EV 5 ปีเริ่มขายยากในจีน เต็นท์รถไม่อยากรับซื้อ ปัญหาอาจไม่ใช่แบตเสื่อม แต่ตลาดประเมินไม่ออก

EV 5 ปีเริ่มขายยากในจีน เต็นท์รถไม่อยากรับซื้อ ปัญหาอาจไม่ใช่แบตเสื่อม แต่ตลาดประเมินไม่ออก

ตลาดรถยนต์ไฟฟ้าในจีนกำลังเจออีกด้านที่คนซื้อรถใหม่อาจไม่ได้คิดถึงมากนัก นั่นคือ ตลาดรถ EV มือสอง

ข้อมูลล่าสุดจาก IEA ระบุว่า เต็นท์รถมือสองในจีนประมาณ 4 ใน 5 แห่ง ไม่รับรถยนต์ไฟฟ้าแบบแบตเตอรี่ล้วนที่มีอายุเกิน 5 ปีแล้ว โดยเหตุผลสำคัญเกี่ยวข้องกับความกังวลเรื่องสภาพแบตเตอรี่และต้นทุนหากเกิดปัญหาขึ้นมา

เรื่องนี้ทำให้เลข 5 ปี กลายเป็นจุดที่น่าจับตาของตลาด EV มือสอง เพราะไม่ได้หมายความว่ารถอายุครบ 5 ปีแล้วแบตเตอรี่จะเสียทันที แต่คนซื้อรถต่อยังไม่มั่นใจว่าจะประเมินสภาพแบตได้อย่างไร

รถ 3 ปี มูลค่าลดลงเหลือประมาณ 45%

ตัวเลขราคามือสองก็สะท้อนปัญหานี้พอสมควร

ข้อมูลของ China Automobile Dealers Association ระบุว่า รถ EV ในจีนที่มีอายุ 3 ปี มีมูลค่าขายต่ออยู่ประมาณ 45% ของราคาตอนซื้อใหม่ ลดลงจากเกือบ 55% ในปี 2023

แต่ตรงนี้ผมว่าต้องแยกให้ออกระหว่างคำว่า “รถเสื่อม” กับ “รถราคาตก”

เพราะราคาที่ลดลงไม่ได้แปลว่าแบตเตอรี่ของรถทุกคันเสื่อมจนใช้งานไม่ได้

สิ่งที่ตลาดมือสองกำลังกังวลคือ ถ้ารับรถอายุ 5 ปีเข้ามาแล้ววันหนึ่งแบตเตอรี่มีปัญหา ค่าใช้จ่ายที่ตามมาอาจสูง และเต็นท์เองก็ไม่รู้ว่าจะตั้งราคาคันนั้นอย่างไรให้สะท้อนสภาพจริง

อายุเท่ากัน ไม่ได้แปลว่าแบตเสื่อมเท่ากัน

ข้อมูลจาก Geotab ที่ศึกษารถ EV กว่า 22,000 คัน พบว่าแบตเตอรี่โดยเฉลี่ยมีการเสื่อมประมาณ 2.3% ต่อปี ขณะที่รถที่พึ่งพาการชาร์จเร็วกำลังสูงเป็นหลัก มีอัตราการเสื่อมสูงขึ้นได้ถึงประมาณ 3% ต่อปี และสภาพอากาศร้อนก็มีผลต่อการเสื่อมเช่นกัน

นั่นหมายความว่า EV สองคันที่ซื้อปีเดียวกัน วิ่งมาใกล้เคียงกัน และมีอายุ 5 ปีเท่ากัน อาจไม่ได้มีสุขภาพแบตเตอรี่เหมือนกันเลย

คันหนึ่งอาจถูกใช้งานทั่วไป ชาร์จไม่หนัก และดูแลแบตเตอรี่ค่อนข้างดี

อีกคันอาจวิ่งระยะทางสูง ใช้ชาร์จเร็วเป็นประจำ และเจอสภาพอากาศร้อนเป็นเวลานาน

ถ้ามองแค่ปีรถหรือเลขไมล์ ทั้งสองคันอาจดูแทบไม่ต่างกัน แต่ถ้าตรวจแบตเตอรี่จริง ผลอาจต่างกันได้

แล้วทำไมเต็นท์ถึงไม่อยากเสี่ยง?

