ทนายลวงโลก–ทนายกามกิจ–ทนายหิวแสง! เมื่อ "ทนายดัง" ไม่ได้แปลว่า "ทนายดี"

ทนายลวงโลก–ทนายกามกิจ–ทนายหิวแสง! เมื่อ "ทนายดัง" ไม่ได้แปลว่า "ทนายดี"

ประเทศไทยมีทนายความกว่า 90,000 คน แต่คนที่สังคมคุ้นหน้ากลับมีเพียงไม่กี่คน ในยุคที่คดีกลายเป็นคอนเทนต์ การออกจอบ่อยกลายเป็นแต้มต่อ และแต้มต่อนั้นถูกแปลงเป็น "ความน่าเชื่อถือ" จนบางครั้งความดังถูกใช้แทนความสามารถและจริยธรรมโดยแทบไม่มีการตรวจสอบ เพราะสิ่งที่ต้องดูไม่ใช่ว่า ทนายคนนี้ดังแค่ไหน แต่ดังขึ้นมาได้อย่างไร

---

ลวงโลก — สร้างภาพว่าดี แต่สุดท้ายฉ้อโกง

ต. เคยถูกตั้งคำถามจากคดีเอมี่ เรื่องการนำเอกสารและพยานหลักฐานอันเป็นเท็จมาใช้ต่อสู้คดี ก่อนจะกลายเป็นจำเลยเองในคดีเจ๊อ้อย ศาลชั้นต้นพิพากษาจำคุก 5 ปี 12 เดือน และชดใช้กว่า 72 ล้านบาท (คดียังไม่ถึงที่สุด)

จากคนที่เคยยืนหน้ากล้องในฐานะทนายดัง — สุดท้ายกลับกลายเป็นจำเลยเสียเอง

ภาพที่สังคมเคยเห็นคือทนายผู้เชี่ยวชาญที่ต่อสู้เพื่อความยุติธรรม แต่สิ่งที่ปรากฏในคำพิพากษาศาลชั้นต้น กลับเป็นอีกด้านหนึ่งของคนที่เคยได้รับความเชื่อถือจากสังคม

---

กามกิจ — เมื่อทนายที่สังคมรู้จัก กลายเป็นจำเลยในคดีที่ตัวเองยอมรับ

ก. ทนายหน้าจอรายการดัง ถูกแจ้งความในคดีอาญา ซึ่งยังต้องพิสูจน์ตามกระบวนการ แต่สิ่งที่ ก. ยอมรับด้วยตัวเองคือ ภายในรถมีการกอด หอม และจูบหญิงสาวจริง พร้อมยอมรับว่าคิดน้อย ขาดสติ และกล่าวขอโทษ

หลังเกิดเรื่อง ก. ลาออกจากตำแหน่งกรรมการอำนวยการสำนักฝึกอบรมวิชาว่าความ ขณะที่กระบวนการตรวจสอบทั้งทางคดีและมรรยาทยังดำเนินต่อไป ยิ่งเป็นคนดัง เรื่องที่เกิดขึ้นก็ยิ่งกระทบต่อความเชื่อมั่นที่ประชาชนมีต่อคนในวิชาชีพเดียวกัน

---

หิวแสง — เมื่อทนายที่ยืนฝ่ายโจทก์ กลับกลายเป็นคนอธิบายว่าทำไมโจทก์แพ้

ด. เคยเป็นทนายฝ่ายแม่ผู้เสียชีวิตและทนายโจทก์ร่วมในคดีแตงโม แต่เมื่อมีความพยายามรื้อคดี ด. กลับให้ความเห็นหลายครั้งว่าหลักฐานที่นำเสนอยังไม่เพียงพอ เมื่อศาลยกฟ้องจำเลย 3 คน ด. ก็ออกมาอธิบายเหตุผลของศาล

ทนายย่อมมีสิทธิแสดงความเห็นตามกฎหมาย แต่สำหรับคนที่เคยยืนอยู่ฝ่ายผู้เสียหาย การออกมาแสดงท่าทีเช่นนี้ย่อมทำให้สังคมจับตาว่า วันนี้ ด. กำลังทำหน้าที่ในบทบาทใดกันแน่ และพฤติกรรมจากอีกกรณีบนหน้าจอ ทำให้ ด. ถูกสภาทนายความห้ามทำหน้าที่ 2 ปี จากทนายที่สังคมคุ้นหน้าผ่านจอ — สุดท้ายพฤติกรรมบนหน้าจอกลับทำให้ต้องหยุดทำหน้าที่ทนายเสียเอง

