ดราม่าสนั่นวงการครู! ครูผู้เชี่ยวชาญ (คศ.4) โพสต์อึดอัดใจ ต้องนั่งฟังคำสั่ง-ยกมือไหว้

ดราม่าสนั่นวงการครู! ครูผู้เชี่ยวชาญ (คศ.4) โพสต์อึดอัดใจ ต้องนั่งฟังคำสั่ง-ยกมือไหว้

ผอ. วิทยฐานะแค่ คศ.3 โซเชียลถกสนั่นความต่างระหว่าง "สายวิชาการ" กับ "สายบริหาร"

กลายเป็นประเด็นร้อนที่ถูกวิพากษ์วิจารณ์อย่างหนักบนโลกออนไลน์ และกำลังเป็นที่ถกเถียงอย่างเผ็ดร้อนในวงการศึกษาไทย เมื่อมีข้อความจากครูท่านหนึ่งถูกนำมาเผยแพร่ ระบายความอึดอัดใจเกี่ยวกับระบบโครงสร้างการบริหารและวิทยฐานะในโรงเรียน โดยตั้งคำถามถึงความเหมาะสมในการปