นักข่าวคนแรกของโลกที่เดินทางไปอวกาศเสียชีวิตแล้ว

โทโยฮิโร อากิยามะ นักข่าวคนแรกของโลกที่เดินทางไปอวกาศและนักบินอวกาศคนแรกของญี่ปุ่น เสียชีวิตเมื่อวันที่ 26 สิงหาคม ด้วยวัย 84 ปี จากภาวะเลือดออกในระบบทางเดินอาหารส่วนล่าง นักข่าวอาวุโสผู้นี้เริ่มต้นอาชีพในวงการข่าวโทรทัศน์ และเดินทางไปยังสถานีอวกาศมีร์ด้วยยานอวกาศโซยุซในปี 1990 ไม่เพียงแต่สร้างประวัติศาสตร์อวกาศของญี่ปุ่นเท่านั้น แต่ยังเป็นนักข่าวคนแรกของโลกที่เดินทางไปอวกาศอีกด้วย คำถามที่ไม่คาดคิดของเขาในระหว่างการถ่ายทอดสดจากอวกาศที่ว่า "นี่เป็นการถ่ายทอดสดอย่างเป็นทางการใช่ไหมครับ?" กลายเป็นคำพูดที่น่าจดจำตลอดภารกิจนั้น

โทโยฮิโร อากิยามะ เกิดที่โตเกียวในปี 1942 หลังจากสำเร็จการศึกษาจากภาควิชาสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยคริสเตียนนานาชาติ เขาได้เข้าร่วมงานกับสถานีโทรทัศน์ทีบีเอสในปี 1966 และอุทิศตนให้กับข่าวต่างประเทศเป็นเวลานาน ในระหว่างการทำงาน เขาเคยดำรงตำแหน่งหัวหน้าสำนักงานวอชิงตัน บรรณาธิการฝ่ายข่าวต่างประเทศ และผู้อำนวยการศูนย์ข่าวต่างประเทศ เขาเป็นผู้เชี่ยวชาญด้านข่าวต่างประเทศอาวุโสในวงการข่าวโทรทัศน์ของญี่ปุ่นในขณะนั้น

โอกาสที่เปลี่ยนแปลงชีวิตของอากิยามะมาถึงในปี 1989 เพื่อเป็นการฉลองครบรอบ 40 ปี สถานีโทรทัศน์ TBS ได้ลงนามในข้อตกลงความร่วมมือกับองค์การอวกาศโซเวียตเพื่อเปิดตัว "โครงการผู้สื่อข่าวอวกาศ" ซึ่งมีเป้าหมายที่จะส่งนักข่าวขึ้นไปในอวกาศ อากิยามะได้รับการคัดเลือกจากผู้สมัครจำนวนมากและเดินทางไปยังสหภาพโซเวียตเพื่อเข้ารับการฝึกอบรมอย่างเป็นทางการนานกว่าหนึ่งปี จนได้รับคุณสมบัติเป็นนักบินอวกาศที่ได้รับการยอมรับจากรัสเซีย

หลังจากเตรียมตัวมาเป็นเวลานาน อากิยามะได้ขึ้นสู่อวกาศด้วยยานอวกาศโซยุซเมื่อวันที่ 2 ธันวาคม 1990 จากนั้นจึงเข้าไปประจำการที่สถานีอวกาศมีร์ ซึ่งเขาพำนักอยู่เป็นเวลาทั้งหมด 7 วัน 21 ชั่วโมง 54 นาที จนกระทั่งกลับสู่โลกในวันที่ 10 ธันวาคม ในขณะนั้น อากิยามะในวัย 48 ปี ได้สร้างสถิติสองอย่าง คือ เป็นชาวญี่ปุ่นคนแรกที่ขึ้นสู่อวกาศ และเป็นนักข่าวคนแรกในประวัติศาสตร์ข่าวโลกที่เดินทางไปในอวกาศ