---

สื่อคือผู้ให้เครดิต — และคือผู้ต้องรับผิดชอบ

ทนายที่ออกทีวีไม่ผิด และทนายที่ให้ความรู้ประชาชนก็เป็นประโยชน์ แต่เมื่อรายการต่าง ๆ เลือกทนายคนเดิมมาอธิบายแทบทุกคดี จนใบหน้ากลายเป็นภาพจำของคำว่า "ผู้เชี่ยวชาญกฎหมาย" จึงต้องแยกให้ออกว่า สื่อเลือกคนเพราะเก่งกฎหมาย หรือเลือกเพราะพูดเก่ง เล่นกับรายการได้ และสร้างเรตติ้ง เพราะทุกครั้งที่สื่อมอบพื้นที่ให้ใครซ้ำ ๆ — สื่อไม่ได้มอบเพียงเวลาออกอากาศ แต่กำลังมอบ "เครดิตความน่าเชื่อถือ" ให้คนคนนั้นไปพร้อมกัน

---

สุดท้ายคนที่เสียหายไปด้วย คือทนายดี ๆ อีกนับหมื่น ทนายดี ๆ ที่ทำงานจริง ว่าความจริง แต่ไม่เคยออกทีวี

ทนายที่ประชาชนไม่รู้จัก เพราะไม่ได้เล่นกับกล้อง คนเหล่านี้กลับต้องพลอยรับผลจากพฤติกรรมของคนเพียงไม่กี่คนที่มีชื่อเสียง จนทำให้ประชาชนเริ่มตั้งแง่กับคนในวิชาชีพเดียวกัน ทุกครั้งที่ทนายดังทำพัง — ทนายเงียบ ๆ อีกนับหมื่นต้องรับกรรม

---

ปัญหาจึงไม่ใช่การที่ทนายออกทีวี และไม่ใช่การที่ทนายมีชื่อเสียง ปัญหาอยู่ตรงที่เรากำลังปล่อยให้ "ความดัง" กลายเป็นใบรับรองว่าใครเป็น "ทนายดี" ออกจอบ่อย ถูกเชิญบ่อย มีคนติดตามมาก พูดเก่ง หรือกลายเป็นแขกประจำของรายการ ไม่ได้พิสูจน์ว่าคนนั้นเก่งกฎหมายกว่าใคร และยิ่งไม่ได้รับประกันว่าเขาจะมีจริยธรรมมากกว่าทนายอีกนับหมื่นคนที่ไม่เคยปรากฏตัวหน้ากล้อง

ที่สำคัญ สื่อเองต้องยอมรับว่า มีส่วนสร้าง "ทนายดัง" ขึ้นมา เมื่อเชิญคนเดิมซ้ำ ๆ ให้พื้นที่ซ้ำ ๆ และวางเขาไว้ในฐานะผู้เชี่ยวชาญ สังคมย่อมค่อย ๆ เชื่อว่าคนคนนี้น่าเชื่อถือ แม้ประชาชนจำนวนมากไม่เคยรู้เลยว่า ผลงานในศาลของเขาเป็นอย่างไร ประวัติทางวิชาชีพเป็นอย่างไร หรือเคยมีปัญหาเรื่องมรรยาทหรือไม่

จนวันที่บางคนเกิดเรื่องขึ้นมา ความเสียหายไม่ได้หยุดอยู่แค่ตัวทนายคนนั้น แต่กระทบไปถึงความเชื่อมั่นต่ออาชีพทนายทั้งวงการ ถึงเวลาที่สื่อและสังคมต้องแยกสองคำนี้ออกจากกันให้ชัด "ทนายดัง" คือคนที่คนรู้จัก แต่ "ทนายดี" ต้องพิสูจน์กันด้วยฝีมือ ความซื่อสัตย์ และจริยธรรม อย่าให้จำนวนครั้งที่ออกทีวี กลายเป็นใบประกาศนียบัตรวิชาชีพที่ไม่มีใครเคยออกให้

เพราะสุดท้ายแล้ว ชื่อเสียงสร้างทนายดังได้ แต่ชื่อเสียงสร้างทนายดีไม่ได้