี้ว่าสาเหตุหลักยังเป็นฝนตกหนักถึงหนักมากในหลายพื้นที่ ประกอบกับมวลน้ำจากภาคเหนือที่ไหลลงมาสมทบกับน้ำในภาคกลาง ช่วงนี้จึงไม่ใช่แค่น้ำขังจากฝนในชุมชน แต่เป็นน้ำหลากที่เดินทางตามลำน้ำ ทุ่งรับน้ำ และคลองระบาย เมื่อน้ำเหนือมาถึงพร้อมน้ำทะเลหนุนในบางช่วง พื้นที่ลุ่มต่ำริมเจ้าพระยา ท่าจีน และชายฝั่งอ่าวไทยตอนบนจะระบายได้ช้ากว่าปกติ

ภาพรวมวันที่ 1 ตุลาคมจึงแบ่งได้เป็นสามกลุ่ม พื้นที่ที่น้ำยังเพิ่มขึ้น พื้นที่ที่น้ำทรงตัว และพื้นที่ที่น้ำเริ่มลดแต่ความเสียหายยังต้องสำรวจ กลุ่มแรกคือจุดที่ต้องเฝ้าระวังที่สุด เพราะระดับน้ำที่สูงขึ้นแม้เพียงสิบถึงยี่สิบเซนติเมตรก็พอทำให้บ้านชั้นล่าง รถที่จอดริมถนน และร้านค้าในตลาดเปิดไม่ได้

ภาคกลางและปริมณฑลยังเป็นจุดหนัก

สมุทรปราการเป็นจังหวัดที่ตัวเลขครัวเรือนสูงมากในรอบรายงานนี้ น้ำท่วมทั้ง 6 อำเภอ กระทบ 307,704 ครัวเรือน และมีผู้เสียชีวิต 8 ราย ระดับน้ำยังเพิ่มขึ้น จังหวัดนี้เป็นทั้งพื้นที่อยู่อาศัยหนาแน่นและเขตอุตสาหกรรม การสัญจรบนถนนสายรองจึงติดขัดง่ายเมื่อน้ำข้ามไหล่ทาง ปทุมธานีมีน้ำท่วม 7 อำเภอ กระทบ 182,290 ครัวเรือน และระดับน้ำยังเพิ่มเช่นกัน

กรุงเทพมหานครมีผู้ได้รับผลกระทบ 329,000 ครัวเรือน และมีผู้เสียชีวิต 4 ราย ตามรายงานช่วงเช้า ระดับน้ำในภาพรวมทรงตัว แต่การทรงตัวไม่ได้แปลว่าปลอดภัยสำหรับคนที่อยู่นอกแนวคันกั้นน้ำหรืออยู่ในซอยที่ระบายไม่ทัน กรุงเทพฯ ประกาศเตือนหลายเขตให้ยกของขึ้นที่สูง โดยเฉพาะริมเจ้าพระยา ผู้ที่อยู่ชั้นล่างควรแยกปลั๊กเครื่องใช้ไฟฟ้า ย้ายเอกสารสำคัญ และจดเบอร์หน่วยงานท้องถิ่นไว้ก่อนน้ำจะเปลี่ยนรอบ

พระนครศรีอยุธยามีผู้ได้รับผลกระทบ 42,286 ครัวเรือน เสียชีวิต 1 ราย และระดับน้ำเพิ่มขึ้น สุพรรณบุรีน้ำท่วม 9 อำเภอ กระทบ 18,987 ครัวเรือน กาญจนบุรีน้ำท่วม 13 อำเภอ กระทบ 9,635 ครัวเรือน เสียชีวิต 2 ราย ทั้งสุพรรณบุรีและกาญจนบุรียังมีระดับน้ำเพิ่มขึ้น อุทัยธานี ลพบุรี ชัยนาท สิงห์บุรี อ่างทอง นนทบุรี นครปฐม และราชบุรีก็ยังอยู่ในกลุ่มน้ำเพิ่ม ส่วนสระบุรีระดับน้ำลดลง แต่ยังมีผู้ได้รับผลกระทบ 5,393 ครัวเรือน และมีผู้เสียชีวิต 1 ราย

