คดีแตงโมกลับมาอีกครั้ง: 4 ภาพ เวลา GPS และคำถาม “5 คนหรือ 6 คน” อะไรยืนยันแล้วบ้าง?

ผ่านมาแล้วกว่า 4 ปี แต่คดีการเสียชีวิตของ แตงโม นิดา พัชรวีระพงษ์ ยังมีข้อมูลบางชุดถูกหยิบกลับมาตรวจสอบอีกครั้ง โดยเฉพาะภาพถ่ายจากโทรศัพท์ ภาพจากกล้องวงจรปิด เวลาในไฟล์ ข้อมูล GPS และจำนวนคนที่ปรากฏบนเรือในแต่ละช่วงเวลา

คลิปจากทีมบ้านพระอาทิตย์ที่กำลังถูกพูดถึงรอบนี้ ตั้งคำถามไว้หลายจุด ตั้งแต่ภาพถ่าย 4 ภาพที่ถูกสงสัยว่ามีความผิดปกติ ไปจนถึงคำถามว่าในช่วงเวลาสำคัญนั้นมีคนอยู่บนเรือ 5 คนหรือ 6 คนกันแน่

แต่ก่อนตามรายละเอียดเหล่านี้ มีเรื่องหนึ่งที่ต้องแยกให้ออกก่อน

อะไรคือสิ่งที่เกิดขึ้นแล้วจริง อะไรคือผลวิเคราะห์หรือข้อกล่าวอ้างของฝ่ายหนึ่ง และอะไรที่ยังไม่มีข้อยุติ

ภาพประกอบเชิงแนวคิดเพื่ออธิบายประเด็นในบทความ ไม่ใช่ภาพหลักฐานจริงจากเหตุการณ์

เรื่องที่เกิดขึ้นแล้วจริง: มีการนำข้อมูลชุดใหม่เข้าแจ้งความ

วันที่ 2 กันยายน 2569 ปานเทพ พัวพงษ์พันธ์ พร้อมมารดาของแตงโมและผู้เกี่ยวข้อง เดินทางไป สภ.เมืองนนทบุรี เพื่อนำภาพถ่ายและข้อมูลชุดใหม่เข้าแจ้งความ โดยมี ขวัญ อุษามณี และผู้เกี่ยวข้องกับภาพจากเรืออีกลำเข้ามาให้ข้อมูลด้วย

ประเด็นที่ฝ่ายผู้ร้องนำเสนอคือ มีภาพเรือลำหนึ่งซึ่งถูกอ้างถึงในสำนวนเดิม แต่จากข้อมูลที่นำมาเปิดเผยในรอบนี้ ฝ่ายผู้ร้องระบุว่าเป็น เรืออีกลำที่ขวัญโดยสารในคืนเดียวกัน ไม่ใช่เรือลำที่แตงโมอยู่

ตรงนี้จึงพูดได้ว่า มีการเข้าแจ้งความและนำข้อมูลเข้าสู่กระบวนการตรวจสอบแล้ว

แต่คำว่า “มีผู้แจ้งความ” ยังไม่เท่ากับ “ข้อกล่าวหานั้นได้รับการพิสูจน์แล้ว” สองสถานะนี้ต้องแยกจากกันตั้งแต่ต้น

แล้ว “4 ภาพ” ที่ถูกพูดถึงคืออะไร?

อีกแกนหนึ่งของข้อสงสัยคือภาพคู่ของแตงโมกับกระติกจำนวน 4 ภาพ

ฝ่ายปานเทพเสนอผลการวิเคราะห์ว่า ภาพชุดดังกล่าวมีจุดที่ควรตรวจสอบเพิ่มเติม ทั้งลักษณะบางส่วนของภาพและข้อมูลของไฟล์ รวมถึงข้อสังเกตว่ามีไฟล์บางส่วนหายออกจากเครื่องและมีไฟล์ถูกนำกลับเข้าไปภายหลัง

อย่างไรก็ตาม คำกล่าวว่าเป็น “ภาพตัดต่อ” ในตอนนี้ยังควรผูกไว้กับ ฝ่ายที่นำเสนอผลวิเคราะห์ ไม่ควรเขียนเป็นข้อยุติโดยไม่มีการระบุที่มา

ประเด็นภาพทั้ง 4 ไม่ได้เพิ่งถูกหยิบมาตรวจในปีนี้ เพราะเมื่อเดือนกันยายน 2568 DSI เคยเปิดเผยว่า ได้ส่งภาพถ่ายสำคัญ 4 ภาพให้สถาบันนิติวิทยาศาสตร์ตรวจสอบว่ามีการแก้ไขดัดแปลงหรือไม่ และในเวลานั้นยังต้องนำผลที่ได้ไปวิเคราะห์ร่วมกับหลักฐานอื่นต่อ

จุดสำคัญจึงไม่ใช่เพียงถามว่า “ภาพผิดปกติหรือไม่” แต่ต้องถามต่อว่า ถ้าผิดปกติจริง ใครเป็นผู้แก้ไข แก้เมื่อใด ด้วยวิธีใด และเส้นทางของไฟล์ก่อนเข้าสู่เครื่องเป็นอย่างไร

“5 คนหรือ 6 คน” ทำไมต่างเพียงหนึ่งคนถึงสำคัญ?

