แบ็กโฮเปิดร่องเรือเกาะวังนอกถูกกฎหมายหรือไม่

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th

ถ้าคุณนั่งเรือผ่านเกาะที่น้ำใสและแนวหินยังดูเป็นธรรมชาติ สิ่งที่สะดุดตาอาจไม่ใช่รีสอร์ตหรือท่าเทียบเรือ แต่เป็นแนวชายฝั่งที่เหมือนถูกกรีดออกเป็นทางยาว แล้วมีรถแบ็กโฮทำงานอยู่บนก้อนหิน คำถามสำคัญจึงไม่ใช่แค่เรือใหญ่จะเข้าได้หรือไม่ แต่คือ ทางเข้าใหม่นี้ผ่านการอนุญาตแล้วหรือยัง

กรณีที่เกาะวังนอก ตำบลตลิ่งงาม อำเภอเกาะสมุย จังหวัดสุราษฎร์ธานี ทำให้คำถามนี้ชัดขึ้น เพราะการเปิดทางให้เรือไม่ได้เกิดบนพื้นคอนกรีตว่าง ๆ หากเกิดขึ้นตรงแนวหิน ชายทะเล และพื้นที่ป่าของเกาะ ซึ่งแต่ละส่วนอยู่ภายใต้การดูแลและกติกาคนละชุด

ภาพประกอบในบทความเป็นภาพจำลองเชิงข่าวเพื่ออธิบายลักษณะพื้นที่ ไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพบุคคลในข่าว

ภาพที่เจ้าหน้าที่พบไม่ใช่แค่ทางลงเรือ

ตามรายงานที่เผยแพร่วันที่ 6 กันยายน 2569 เจ้าหน้าที่อุทยานแห่งชาติหาดขนอม–หมู่เกาะทะเลใต้ลงพื้นที่เกาะวังนอกเมื่อวันที่ 5 กันยายน ระหว่างภารกิจเก็บขยะใต้ทะเลร่วมกับนักดำน้ำจิตอาสา แล้วพบการนำเครื่องจักรกลหนักหรือรถแบ็กโฮเข้าไปขุดเจาะและทำลายแนวหินบริเวณด้านทิศใต้ของเกาะ เพื่อเปิดร่องน้ำให้เรือขนาดใหญ่เข้าออก

เจ้าหน้าที่ยังรายงานว่ามีการขุดตักหินมาทำเป็นคันดิน และแผ้วถางพื้นที่ป่ารวมกว่า 17 ไร่ ก่อนสั่งระงับการดำเนินการทันที คำว่า “ลักลอบ” ในรายงานเป็นการบรรยายสถานะของการเข้าตรวจพบและการดำเนินงานของเจ้าหน้าที่ ไม่ใช่คำพิพากษาถึงที่สุดว่าใครมีความผิดแล้ว

จุดที่ควรจับตาคือ การเปลี่ยนแนวหินทำให้ทะเลกับแผ่นดินไม่ได้อยู่ในสภาพเดิมอีกต่อไป หินที่ถูกตัดอาจเปลี่ยนทางไหลของน้ำ ตะกอนอาจกระจายไปยังพื้นที่ใกล้เคียง และพื้นที่ป่าที่ถูกเปิดอาจมีปัญหาการชะล้างในช่วงฝนตก เรื่องนี้จึงไม่ใช่เพียงการทำทางลัดให้เรือ แต่เป็นการเปลี่ยนสภาพชายฝั่งที่ต้องมีหลักฐานและการประเมินผลกระทบรองรับ

ทำไมการขุดทางเรือจึงเกี่ยวข้องหลายกฎหมาย

เจ้าหน้าที่ระบุว่าเกาะวังนอกอยู่ในเขตป่าตามพระราชบัญญัติป่าไม้ พ.ศ. 2484 และอยู่ในพื้นที่เตรียมการประกาศเป็นอุทยานแห่งชาติ รายงานยังระบุว่าการขุดเจาะหินและปรับพื้นที่ริมทะเลอาจเข้าข่ายกฎหมายอุทยานแห่งชาติ พ.ศ. 2562 รวมถึงกฎหมายว่าด้วยการเดินเรือในน่านน้ำไทย เพราะมีทั้งส่วนที่เป็นการใช้พื้นที่ป่าและส่วนที่เปลี่ยนแปลงพื้นที่ทะเล

ในฝั่งการเดินเรือเอง กรมเจ้าท่ามีหลักเกณฑ์และวิธีการอนุญาตให้ขุดลอกร่องน้ำทางเรือเดิน การมีผู้ว่าจ้าง มีเรือรอใช้งาน หรือมีคนบอกว่าเป็นทางเข้าเพื่อธุรกิจ จึงไม่เท่ากับมีใบอนุญาตครบถ้วนโดยอัตโนมัติ เอกสารที่ควรตรวจสอบต้องตอบให้ได้ว่าใครอนุญาต งานอยู่ในพิกัดใด ทำได้ถึงระดับไหน และมีเงื่อนไขด้านความปลอดภัยหรือสิ่งแวดล้อมอย่างไร