ภาคตะวันออกน้ำยังขยับ ชลบุรีแตะหลักแสนครัวเรือน

ชลบุรีมีน้ำท่วม 10 อำเภอ กระทบ 118,723 ครัวเรือน และระดับน้ำเพิ่มขึ้น จังหวัดนี้มีทั้งชุมชนที่อยู่อาศัยและเส้นทางท่องเที่ยว การปิดถนนชั่วคราวจึงกระทบทั้งคนท้องถิ่นและผู้ที่เดินทางไปทำงานในนิคม ปราจีนบุรีน้ำท่วม 7 อำเภอ กระทบ 39,977 ครัวเรือน นครนายกน้ำท่วม 4 อำเภอ กระทบ 28,028 ครัวเรือน ฉะเชิงเทราน้ำท่วม 11 อำเภอ กระทบ 26,169 ครัวเรือน ทั้งสามจังหวัดระดับน้ำยังเพิ่มขึ้น

สระแก้วเป็นจังหวัดที่ตัวเลขผู้เสียชีวิตสูงในภาคตะวันออก น้ำท่วม 9 อำเภอ กระทบ 15,086 ครัวเรือน เสียชีวิต 6 ราย และระดับน้ำยังเพิ่ม จันทบุรีระดับน้ำลดลงแล้ว แต่ยังมีผู้ได้รับผลกระทบ 9,326 ครัวเรือน และเสียชีวิต 2 ราย ระยองและตราดระดับน้ำทรงตัว กระทบ 1,660 และ 1,310 ครัวเรือนตามลำดับ แม้ตัวเลขจะเล็กกว่าปริมณฑล แต่บ้านเรือนที่ถูกน้ำป่าหรือน้ำเอ่อล้นตลิ่งมักเสียหายหนักเพราะน้ำมาเร็ว

เหนือ อีสาน และใต้เริ่มคลี่ในบางจุด

ภาคเหนือยังมีน้ำท่วมในพิษณุโลก เพชรบูรณ์ กำแพงเพชร และนครสวรรค์ สามจังหวัดแรกระดับน้ำลดลง แต่นครสวรรค์ยังเพิ่มขึ้น โดยมีพื้นที่ประสบภัย 11 อำเภอ และผู้ได้รับผลกระทบ 9,546 ครัวเรือน นครสวรรค์เป็นจุดรับน้ำก่อนลงสู่เจ้าพระยาตอนล่าง การที่น้ำยังเพิ่มจึงสัมพันธ์กับมวลน้ำที่จะไปถึงชัยนาทและพื้นที่ท้ายน้ำในวันถัดไป

ภาคตะวันออกเฉียงเหนือยังมีน้ำท่วมในบุรีรัมย์ ชัยภูมิ และสุรินทร์ แต่ระดับน้ำลดลงทั้งสามจังหวัด ภาคใต้พบสถานการณ์ในอำเภอท่าแซะ จังหวัดชุมพร รวม 1 ตำบล 3 หมู่บ้าน ระดับน้ำลดลง และรายงานระบุว่าไม่มีประชาชนได้รับผลกระทบในจุดนั้น ภาพรวมจึงไม่ใช่น้ำท่วมทั้งประเทศในระดับเดียวกัน แต่เป็นวิกฤตที่กระจุกในภาคกลาง ปริมณฑล และตะวันออก

ผู้เสียชีวิตและสิ่งที่ตัวเลขไม่ได้บอก

รายงานก่อนหน้านี้ของกรมป้องกันและบรรเทาสาธารณภัยระบุผู้เสียชีวิตสะสมราว 24 รายในช่วงปลายกันยายน และตัวเลขรายจังหวัดในรายงานวันที่ 1 ตุลาคมยังเห็นผู้เสียชีวิตในสมุทรปราการ กรุงเทพฯ สระแก้ว กาญจนบุรี จันทบุรี พระนครศรีอยุธยา และสระบุรี สาเหตุในแต่ละพื้นที่ไม่เหมือนกัน บางจุดเป็นกระแสน้ำพัด บางจุดเป็นไฟฟ้าดูด และบางจุดเป็นอุบัติเหตุระหว่างอพยพ ตัวเลขครัวเรือนจึงไม่ควรอ่านแยกจากความเสี่ยงเหล่านี้

