จบตรงนี้! ศาล รธน. ไม่รับคำร้อง “เมธา” ปมบาร์โค้ด-QR Code บนบัตรเลือกตั้ง ลุ้นเลือกตั้งเป็นโมฆะไม่ได้

 จบตรงนี้! ศาล รธน. ไม่รับคำร้อง “เมธา” ปมบาร์โค้ด-QR Code บนบัตรเลือกตั้ง ลุ้นเลือกตั้งเป็นโมฆะไม่ได้

ประเด็น บาร์โค้ด (Barcode) และ QR Code บนบัตรเลือกตั้ง ที่ก่อนหน้านี้ถูกตั้งคำถามว่า อาจทำให้สามารถตรวจสอบย้อนกลับไปยังบัตรเลือกตั้งแต่ละใบได้ ล่าสุดมีความชัดเจนจาก ศาลรัฐธรรมนูญ แล้ว

และคำตอบคือ...

“ไม่รับคำร้องไว้พิจารณาวินิจฉัย”

งานนี้เรียกได้ว่า คนที่กำลังลุ้นว่าจะมีคำวินิจฉัยให้การเลือกตั้งเป็นโมฆะ ต้องหยุดไว้ตรงนี้ก่อน เพราะศาลไม่ได้รับเรื่องเข้าสู่การวินิจฉัยในประเด็นที่ร้องขอ

“เมธา” ร้องอะไร?

นายเมธา มาสขาว รักษาการเลขาธิการคณะกรรมการรณรงค์เพื่อประชาธิปไตย (ครป.) ยื่นคำร้องตาม รัฐธรรมนูญ มาตรา 213

โดยกล่าวอ้างถึงการกำหนดรูปแบบและการจัดพิมพ์บัตรเลือกตั้งที่ใช้ในการเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรทั่วไป เมื่อวันที่ 8 กุมภาพันธ์ 2569

ประเด็นสำคัญคือ บัตรเลือกตั้งมีทั้ง Barcode และ QR Code

ผู้ร้องมองว่า การมีรหัสดังกล่าวอาจเข้าข่ายเป็นการ ทำเครื่องหมายไว้ที่บัตรเลือกตั้ง ซึ่งอาจทำให้สามารถสังเกตหรือตรวจสอบย้อนกลับระหว่างต้นขั้วกับตัวบัตรได้

จึงขอให้ศาลพิจารณาว่า การกระทำของ กกต. และเลขาธิการ กกต. เข้าข่ายฝ่าฝืนกฎหมายเลือกตั้งหรือไม่

รวมถึงขอให้พิจารณาผลที่ตามมาว่า บัตรที่มีเครื่องหมายดังกล่าวจะเป็นบัตรเสียทั้งหมดหรือไม่ และจะส่งผลให้การเลือกตั้งเป็นโมฆะหรือไม่

ตรงนี้ผมว่าประเด็นมัน ไม่ใช่เรื่องเล็กเลย เพราะเกี่ยวข้องกับความเชื่อมั่นต่อระบบเลือกตั้งโดยตรง ใครจะตั้งคำถามก็ถือเป็นเรื่องที่สังคมควรได้คำตอบที่ชัดเจน

แต่ปัญหาคือ...

 ศาล รธน. บอกว่า “คำร้องนี้ไปต่อไม่ได้”

ศาลรัฐธรรมนูญมีมติ เป็นเอกฉันท์ ไม่รับคำร้องไว้พิจารณา

เหตุผลสำคัญที่ศาลระบุคือ จากข้อเท็จจริงและเอกสารที่ยื่นมา ไม่ปรากฏว่าผู้ร้องถูกละเมิดสิทธิหรือเสรีภาพโดยตรง และได้รับความเดือดร้อนเสียหายจากการกระทำของผู้ถูกร้องอย่างไร

ศาลจึงเห็นว่า เรื่องดังกล่าวเป็นเพียง การแสดงความคิดเห็นของผู้ร้อง

และไม่เข้าเกณฑ์ตามหลักเกณฑ์ วิธีการ และเงื่อนไขที่กฎหมายกำหนดไว้สำหรับการยื่นคำร้องตามมาตรา 213

ที่สำคัญ ยังมีอีกเหตุผล

ศาลยังระบุด้วยว่า หากเป็นประเด็นเรื่องการฝ่าฝืนกฎหมายเลือกตั้ง หรือความผิดตามกฎหมายที่เกี่ยวข้อง ผู้ร้องอาจใช้สิทธิทางศาลอื่นได้

เพราะกรณีดังกล่าวมีกฎหมายกำหนดกระบวนการร้อง หรือกำหนดผู้มีสิทธิในการขอให้ศาลพิจารณาไว้เป็นการเฉพาะแล้ว

ดังนั้นจึง ไม่สามารถใช้ช่องทางตามรัฐธรรมนูญ มาตรา 213 เพื่อยื่นคำร้องในเรื่องนี้ได้

สุดท้ายศาลจึงมีคำสั่ง ไม่รับคำร้องไว้พิจารณา

💬 ความเห็นผมตรง ๆ

ผมมองว่าข่าวนี้ต้องแยกให้ออกระหว่าง “ศาลไม่รับคำร้อง” กับ “ศาลวินิจฉัยว่าบาร์โค้ดและ QR Code ถูกกฎหมาย”

สองอย่างนี้ ไม่ใช่เรื่องเดียวกัน

เพราะคำสั่งครั้งนี้เป็นเรื่องของ ช่องทางและเงื่อนไขในการยื่นคำร้อง เป็นหลัก ไม่ใช่การที่ศาลเปิดการพิจารณาแล้วตัดสินเนื้อหาว่า บาร์โค้ดหรือ QR Code บนบัตรเลือกตั้งทำได้หรือทำไม่ได้

ดังนั้นใครที่อ่านพาดหัวแล้วเข้าใจว่า “ศาล รธน. ตัดสินแล้วว่าบัตรเลือกตั้งที่มี QR Code ไม่มีปัญหา” อันนี้ต้องระวัง เพราะรายละเอียดของคำสั่งไม่ได้พูดแบบนั้น

ส่วนประเด็นว่า บัตรเลือกตั้งมี Barcode และ QR Code จะกระทบความลับของการลงคะแนนหรือไม่ หรือเข้าข่ายผิดกฎหมายเลือกตั้งหรือเปล่า ก็ยังเป็นประเด็นที่ต้องดูตามกระบวนการและช่องทางที่กฎหมายกำหนดต่อไป

เรื่องนี้ผมว่า อย่าเพิ่งด่วนสรุปกันจากพาดหัวอย่างเดียว เพราะคำว่า “ไม่รับคำร้อง” กับ “วินิจฉัยว่าไม่ผิด” ความหมายต่างกันมากจริง ๆ