การดื่มชาทุกวันเป็นอันตรายต่อไตหรือไม่?

ข้อมูลที่เผยแพร่ในโซเชียลมีเดียอ้างว่า "การดื่มชา 500 มิลลิลิตร อาจทำให้ร่างกายขับน้ำออกมา 600 มิลลิลิตร" หรือ "การดื่มชาเป็นเวลานาน อาจทำให้ไตวาย" ทำให้หลายคนกังวลว่า "เครื่องดื่มชนิดนี้อาจเป็นอันตรายต่อไตของตน?" อย่างไรก็ตาม ตามคำกล่าวของนายแพทย์ "หง หยง เซียง" ผู้เชี่ยวชาญด้านโรคไตในประเทศจีน ซึ่งเขากล่าวว่า "การดื่มชาในปริมาณที่พอเหมาะ และ มีความเข้มข้นปกติยังคงนับรวมอยู่ในปริมาณน้ำ ที่ควรได้รับต่อวัน ปัญหาที่แท้จริงไม่ได้อยู่ที่การดื่มชาเพียงไม่กี่ถ้วย แต่เป็นนิสัยการดื่มชามากเกินไป ชาที่มีรสชาติเข้มข้นเกินไป และ ทำเช่นนั้นเป็นเวลานาน..."

การดื่มชาทำให้ร่างกายขาดน้ำหรือไม่?
ชาประกอบด้วยคาเฟอีน ซึ่งมีฤทธิ์ขับปัสสาวะอ่อนๆ อย่างไรก็ตาม นั่นไม่ได้หมายความว่ายิ่งคุณดื่มชามากเท่าไหร่ ร่างกายก็จะขับปัสสาวะออกมามากกว่าปริมาณน้ำที่คุณดื่มเข้าไปเท่านั้น... ตามคำกล่าวของ "หง หยง เซียง" ปริมาณคาเฟอีนในชาหนึ่งแก้วโดยทั่วไป ไม่มากพอที่จะทำให้เกิดภาวะขาดน้ำอย่างรุนแรง  สำหรับผู้ที่ดื่มชาหรือกาแฟเป็นประจำ ร่างกายจะค่อยๆปรับตัวเข้ากับคาเฟอีนได้!! ดังนั้น แนวคิดที่ว่า "การดื่มชา 500 มิลลิลิตร จะทำให้ปัสสาวะออกมา 600 มิลลิลิตร" จึงขาดหลักฐานทางวิทยาศาสตร์ที่เพียงพอ ปริมาณน้ำในชายังคงมีส่วนช่วยในการเติมเต็มของเหลวในร่างกาย

การดื่มชามากเกินไป เป็นสิ่งที่ต้องให้ความสนใจ
ไม่ควรเข้าใจผิดว่าชาสามารถใช้แทนน้ำเปล่าได้ทั้งหมด โดยเฉพาะอย่างยิ่งเมื่อดื่มในปริมาณมาก และ มีความเข้มข้นสูง โดยหนึ่งในประเด็นที่แพทย์ชี้ให้เห็น คือ "ออกซาเลต [กรดออกซาลิก]" ซึ่งเป็นสารประกอบที่พบได้ตามธรรมชาติในชา และ อาจก่อให้เกิดผลึกแคลเซียมออกซาเลต ในทางเดินปัสสาวะได้!! ซึ่งกรณีหนึ่งที่รายงานในวารสารการแพทย์นิวอิงแลนด์ เกี่ยวข้องกับชายวัย 56 ปีคนหนึ่ง ที่ดื่มชาดำเย็นมากถึง 16 แก้วต่อวัน โดยแต่ละแก้วมีปริมาณประมาณ 240 มิลลิลิตร ซึ่งเทียบเท่ากับเกือบ 4 ลิตร ผู้ป่วยรายนี้เข้ารับการรักษาในโรงพยาบาล เนื่องจากไตทำงานเสื่อมลงอย่างรวดเร็ว และ มีระดับครีเอตินินสูงถึง 4.5 มิลลิกรัม/เดซิลิตร การตรวจชิ้นเนื้อไตพบผลึกแคลเซียมออกซาเลตจำนวนมาก ร่วมกับภาวะไตอักเสบชนิดแทรกซ้อน ต่อมาผู้ป่วยมีภาวะยูเรเมียและต้องเข้ารับการฟอกไต ซึ่งแพทย์เชื่อว่า "การดื่มชาดำในปริมาณมากจนทำให้มีสารออกซาเลตในระดับสูง เป็นปัจจัยสำคัญที่นำไปสู่ความเสียหายของไต ที่เกิดจากสารออกซาเลต"

กรณีข้างต้นไม่ได้หมายความว่าการดื่มชาเป็นประจำจะทำให้เกิดนิ่วในไตหรือไตวาย
จากการศึกษาขนาดใหญ่ยังไม่สามารถพิสูจน์ได้ว่า "การดื่มชาในปริมาณปานกลาง เพิ่มความเสี่ยงต่อการเกิดนิ่วในไต" บางการศึกษาพบว่า "ผู้ที่ดื่มชามีความเสี่ยงต่อการเกิดนิ่วในไตต่ำกว่า โดยความสัมพันธ์นี้เด่นชัดมากขึ้นในชาเขียว..." ซึ่งความเสี่ยงขึ้นอยู่กับหลายปัจจัย เช่น ปริมาณชาที่ดื่มต่อวัน ชนิดของชา ความเข้มข้นของชา และ สภาพสุขภาพของแต่ละบุคคล

นอกจากสารออกซาเลตแล้ว คาเฟอีนในชาก็เป็นสิ่งที่ต้องพิจารณาเช่นกัน การดื่มชาเข้มข้นมากเกินไปอาจทำให้ได้รับคาเฟอีนในปริมาณสูง ซึ่งส่งผลให้เกิดอาการกระวนกระวาย ตัวสั่น วิตกกังวล หรือ นอนไม่หลับ โดยเฉพาะอย่างยิ่งเมื่ออากาศร้อน มีไข้ เหงื่อออกมาก หรือ ขาดน้ำ ไม่ควรดื่มชาเข้มข้นเป็นแหล่งน้ำเพียงอย่างเดียว

ไตจำเป็นต้องดื่มน้ำเปล่าเพื่อกำจัดสารพิษหรือไม่?
"หง หยง เซียง" กล่าวว่า "ไตต้องการน้ำในปริมาณที่เพียงพอ เพื่อรักษาระบบไหลเวียนโลหิต และ ทำหน้าที่กรองเลือด แต่ร่างกายไม่ได้ได้รับน้ำจากน้ำเปล่าเพียงอย่างเดียว น้ำในชา ซุป และ อาหารก็มีส่วนช่วยเพิ่มปริมาณของเหลวในร่างกายโดยรวมด้วย!!" อย่างไรก็ตาม น้ำเปล่ายังคงเป็นตัวเลือกที่ง่ายที่สุดและเหมาะสมที่สุด สำหรับการให้ความชุ่มชื้นแก่ร่างกายในแต่ละวัน เนื่องจากไม่มีน้ำตาล แคลอรี่ หรือคาเฟอีน