อีกสิ่งที่ตัวเลขไม่ได้บอกคือต้นทุนที่มองไม่เห็น ค่าซ่อมรถที่น้ำเข้าเครื่อง รายได้ร้านค้าที่ปิดหลายวัน ค่าเช่าที่ยังต้องจ่ายทั้งที่อยู่ไม่ได้ และเวลารอคิวสำรวจความเสียหาย ปภ.กำชับให้สำนักงานจังหวัดและศูนย์เขตเร่งช่วยเหลือ พร้อมให้พื้นที่ที่น้ำเริ่มลดสำรวจความเสียหาย ฟื้นฟู และจัดทำข้อมูลผู้ได้รับผลกระทบเพื่อช่วยเหลือตามหลักเกณฑ์

ประกันภัยพิบัติแห่งชาติเริ่มคุ้มครองวันนี้

จังหวะที่น้ำยังท่วม เป็นวันที่ระบบประกันภัยพิบัติแห่งชาติเริ่มมีผลคุ้มครองตั้งแต่เวลา 00.00 น. ของวันที่ 1 ตุลาคม 2569 ตามมติคณะรัฐมนตรีที่ให้ภาครัฐจัดซื้อประกันภัยให้ประชาชน ครอบคลุมที่อยู่อาศัยราว 30 ล้านครัวเรือนหรือหลังคาเรือน ทั้งในภูมิภาคและกรุงเทพมหานคร โดยประชาชนไม่ต้องจ่ายเบี้ยเอง

ความคุ้มครองหลักมี 3 ภัย คืออุทกภัย วาตภัย และแผ่นดินไหว กรณีน้ำท่วม จ่ายส่วนแรก 10,000 บาทต่อครั้งต่อหลังคาเรือน และชดเชยเพิ่มตามความเสียหายจริงไม่เกิน 100,000 บาท กรณีวาตภัยหรือแผ่นดินไหว จ่ายส่วนแรก 5,000 บาท และเพิ่มได้ไม่เกิน 100,000 บาท กรณีเสียชีวิตจากภัยที่คุ้มครอง มีวงเงินผลประโยชน์ 2,000,000 บาทต่อคน ตามที่โฆษกรัฐบาลและรองโฆษกสำนักนายกรัฐมนตรีแถลงไว้ก่อนหน้า

ช่องทางแจ้งเคลมที่เปิดเผยต่อสาธารณะ ได้แก่ เว็บไซต์ www.thainatcat.org ไลน์ทางการ @ThaiNATCAT ศูนย์บริการลูกค้า 02-012-5555 และจุดรับแจ้งในพื้นที่ที่ประกาศภัย เอกสารที่ควรเตรียมคือภาพถ่ายความเสียหายของที่อยู่อาศัย หลักฐานแสดงกรรมสิทธิ์หรือสิทธิอยู่อาศัย และบัญชีพร้อมเพย์สำหรับรับเงิน ฐานข้อมูลถูกออกแบบให้เชื่อมกับกรมการปกครองและกรมป้องกันและบรรเทาสาธารณภัย แต่ผู้ประสบภัยไม่ควรเก็บรูปไว้ในเครื่องเดียว ควรสำรองไว้ในคลาวด์หรือส่งให้ญาติ เพราะมือถืออาจเปียกน้ำ

จุดที่ต้องอ่านให้ชัดคือความคุ้มครองเริ่มวันนี้ ไม่ได้หมายความว่าจะจ่ายย้อนหลังให้น้ำท่วมที่เกิดและจบไปก่อนเวลา 00.00 น. ของวันที่ 1 ตุลาคมโดยอัตโนมัติ ผู้ที่น้ำยังท่วมอยู่ในวันที่เริ่มคุ้มครองควรเก็บหลักฐานวันที่น้ำเข้าบ้านและวันที่ประกาศเขตภัยไว้ หากเงื่อนไขกรมธรรม์ยังไม่ชัดในพื้นที่ ให้โทรศูนย์บริการหรือสอบถามอำเภอก่อนสรุปว่าได้สิทธิหรือไม่