ภารกิจสำคัญนี้ยังทิ้งเหตุการณ์ไม่คาดฝันไว้ด้วย เมื่ออากิยามะติดต่อกับโลกจากอวกาศ คำพูดแรกของเขาคือ "นี่เป็นการถ่ายทอดสดใช่ไหมครับ?" ต่อมาอากิยามะได้อธิบายต่อสมาคมศิษย์เก่าของมหาวิทยาลัยนานาชาติคริสเตียนว่า เหลือเวลาประมาณ 5 วินาทีก่อนการถ่ายทอดสดจะเริ่มขึ้น เมื่อผู้ประกาศข่าวโทรหาเขาอย่างกระทันหัน เขาคิดว่าเป็นการติดต่อเรื่องงานตามปกติ จึงถามคำถามนั้นไปโดยปริยาย เขาไม่รู้เลยว่านั่นจะเป็นคำพูดแรกของเขาที่ส่งกลับมายังโลกจากอวกาศ

จากนั้นอากิยามะก็กล่าวว่า "โลกเป็นสีน้ำเงินจริงๆ" แต่ที่จริงแล้วเขาเตรียมประโยคเปิดอีกประโยคหนึ่งไว้สำหรับการถ่ายทอดสดที่สำคัญนี้ เดิมทีเขาวางแผนจะพูดว่า "โลกที่มองเห็นจากยานอวกาศนั้นช่างวุ่นวายสับสน" แต่เขาไม่มีโอกาสได้พูดตามที่วางแผนไว้แต่แรก

หลังจากเสร็จสิ้นภารกิจอวกาศ อากิยามะกลับมาทำงานที่สถานีโทรทัศน์ TBS ในตำแหน่งผู้อำนวยการศูนย์ข่าวต่างประเทศ จนกระทั่งลาออกจากสถานีโทรทัศน์อย่างเป็นทางการในปี 1995 หลังจากนั้นชีวิตของเขาก็เปลี่ยนไป เขาจึงย้ายไปอยู่ที่จังหวัดฟุกุชิมะเพื่อทำการเกษตรอินทรีย์และเพาะเห็ดบนท่อนซุง เปลี่ยนบทบาทจากนักข่าวและนักบินอวกาศมาสู่การทำเกษตรด้วยตนเอง

หลังเหตุการณ์แผ่นดินไหวครั้งใหญ่ทางตะวันออกของญี่ปุ่นในเดือนมีนาคม 2554 และภัยพิบัติทางนิวเคลียร์ฟุกุชิมะไดอิจิ ทำให้ อากิยามะ ต้องย้ายออกจากพื้นที่ ในเดือนพฤศจิกายนปีเดียวกันนั้น เขาได้ย้ายไปเป็นอาจารย์ที่มหาวิทยาลัยศิลปะและการออกแบบเกียวโต (ปัจจุบันคือมหาวิทยาลัยศิลปะเกียวโต) ซึ่งดำรงตำแหน่งนี้จนถึงเดือนมีนาคม 2561 นอกจากนี้ เขายังทำการเกษตรอินทรีย์ในเมืองโอได จังหวัดมิเอะ ตั้งแต่เดือนเมษายน 2560 อีกด้วย

หลังจากประสบภัยพิบัติทางนิวเคลียร์ฟุกุชิมะ อากิยามะได้ใช้ประสบการณ์ของตนเองในฐานะ "ผู้ประสบภัยจากภัยพิบัตินิวเคลียร์" กล่าวสุนทรพจน์ทั่วประเทศญี่ปุ่นและส่งเสริมขบวนการต่อต้านนิวเคลียร์ ชีวิตของอากิยามะครอบคลุมหลายสาขาอาชีพ ตั้งแต่นักข่าวต่างประเทศและนักบินอวกาศ ไปจนถึงงานด้านเกษตรกรรมและการสอน และประสบการณ์การเดินทางไปอวกาศในปี 1990 ทำให้เขาเป็นชาวญี่ปุ่นคนแรกที่เดินทางไปอวกาศและเป็นนักข่าวอวกาศคนแรกของโลก