เปิดหลักฐานเก่า 120 ปี ปมภาพหญิงเมืองกำแพงเพชร โผล่เวที Miss Universe Cambodia 2026

เปิดหลักฐานเก่า 120 ปี ปมภาพหญิงเมืองกำแพงเพชร โผล่เวที Miss Universe Cambodia 2026

ภาพเก่าหนึ่งภาพ กลายเป็นประเด็นที่ถูกพูดถึงอย่างกว้างขวาง หลังปรากฏอยู่บนเวที Miss Universe Cambodia 2026 จนเกิดคำถามตามมาว่า ภาพดังกล่าวมีที่มาอย่างไร และเกี่ยวข้องกับประวัติศาสตร์ของพื้นที่ใดกันแน่

ล่าสุด กระทรวงวัฒนธรรม พร้อมกรมศิลปากร ออกมาชี้แจงข้อมูลเกี่ยวกับภาพดังกล่าว โดยหยิบหลักฐานทางประวัติศาสตร์มาอธิบายถึงที่มาของภาพและช่วงเวลาที่มีการบันทึกไว้

สิ่งที่น่าสนใจคือ ภาพที่ถูกนำมาพูดถึงนั้นไม่ใช่ภาพที่เพิ่งค้นพบ แต่เป็นภาพเก่าที่กรมศิลปากรมีข้อมูลประกอบอยู่แล้ว และเชื่อมโยงกับ เมืองกำแพงเพชรในสมัยรัชกาลที่ 5

ภาพนี้มาจากไหน?

ข้อมูลของกรมศิลปากรระบุว่า ในปี พ.ศ. 2449 พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวเสด็จประพาสเมืองกำแพงเพชร และมีการบันทึกภาพบุคคลในตระกูลเมืองกำแพงเพชรเอาไว้ด้วย

เหตุการณ์ดังกล่าวอยู่ในช่วงการเสด็จประพาสต้น ร.ศ. 125 ซึ่งหลักฐานของกรมศิลปากรยังมีการบันทึกรายละเอียดเกี่ยวกับบุคคลในตระกูลเมืองกำแพงเพชรที่เข้าเฝ้าฯ และถูกถ่ายภาพในครั้งนั้นไว้ด้วย

ดังนั้น หากนับจาก พ.ศ. 2449 มาถึงปี 2569 ภาพชุดดังกล่าวก็มีอายุประมาณ 120 ปี

นี่จึงเป็นเหตุผลที่เรื่องนี้ไม่ได้ถูกพูดถึงเพียงเรื่อง "ชุดแต่งกายคล้ายกัน" แต่มีการย้อนกลับไปดูข้อมูลกำกับภาพและหลักฐานทางประวัติศาสตร์ที่มีการจัดเก็บไว้

จุดที่กลายเป็นข้อถกเถียง

ประเด็นเกิดขึ้นหลังมีการนำภาพถ่ายโบราณไปใช้ประกอบการนำเสนอในการประกวด Miss Universe Cambodia 2026 รอบ Preliminary ซึ่งมีการนำเสนอเครื่องแต่งกายและภาพทางประวัติศาสตร์บนเวที

เมื่อภาพดังกล่าวถูกเผยแพร่ออกไป ผู้ใช้งานโซเชียลไทยบางส่วนสังเกตว่ามีภาพที่มีลักษณะตรงกับภาพซึ่งกรมศิลปากรเคยเผยแพร่เกี่ยวกับเมืองกำแพงเพชร

จากนั้นจึงเกิดการตั้งคำถามถึง ที่มาของภาพ บุคคลในภาพ และบริบททางประวัติศาสตร์ ก่อนที่ประเด็นจะขยายไปสู่การเรียกร้องให้หน่วยงานด้านวัฒนธรรมของไทยออกมาชี้แจง

ไม่ได้ดูแค่เสื้อผ้า แต่ดูหลักฐานประกอบ

จุดที่ฝ่ายไทยนำมาอธิบายจึงไม่ได้มีเพียงเรื่องรูปแบบการแต่งกาย

แต่พิจารณาจากข้อมูลหลายส่วนประกอบกัน ทั้งช่วงเวลาที่ถ่ายภาพ สถานที่ และข้อมูลเกี่ยวกับบุคคลที่ปรากฏในภาพ โดยกรมศิลปากรมีหลักฐานเกี่ยวกับการเสด็จเมืองกำแพงเพชรในปี 2449 รวมถึงข้อมูลและภาพถ่ายที่เกี่ยวข้องกับผู้คนในพื้นที่ในช่วงเวลานั้นอยู่แล้ว

เรื่องนี้จึงกลายเป็นอีกกรณีที่ทำให้เห็นว่า ภาพถ่ายเก่าเพียงภาพเดียว หากนำไปใช้ในบริบทใหม่ ก็สามารถทำให้เกิดคำถามทางประวัติศาสตร์ตามมาได้

กระทรวงวัฒนธรรมเดินหน้าตรวจสอบข้อมูล

กระทรวงวัฒนธรรมระบุว่าได้รับทราบข้อห่วงใยจากประชาชน และอยู่ระหว่างประสานหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง เพื่อพิจารณาแนวทางดำเนินการที่เหมาะสม รวมถึงการเผยแพร่ข้อมูลเกี่ยวกับเครื่องแต่งกายและมรดกทางวัฒนธรรมของไทยให้เข้าถึงทั้งคนไทยและต่างประเทศมากขึ้น

สำหรับภาพหญิงเมืองกำแพงเพชร ภาพดังกล่าวจึงไม่ได้มีความน่าสนใจเพียงเพราะมีอายุประมาณ 120 ปีเท่านั้น แต่ยังสะท้อนให้เห็นถึงหลักฐานจากช่วงเวลาหนึ่งของประวัติศาสตร์ไทยที่ยังสามารถนำกลับมาตรวจสอบที่มาได้ในปัจจุบัน

และนี่อาจเป็นเหตุผลว่า ก่อนนำภาพประวัติศาสตร์ไปใช้บนเวทีระดับนานาชาติ การตรวจสอบที่มาของภาพให้ชัดเจนตั้งแต่ต้น ย่อมมีความสำคัญไม่น้อย