เช็กลิสต์สำหรับบ้านที่น้ำยังไม่ถึงและบ้านที่น้ำเริ่มลด

บ้านที่น้ำยังไม่ถึงควรยกปลั๊กไฟและเต้ารับชั้นล่างให้พ้นระดับที่น้ำเคยท่วมในปีก่อน ย้ายยา อาหารแห้ง และนมผงขึ้นชั้นสอง เตรียมน้ำดื่มอย่างน้อยสามวัน และชาร์จแบตเตอรี่สำรอง รถควรย้ายไปที่สูงก่อนถนนตัด อย่ารอจนน้ำท่วมยางเพราะเครื่องยนต์ที่ดูดน้ำเข้ามีค่าซ่อมสูงกว่าราคารถบางคัน

บ้านที่น้ำเริ่มลดไม่ควรเปิดไฟทั้งหลังทันที รอช่างหรือการไฟฟ้าตรวจสอบสายที่แช่น้ำ ตากที่นอนและตู้ไม้ให้แห้งเพื่อกันเชื้อรา และถ่ายรูปทุกห้องก่อนทำความสะอาด เพราะรูปก่อนซ่อมมีผลต่อทั้งการช่วยเหลือของรัฐและการเคลม อย่าทิ้งขยะลงคลองเพราะจะทำให้ระบายน้ำช้าลงในรอบฝนถัดไป

กลุ่มที่ควรได้รับความช่วยเหลือก่อนคือผู้สูงอายุ ผู้ป่วยติดเตียง เด็กเล็ก และคนพิการ หากอพยพ ให้จดชื่อยาและโรงพยาบาลประจำตัวไปด้วย หน่วยงานท้องถิ่นและจิตอาสามักรับของบริจาคเป็นน้ำดื่ม อาหารแห้ง และยาสามัญ แต่ควรส่งผ่านจุดที่จังหวัดประกาศ เพื่อไม่ให้ของซ้ำในจุดหนึ่งและขาดในอีกจุด

ผลกระทบต่อการเดินทาง เศรษฐกิจ และวันถัดไป

บริษัทขนส่งผู้โดยสารอย่างบขส.มีประกาศหยุดเดินรถร่วมบางเส้นทางชั่วคราว ผู้ที่จะเดินทางข้ามจังหวัดควรเช็กสถานะเที่ยวก่อนออกจากบ้าน โดยเฉพาะเส้นที่ผ่านอยุธยา สุพรรณบุรี และสมุทรปราการ ตลาดสดหลายแห่งเปิดได้ไม่เต็มเวลา ทำให้ราคาผักในพื้นที่น้ำท่วมขยับขึ้นระยะสั้น แต่ยังไม่ควรถือเป็นแนวโน้มทั้งประเทศจนกว่าจะมีตัวเลขดัชนีราคา

สำนักงานทรัพยากรน้ำแห่งชาติเร่งผลักดันน้ำลงอ่าวไทย และใช้เขื่อนภูมิพลกับสิริกิติ์ช่วยหน่วงน้ำตอนบน กรุงเทพมหานครเร่งระบายน้ำฝั่งตะวันออกเพื่อรับฝนระลอกที่อาจมาช่วง 8-9 ตุลาคม การบริหารน้ำช่วงนี้จึงเป็นการบาลานซ์ระหว่างการเร่งระบายกับการไม่ให้น้ำด้านท้ายล้นเพิ่ม ผู้ที่อยู่ท้ายน้ำควรติดตามรอบระบายของเขื่อน ไม่ใช่ดูเพียงเรดาร์ฝนเหนือบ้านตัวเอง

นักวิเคราะห์บางสำนักประเมินว่าน้ำท่วมรอบนี้อาจฉุดผลิตภัณฑ์มวลรวมในประเทศได้ราว 0.11 เปอร์เซ็นต์ หากพื้นที่เศรษฐกิจปิดต่อเนื่อง ตัวเลขนี้เป็นประมาณการ ไม่ใช่ตัวเลขทางการของสภาพัฒน์ และจะเปลี่ยนตามจำนวนวันที่น้ำขังในนิคมและตลาด