ตามเหตุการณ์เดิม แตงโมเดินทางพร้อมบุคคลอีก 5 คน รวมทั้งหมด 6 คนบนเรือ

แต่รายงานของ Thai PBS เมื่อเดือนมิถุนายน 2569 กล่าวถึงการตรวจภาพกล้องวงจรปิดช่วงหนึ่ง โดยมีข้อมูลจากการตรวจสอบว่าบนเรือในภาพช่วงนั้นปรากฏคนไม่ครบ 6 คน รวมถึงมีการตรวจข้อมูลสัญญาณโทรศัพท์ของแตงโมซึ่งพบว่าสัญญาณหายไปตั้งแต่เวลาประมาณ 20.36 น.

ข้อมูลลักษณะนี้ทำให้เกิดคำถามใหม่ว่า ในแต่ละช่วงเวลามีใครอยู่ในตำแหน่งใด และบุคคลที่ไม่ปรากฏในภาพช่วงหนึ่งหายไปจากลำดับเหตุการณ์ตั้งแต่เมื่อใด

แต่ต้องระวังอีกชั้นหนึ่งว่า การเห็นคนไม่ครบ 6 คนในภาพช่วงหนึ่ง ไม่ได้พิสูจน์โดยตัวมันเองว่าบนเรือมีเพียง 5 คนตลอดช่วงเวลานั้น และยังไม่ได้ตอบว่าเกิดอะไรขึ้นกับบุคคลที่ไม่ปรากฏในภาพ

มันจึงยังเป็นคำถามที่ต้องอาศัยหลักฐานชุดอื่นมาประกอบ ไม่ใช่คำตอบสุดท้ายของคดี

เวลา GPS และ CCTV ต้องตรวจข้ามกัน

อีกจุดหนึ่งที่ถูกตั้งคำถามคือเรื่อง เวลาและตำแหน่ง

ฝ่ายที่ติดตามคดีเสนอข้อสังเกตเกี่ยวกับเวลาของภาพบางชุด เช่น 21.57 น. กับ 22.13 น. รวมถึงเวลาจากกล้องวงจรปิดบริเวณสะพานซังฮี้ที่ถูกนำมาเทียบกับเส้นทางของเรือ

ความต่างเพียงไม่กี่นาทีดูเหมือนไม่มาก แต่ถ้าเรากำลังสร้างลำดับเหตุการณ์แบบนาทีต่อนาที เวลานั้นต้องเชื่อมกับทั้ง ภาพถ่าย โทรศัพท์ GPS เรือ กล้องวงจรปิด และคำให้การ

ภาพอธิบายหลักการตรวจข้อมูลข้ามหลายแหล่ง ไม่ใช่การจำลองหลักฐานจริงในคดี

นี่คือเหตุผลว่าทำไมการดู Metadata เพียงจุดเดียวอาจยังไม่พอ

ถ้าข้อมูลต้นทางถูกต้อง ภาพถ่ายควรสามารถเทียบเวลาได้กับกล้อง CCTV ตำแหน่งควรสัมพันธ์กับเส้นทาง GPS และจำนวนบุคคลควรตรวจสอบต่อเนื่องกับภาพก่อนหน้าและหลังจากนั้นได้

คำถามที่สำคัญจึงไม่ใช่ว่า “ข้อมูลชิ้นไหนดูน่าสงสัยที่สุด” แต่คือ “ข้อมูลหลายระบบเมื่อนำมาวางทับกันแล้วสอดคล้องกันหรือไม่”

สถานะของ DSI ก็ต้องเล่าให้ครบอีกด้านหนึ่ง

เรื่องนี้มีความคืบหน้าหลายช่วง และแต่ละช่วงต้องอ่านตามวันที่

เดือนมิถุนายน 2569 Thai PBS รายงานการตรวจสอบของ DSI ซึ่งกล่าวถึงความผิดปกติของข้อมูลบางส่วน และการตรวจสอบว่ามีการบิดเบือนกระบวนการยุติธรรมในคดีเดิมหรือไม่

แต่ต่อมา วันที่ 26 สิงหาคม 2569 Thai PBS รายงานว่า DSI ได้นำส่งรายงานไปยัง ป.ป.ช. และ ยุติการตรวจสอบการทำหน้าที่ของคณะพนักงานสอบสวนชุดเดิมในประเด็นที่ถูกร้อง โดยรายงานว่าผลการตรวจสอบในส่วนนั้นไม่มีมูล

ดังนั้น การนำข้อมูลจากเดือนมิถุนายนมาเขียนว่า “หน่วยงานรัฐยืนยันแล้วว่ามีการบิดเบือนคดี” โดยไม่กล่าวถึงสถานะเดือนสิงหาคม จะทำให้ภาพรวมคลาดเคลื่อนได้

