เลือกตั้งท้องถิ่น 13 กันยายน ต้องเช็กอย่างไรว่าพื้นที่ของเรามีเลือกตั้ง

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th

เห็นประกาศว่า 13 กันยายน 2569 มีเลือกตั้งท้องถิ่น 15 แห่ง หลายคนอาจอ่านผ่าน ๆ แล้วเข้าใจว่าถ้าจังหวัดของตัวเองอยู่ในข่าวก็ต้องออกไปเลือกตั้งทุกคน ความจริงยังสรุปแบบนั้นไม่ได้ เพราะคำว่า “15 แห่ง” ในประกาศหมายถึงองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นที่จัดการเลือกตั้ง ไม่ใช่ 15 จังหวัด และไม่ได้ครอบคลุมประชาชนทั้งจังหวัดโดยอัตโนมัติ

สำนักงานคณะกรรมการการเลือกตั้งประกาศเชิญชวนผู้มีสิทธิออกเสียงในวันอาทิตย์ที่ 13 กันยายน 2569 เวลา 08.00–17.00 น. รวม 15 แห่ง การเลือกตั้งแต่ละแห่งอาจเป็นการเลือกผู้บริหารท้องถิ่น สมาชิกสภาท้องถิ่น หรือเลือกแทนตำแหน่งที่ว่างเฉพาะบางเขต จึงต้องดูให้ถึงชื่อ อปท. และเขตเลือกตั้ง ไม่ใช่ดูเพียงชื่อจังหวัด

อยู่จังหวัดเดียวกัน ไม่ได้แปลว่ามีสิทธิเหมือนกัน

ภายในจังหวัดหนึ่งมีองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นหลายแห่ง ทั้งองค์การบริหารส่วนจังหวัด เทศบาลนคร เทศบาลเมือง เทศบาลตำบล และองค์การบริหารส่วนตำบล เขตของแต่ละองค์กรไม่ได้ใช้แทนกันได้

ตัวอย่างเช่น บ้านสองหลังตั้งอยู่ในอำเภอเดียวกัน แต่หลังหนึ่งอยู่ในเขตเทศบาลตำบล ส่วนอีกหลังอยู่ในเขตองค์การบริหารส่วนตำบล หากวันดังกล่าวมีเลือกตั้งเฉพาะเทศบาล คนในเขต อบต. ก็ไม่ได้เป็นผู้มีสิทธิในการเลือกตั้งรอบนั้น แม้ใช้ชื่ออำเภอและจังหวัดเดียวกันก็ตาม

เริ่มตรวจจากทะเบียนบ้านของตัวเอง

จุดตัดสินสำคัญคือที่อยู่ตามทะเบียนบ้าน ไม่ใช่บ้านที่พักอยู่จริง ที่ทำงาน หรือจังหวัดที่เดินทางไปเป็นประจำ ก่อนออกจากบ้านควรตรวจสามอย่างให้ตรงกัน ได้แก่ ชื่อองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น เขตหรือหมู่ที่มีการเลือกตั้ง และหน่วยเลือกตั้งที่มีรายชื่อของเรา

• ดูหนังสือแจ้งเจ้าบ้านหรือเอกสารแจ้งรายชื่อผู้มีสิทธิเลือกตั้ง

• ตรวจบัญชีรายชื่อที่ประกาศไว้ใกล้หน่วยเลือกตั้งหรือที่ทำการ อปท.

• ตรวจข้อมูลจากสำนักงาน กกต. ประจำจังหวัด หรือสอบถามสายด่วน 1444

• หากพบชื่อผิด ตกหล่น หรือข้อมูลหน่วยไม่ตรง ควรติดต่อเจ้าหน้าที่ก่อนวันลงคะแนน

การรู้เพียงว่าตำบลใดมีเลือกตั้งอาจยังไม่พอ เพราะบางกรณีเลือกเฉพาะสมาชิกสภาท้องถิ่นในเขตหนึ่ง ผู้มีทะเบียนบ้านอยู่อีกเขตของ อปท. เดียวกันอาจไม่ได้ลงคะแนนในครั้งนั้น ดังนั้นต้องอ่านรายละเอียดถึงระดับเขตและหน่วย

ไปผิดหน่วยย้ายไปลงคะแนนแทนกันไม่ได้

เมื่อยืนยันแล้วว่ามีชื่อ ควรจดชื่อสถานที่และหมายเลขหน่วยไว้ให้ชัด การเลือกตั้งท้องถิ่นไม่มีหลักว่าผู้มีสิทธิจะเดินเข้าไปเลือกที่หน่วยใดก็ได้ การไปโรงเรียนหรือศาลาประชาคมที่เคยใช้ครั้งก่อนอาจผิดแห่งได้ เพราะหน่วยเลือกตั้งและลำดับรายชื่ออาจเปลี่ยนแปลง

วันลงคะแนนเปิดตั้งแต่ 08.00–17.00 น. ควรเตรียมหลักฐานแสดงตนที่ทางราชการออกให้และมีรูปถ่าย เช่น บัตรประชาชน แม้บัตรประชาชนหมดอายุก็ใช้แสดงตนได้ตามหลักเกณฑ์เลือกตั้งทั่วไป หรือใช้หลักฐานดิจิทัลที่กฎหมายรองรับ หากไม่แน่ใจว่าเอกสารใดใช้ได้ ควรถามสำนักงาน กกต. ประจำจังหวัดหรือสายด่วน 1444 ก่อนเดินทาง

เช็กให้ครบก่อนออกจากบ้าน

ข้อสรุปคือประกาศเลือกตั้ง 15 แห่งไม่ได้เรียกคนทั้ง 15 จังหวัดไปลงคะแนน ผู้ที่ต้องไปคือผู้มีชื่ออยู่ในบัญชีของ อปท. หรือเขตเลือกตั้งที่ประกาศเท่านั้น วิธีที่ปลอดความสับสนที่สุดคือเปิดดูทะเบียนบ้าน ระบุให้ได้ว่าบ้านอยู่ในเทศบาลหรือ อบต. ใด แล้วตรวจชื่อ หน่วย และสถานที่ลงคะแนนกับประกาศทางการอีกครั้ง

ใช้เวลาเช็กไม่กี่นาทีก่อนออกเดินทาง ดีกว่าไปถึงหน่วยแล้วพบว่าบ้านของเราอยู่อีกเขตหนึ่ง หรือพื้นที่นั้นไม่มีการเลือกตั้งในรอบนี้ หากตรวจทางออนไลน์ไม่ได้ ให้นำเลขประจำตัวประชาชนสอบถามเจ้าหน้าที่ประจำ อปท. สำนักงาน กกต. จังหวัด หรือสายด่วน 1444 โดยตรง