สิทธิอื่นที่เริ่มวันนี้และอย่าสับสนกับเงินน้ำท่วม

วันที่ 1 ตุลาคมยังเป็นวันเริ่มใช้สิทธิบัตรสวัสดิการแห่งรัฐ ปี 2569 ทั้งรายเดิมและรายใหม่ที่ผ่านเกณฑ์ รายใหม่ต้องยืนยันตัวตนหรืออีเควายซีให้เรียบร้อยก่อนใช้สิทธิ แอปเป๋าตังและธนาคารกรุงไทยเปิดยืนยันตัวตนได้ถึงวันที่ 12 มกราคม 2570 ส่วนบางธนาคารของรัฐเปิดถึงกลางเดือนตุลาคม วงเงินซื้อสินค้าและค่าเดินทางถอนเป็นเงินสดไม่ได้และไม่ทบไปเดือนถัดไป สิทธินี้คนละก้อนกับการช่วยเหลือผู้ประสบภัยและคนละเรื่องกับประกันภัยพิบัติ

คำถามที่คนค้นบ่อยในวันนี้

น้ำท่วมกี่จังหวัด รายงานเช้าวันที่ 1 ตุลาคม 2569 ของกรมป้องกันและบรรเทาสาธารณภัยระบุ 30 จังหวัดรวมกรุงเทพมหานคร กระทบกว่า 3.35 ล้านคน จังหวัดที่น้ำยังเพิ่มส่วนใหญ่อยู่ในภาคกลาง ปริมณฑล และตะวันออก โดยสมุทรปราการและกรุงเทพฯมีจำนวนครัวเรือนที่ได้รับผลกระทบสูงสุดในรอบนี้

ประกันภัยพิบัติได้เงินเท่าไร กรณีน้ำท่วมมีส่วนแรก 10,000 บาทต่อครั้งต่อหลังคาเรือน และสูงสุดไม่เกิน 100,000 บาทตามความเสียหายจริง กรณีเสียชีวิตวงเงินที่แถลงไว้คือ 2 ล้านบาทต่อคน ต้องเข้าเงื่อนไขที่กรมธรรม์และประกาศเขตภัยกำหนด

ต้องสมัครเองหรือไม่ โครงการนี้รัฐเป็นผู้จัดซื้อให้ ครอบคลุมราว 30 ล้านครัวเรือน จึงไม่ใช่ประกันที่ต้องไปซื้อหน้าเคาน์เตอร์ แต่การรับเงินต้องแจ้งเคลมและมีหลักฐาน ที่อยู่อาศัยที่ไม่อยู่ในฐานทะเบียนหรืออยู่ระหว่างรื้อย้ายควรสอบถามจุดรับแจ้งในพื้นที่

วันถัดไปควรดูอะไร ดูระดับน้ำรายชั่วโมงของจังหวัดตัวเอง ดูประกาศระบายน้ำ และดูว่าบ้านอยู่ในพื้นที่ที่น้ำยังเพิ่มหรือเริ่มลด ถ้าน้ำยังเพิ่ม ให้ย้ายของก่อน ถ้าน้ำลด ให้ถ่ายรูปความเสียหายก่อนกวาดออก เพราะรูปคือหลักฐานทั้งของรัฐและของระบบประกันภัยที่เพิ่งเริ่มวันนี้

สรุปสั้น ๆ คือวันที่ 1 ตุลาคม 2569 น้ำยังท่วมใน 30 จังหวัด กระทบกว่า 3.35 ล้านคน และเป็นวันแรกที่ประกันภัยพิบัติแห่งชาติเริ่มคุ้มครองน้ำท่วม พายุ และแผ่นดินไหวพร้อมกัน การช่วยเหลือเร่งด่วนยังเป็นหน้าที่ของหน่วยงานในพื้นที่ ส่วนการเยียวยาหลังน้ำลดจะเร็วแค่ไหนขึ้นกับข้อมูลที่สำรวจได้และความพร้อมของหลักฐานในมือประชาชน