หลังพบเหตุ หน่วยงานที่เกี่ยวข้องจึงไม่ได้มีเพียงอุทยานฯ แต่รวมถึงสำนักงานเจ้าท่าภูมิภาค สาขาเกาะสมุย สำนักงานทรัพยากรทางทะเลและชายฝั่งที่ 4 และสำนักจัดการทรัพยากรป่าไม้ที่ 11 โดยมีแผนลงพื้นที่วันที่ 8 กันยายน 2569 เพื่อรังวัดแนวเขต ประเมินความเสียหาย รวบรวมหลักฐาน และดำเนินการแจ้งความตามขั้นตอน

นักท่องเที่ยวควรถามอะไรเมื่อเห็นทางเข้าใหม่

คำถามที่ดีไม่จำเป็นต้องเริ่มจากการกล่าวหา แต่อย่าหยุดแค่คำตอบจากคนพาเที่ยวหรือผู้ดูแลพื้นที่ ควรถามแล้วตรวจสอบกับหน่วยงานเจ้าของอำนาจด้วย

• ใครเป็นผู้อนุญาต ขอชื่อหน่วยงาน เลขที่เอกสาร ช่วงเวลาที่อนุญาต และขอบเขตงานให้ชัด

• ทางที่เห็นอยู่ในเขตอะไร เป็นพื้นที่เอกชน เขตป่า พื้นที่เตรียมประกาศอุทยาน หรือร่องน้ำที่อยู่ในการกำกับของเจ้าท่า

• เปิดให้เรือผ่านแล้วจริงหรือไม่ ทางที่เพิ่งขุดอาจยังมีหินใต้น้ำ น้ำตื้น กระแสน้ำเปลี่ยน หรือไม่มีเครื่องหมายเดินเรือ แม้จะมองจากด้านบนเหมือนผ่านได้

• มีประกาศปิดหรือคำสั่งระงับหรือไม่ หากยังมีเครื่องจักรทำงานหรือยังอยู่ระหว่างตรวจสอบ ไม่ควรให้เรือพานักท่องเที่ยวเข้าไปใกล้หรือขึ้นฝั่ง

• พบความผิดปกติควรทำอย่างไร บันทึกวันเวลา จุดพิกัด และภาพจากระยะปลอดภัย แล้วแจ้งอุทยานฯ เจ้าท่า หรือหน่วยงานท้องถิ่น อย่าเข้าไปเผชิญหน้ากับคนงานและอย่าฝ่าฝืนพื้นที่หวงห้าม

สำหรับผู้ประกอบการท่องเที่ยว คำว่า “ทางเข้าใหม่” ไม่ควรถูกใช้เป็นจุดขายก่อนตรวจเอกสารและความปลอดภัยให้ครบ เพราะหากภายหลังพบว่าเป็นงานที่ไม่ได้รับอนุญาต ผู้โดยสารอาจเข้าไปอยู่ในพื้นที่เสี่ยง ขณะที่ผู้ประกอบการเองอาจถูกตั้งคำถามว่าเหตุใดจึงพาคนเข้าไปใช้พื้นที่นั้น

คำตอบที่ควรรอก่อนพาเรือเข้า

รายงานล่าสุดของกรมอุทยานฯ ระบุว่าพบการนำแบ็กโฮกลับเข้ามาขุดในพื้นที่เดิมที่อยู่ระหว่างดำเนินคดี และมีคำสั่งให้ดำเนินคดีรวมถึงเรียกค่าเสียหาย ขณะเดียวกันข้อมูลการตรวจพื้นที่วันที่ 6 กันยายนยังอยู่ในขั้นตอนรังวัดแนวเขตและรวบรวมหลักฐาน การบอกว่า “ถูกกฎหมาย” จึงยังทำไม่ได้จนกว่าหน่วยงานจะตรวจเอกสารและมีผลดำเนินการอย่างเป็นทางการ

ดังนั้นคำตอบสำหรับนักท่องเที่ยวคือ อย่าใช้ทางเข้าใหม่จนกว่าจะยืนยันได้ว่าได้รับอนุญาตและเปิดใช้งานอย่างปลอดภัย เกาะสวยไม่ใช่พื้นที่ว่างสำหรับใครจะเจาะหินหรือเปลี่ยนร่องน้ำตามความสะดวก การถามก่อนเดินทางอาจดูเป็นเรื่องเล็ก แต่ช่วยแยกการพัฒนาที่ผ่านกติกาออกจากการทำลายชายฝั่งที่เพิ่งถูกหยุดไว้ได้