ผมว่าตรงนี้คือหัวใจของเรื่อง

สำหรับเต็นท์รถมือสอง การรับรถเข้ามาไม่ได้จบแค่ซื้อถูกแล้วขายแพง แต่ต้องรับความเสี่ยงต่อด้วย หากเป็นรถน้ำมันที่มีอายุหลายปี ช่างสามารถตรวจเครื่องยนต์ เกียร์ ช่วงล่าง และระบบต่าง ๆ เพื่อประเมินสภาพรถได้หลายจุด

แต่สำหรับ EV ส่วนที่มีผลต่อมูลค่ามากที่สุดอย่างแบตเตอรี่ คนซื้อรถมือสองต้องการคำตอบที่ชัดกว่าว่า

แบตเหลือกี่เปอร์เซ็นต์?

อีกกี่ปีถึงจะเริ่มมีปัญหา?

ถ้าแบตมีปัญหาต้องจ่ายเท่าไร?

ถ้ายังตอบคำถามเหล่านี้ได้ไม่ชัด เต็นท์ก็มีเหตุผลที่จะไม่อยากรับความเสี่ยง

เพราะต่อให้รถภายนอกสวย วิ่งน้อย และดูแลดี แต่ถ้าคนซื้อกลัวเรื่องแบต รถคันนั้นก็ขายยากอยู่ดี

EV 5 ปีจึงอาจไม่ได้ “หมดสภาพ” แต่กำลังเจอปัญหาเรื่องความเชื่อมั่น

สำหรับผม ประเด็นนี้น่าสนใจกว่าการบอกว่า “EV อายุ 5 ปีหมดค่า” เพราะข้อมูลที่มีอยู่ไม่ได้บอกว่า EV ทุกคันเมื่อครบ 5 ปีจะหมดสภาพ

สิ่งที่เกิดขึ้นในจีนคือ ตลาดมือสองกำลังตีราคาโดยอาศัยอายุรถเป็นตัวช่วย เพราะยังไม่มีมาตรฐานที่ทำให้คนซื้อกับคนขายสามารถเห็นสุขภาพแบตเตอรี่แล้วแปลงออกมาเป็นราคาที่ทุกฝ่ายยอมรับได้ง่าย ๆ

ถ้าวันหนึ่งการตรวจแบตเตอรี่ทำได้ง่าย มีใบรับรองที่เชื่อถือได้ และเต็นท์สามารถบอกลูกค้าได้อย่างชัดเจนว่าแบตเตอรี่ของรถคันนี้มีสุขภาพเหลือเท่าไร การประเมินราคา EV มือสองก็น่าจะละเอียดขึ้นกว่าการใช้แค่ “รถ 5 ปีแล้ว”

เรื่องนี้จึงเป็นโจทย์ใหญ่ของตลาด EV ต่อจากนี้ เพราะการขายรถใหม่อาจไม่ใช่ปัญหา แต่เมื่อรถรุ่นแรก ๆ เริ่มทยอยเข้าสู่ตลาดมือสองจำนวนมาก คำถามสำคัญคือ ใครจะเป็นคนกล้ารับรถเหล่านั้น และจะประเมินราคากันอย่างไร

ส่วนคนที่กำลังจะซื้อ EV ผมว่าตัวเลขที่ควรดูจึงไม่ควรมีแค่ราคาป้ายกับระยะทางวิ่ง แต่ควรดูเรื่อง การรับประกันแบตเตอรี่ การตรวจสุขภาพแบต และมูลค่าขายต่อของรุ่นนั้น ไปพร้อมกันด้วย

เพราะรถหนึ่งคันอาจใช้งานได้ดีหลายปี แต่ไม่ได้หมายความว่าจะรักษามูลค่าได้ดีในตลาดมือสองเสมอไป