อย่าประมาทโควิดระบาดรอบนี้ แม้อาการดูเบา แต่เชื้อยังเสี่ยงถึงคนในบ้าน

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th

โควิดอาจไม่ทำให้ผู้ป่วยส่วนใหญ่ต้องเข้าโรงพยาบาลเหมือนช่วงแรกของการระบาด แต่ไม่ได้แปลว่าเชื้อหายไปแล้ว หรือทุกคนจะปลอดภัยเท่ากัน โดยเฉพาะในช่วงที่โรคทางเดินหายใจกลับมาพบต่อเนื่องและตัวเลขผู้ป่วยเริ่มเพิ่มขึ้น

กรมควบคุมโรครายงานว่า ตั้งแต่วันที่ 1 มกราคม–28 สิงหาคม 2569 ประเทศไทยพบผู้ป่วยโควิด 19 สะสม 95,357 ราย เสียชีวิต 14 ราย และแนวโน้มการรายงานผู้ป่วยเพิ่มสูงขึ้นในช่วงเดือนที่ผ่านมา ตัวเลขนี้เป็นผู้ป่วยที่เข้าสู่ระบบเฝ้าระวัง ไม่ใช่จำนวนผู้ติดเชื้อทั้งหมด เพราะวิธีตรวจ การรายงาน และการเข้ารับบริการของแต่ละคนแตกต่างกัน

รอบนี้ไม่ได้หายไป แค่เราเคยชินกับมันมากขึ้น

สถานการณ์ปัจจุบันไม่ได้มีสัญญาณว่ากำลังเกิดวิกฤตแบบช่วงแรก และกรมควบคุมโรคระบุว่าสายพันธุ์ NB.1.8.1 เป็นสายพันธุ์หลักที่พบในประเทศไทย แต่ยังไม่มีหลักฐานว่าทำให้โรครุนแรงขึ้น อย่างไรก็ดี คำว่า “ไม่รุนแรงขึ้น” ไม่ได้หมายความว่าเชื้อไม่มีความเสี่ยงเลย

ความรุนแรงของโควิดไม่ได้ขึ้นอยู่กับสายพันธุ์เพียงอย่างเดียว ยังเกี่ยวข้องกับอายุ โรคประจำตัว ภูมิคุ้มกัน และภูมิคุ้มกันจากวัคซีนหรือการติดเชื้อครั้งก่อน คนวัยทำงานที่มีอาการเพียงเจ็บคอหรือมีไข้เล็กน้อย อาจกลับไปทำงานตามปกติได้ แต่ระหว่างนั้นยังสามารถแพร่เชื้อให้คนอื่นได้

ทำไมระลอกที่ดูเล็กจึงกระจายได้เร็วในชีวิตประจำวัน

ช่วงฤดูฝน ผู้คนมักอยู่ในห้องเรียน ห้องทำงาน รถโดยสาร ร้านอาหาร หรือสถานที่ปิดนานขึ้น หน้าต่างอาจปิดเพราะฝนตก และคนจำนวนมากยังต้องทำกิจวัตรตามเดิม เมื่อมีคนหนึ่งเริ่มป่วยแต่ยังฝืนไปทำงานหรือร่วมกิจกรรม เชื้อก็มีโอกาสเดินทางต่อไปหลายบ้านโดยที่ไม่มีใครรู้จุดเริ่มต้น

อาการโควิด ไข้หวัดใหญ่ และโรคทางเดินหายใจอื่นอาจคล้ายกัน เช่น ไข้ ไอ เจ็บคอ น้ำมูก คัดจมูก ปวดเมื่อย ปวดศีรษะ และอ่อนเพลีย จึงไม่ควรเดาจากอาการอย่างเดียวว่าเป็นแค่หวัดธรรมดา หากเริ่มมีอาการ ควรตรวจคัดกรองเบื้องต้นและลดการใกล้ชิดผู้อื่นไว้ก่อน