ในทางกลับกัน การยุติการตรวจสอบข้อร้องเรียนชุดหนึ่งก็ไม่ควรถูกนำไปขยายความว่า ข้อสงสัยหรือหลักฐานทุกชิ้นที่ถูกนำเสนอในภายหลังได้รับการพิสูจน์ว่าไม่จริงทั้งหมดเช่นกัน

ส่วนข่าวว่า “มีคนออกนอกประเทศ” ตอนนี้ยังต้องใช้คำอย่างระวัง

ในรายการ Green Morning Show มีการพูดคุยถึงข้อมูลว่าบุคคลหนึ่งที่เกี่ยวข้องกับเรื่องอาจเดินทางออกนอกประเทศพร้อมภรรยา โดยบทสนทนาเองก็สะท้อนว่าเป็นข้อมูลที่ได้รับมาและยังมีความไม่แน่นอน

จากแหล่งข่าวที่ตรวจในรอบนี้ ยังไม่พบคำยืนยันอย่างเป็นทางการจากตำรวจ สำนักงานตรวจคนเข้าเมือง ศาล หรือหน่วยงานที่เกี่ยวข้องว่า บุคคลดังกล่าวกำลัง “หลบหนีคดี”

ข่าวส่วนนี้จึงยังไม่ควรถูกนำไปเขียนเป็นข้อเท็จจริงว่ามีใครหลบหนี หรือใช้เป็นหลักฐานประกอบการกล่าวหาบุคคลใด

คดีเดิมกับการตรวจข้อมูลใหม่ เป็นคนละสถานะกัน

อีกเรื่องที่ไม่ควรนำมาปนกันคือคำพิพากษาในคดีเดิม

วันที่ 23 พฤษภาคม 2568 ศาลจังหวัดนนทบุรีพิพากษายกฟ้องจำเลย 3 คนในข้อหาประมาทเป็นเหตุให้ผู้อื่นถึงแก่ความตาย ขณะที่จำเลยอีกหนึ่งคนถูกลงโทษในความผิดอื่น และมารดาของแตงโมระบุว่าจะใช้สิทธิอุทธรณ์

ดังนั้น ข้อวิเคราะห์หรือข้อกล่าวหาที่เกิดขึ้นภายหลัง ไม่สามารถนำไปเขียนย้อนหลังว่าเป็นสิ่งที่ศาลพิสูจน์แล้วในคดีเดิมได้

แยก 3 ชั้นนี้ แล้วจะตามคดีได้ง่ายขึ้น

ภาพสรุปสถานะของข้อมูลเพื่อช่วยอ่านข่าวอย่างระมัดระวัง ไม่ใช่ข้อสรุปความผิดของบุคคลใด

ถ้าตัดชื่อบุคคลและคำกล่าวหาทั้งหมดออกชั่วคราว สิ่งที่เหลืออยู่คือคำถามที่ค่อนข้างเป็นรูปธรรม

ภาพต้นฉบับเกิดจากอุปกรณ์ใด? เวลาในไฟล์ตรงกับกล้องหรือไม่? ไฟล์เคยถูกนำออกหรือเขียนกลับเข้ามาหรือเปล่า? GPS ของเรือสัมพันธ์กับตำแหน่งในภาพอย่างไร? และเมื่อไล่กล้องวงจรปิดต่อเนื่อง เราสามารถติดตามบุคคลบนเรือแต่ละคนได้ถึงช่วงเวลาไหน?

ข้อดีของหลักฐานดิจิทัลคือ ถ้าต้นฉบับและเส้นทางการเก็บรักษาหลักฐานยังตรวจสอบได้ ผู้เชี่ยวชาญคนอื่นก็ควรสามารถกลับไปตรวจวิธีวิเคราะห์และทดสอบข้อสรุปนั้นซ้ำได้

ส่วนข้อสังเกตบางประเด็นในคลิป เช่น รายละเอียดการนำเรือของกลางออกขับ การวนเรือบริเวณวัดค้างคาว หรือข้อสรุปว่าใครเป็นผู้สร้างหลักฐานบางชิ้น ยังไม่ควรถูกยกระดับเป็นข้อเท็จจริง หากยังไม่มีหลักฐานต้นทางหรือผลตรวจจากหน่วยงานที่เพียงพอรองรับ

สุดท้าย สิ่งที่ควรจับตาอาจไม่ใช่ว่าใครเล่าเรื่องได้น่าตกใจกว่า แต่คือหลักฐานชุดเดียวกันสามารถถูกตรวจซ้ำแล้วให้คำตอบตรงกันหรือไม่

ไม่จำเป็นต้องรีบเชื่อว่าคดี “พลิก” และก็ไม่จำเป็นต้องรีบปัดว่าคำถามใหม่ไม่มีความหมาย

เพียงแยกให้ชัดว่า อะไรยืนยันว่าเกิดขึ้นแล้ว อะไรเป็นข้อวิเคราะห์หรือข้อกล่าวอ้าง และอะไรยังต้องพิสูจน์ เราก็จะตามความคืบหน้าของคดีนี้ได้โดยไม่ต้องตัดสินบุคคลใดเร็วกว่ากระบวนการพิสูจน์หลักฐานครับ