คนที่ต้องระวังอาจไม่ใช่คนที่ติดเชื้อเป็นคนแรก

กลุ่มที่มีโอกาสป่วยรุนแรงมากกว่าคนทั่วไป ได้แก่ ผู้สูงอายุ ผู้มีโรคหัวใจ โรคปอด เบาหวาน โรคเรื้อรังบางชนิด ผู้มีภูมิคุ้มกันต่ำ และผู้ที่ยังไม่ได้รับวัคซีนตามคำแนะนำ กลุ่มนี้มักถูกเรียกรวมว่า “กลุ่ม 608” ในการสื่อสารด้านสาธารณสุขของไทย

ปัญหาที่พบในครอบครัวจึงไม่ใช่แค่คนหนึ่งคนมีไข้ แต่คือคนที่คิดว่าตัวเองแค่ไม่สบาย อาจนำเชื้อกลับไปถึงพ่อแม่ ปู่ย่า ตายาย หรือคนในบ้านที่มีโรคประจำตัว องค์การอนามัยโลกยังระบุด้วยว่าภาวะหลังโควิดหรือ Long COVID สามารถเกิดขึ้นได้หลังการติดเชื้อ และผู้ติดเชื้อซ้ำหรือผู้ที่เคยป่วยรุนแรงอาจมีความเสี่ยงเพิ่มขึ้น

ถ้าเริ่มมีอาการ ควรทำอะไรทันที

• พักผ่อนและลดการใกล้ชิดกับคนอื่น โดยเฉพาะผู้สูงอายุ เด็กเล็ก ผู้มีโรคประจำตัว และผู้มีภูมิคุ้มกันต่ำ

• ตรวจ ATK เมื่อมีอาการทางเดินหายใจ หากผลเป็นบวกควรติดต่อสถานพยาบาลหรือปรึกษาแพทย์ โดยเฉพาะผู้ที่อยู่ในกลุ่มเสี่ยง

• หลีกเลี่ยงการไปทำงาน โรงเรียน หรือกิจกรรมที่มีคนจำนวนมากในช่วงที่ยังป่วย

• หากจำเป็นต้องออกจากบ้าน ควรสวมหน้ากากให้กระชับ ปิดปากและจมูกเวลาไอหรือจาม และล้างมือเป็นประจำ

• เปิดให้อากาศถ่ายเทเมื่อทำได้ และไม่ใช้แก้วน้ำหรือของใช้ส่วนตัวร่วมกับผู้อื่น

ผลตรวจหรืออาการของแต่ละคนอาจไม่เหมือนกัน หากยังมีอาการต่อเนื่องแม้ผลตรวจครั้งแรกไม่พบเชื้อ ก็ควรลดการสัมผัสผู้อื่นและขอคำแนะนำจากบุคลากรทางการแพทย์ตามความเหมาะสม

อาการแบบไหนไม่ควรรอดูเอง

หากมีอาการหายใจลำบาก หอบเหนื่อย เจ็บหรือแน่นหน้าอก ซึมลง รับประทานอาหารหรือดื่มน้ำได้น้อย ควรรีบไปพบแพทย์ทันที ส่วนผู้สูงอายุ ผู้มีโรคประจำตัว และผู้มีภูมิคุ้มกันต่ำ แม้อาการยังไม่มากก็ควรปรึกษาสถานพยาบาลเร็วกว่าเดิม เพราะการประเมินและดูแลตั้งแต่ระยะแรกช่วยลดโอกาสเกิดภาวะแทรกซ้อนได้

การไม่ประมาทโควิดรอบนี้ไม่ได้หมายถึงการกลับไปใช้ชีวิตด้วยความกลัว หรือจำเป็นต้องหยุดทุกกิจกรรม แต่หมายถึงการรู้จักหยุดเมื่อป่วย ไม่พาเชื้อไปหาคนอื่น และให้ความสำคัญกับคนในบ้านที่อาจรับมือกับโรคได้ยากกว่าเรา เพียงปิดปากเวลาไอ ล้างมือ เลี่ยงพื้นที่แออัดเมื่อไม่สบาย และหยุดพักเมื่อมีอาการ ก็ช่วยตัดวงจรการแพร่เชื้อได้มากแล้ว

ข้อมูลประกอบ: กรมควบคุมโรค กระทรวงสาธารณสุข รายงานวันที่ 29 สิงหาคม 2569 และองค์การอนามัยโลก ข้อมูลโรคโควิด-19 และภาวะหลังโควิด-19 ที่เผยแพร่ถึงปี 2569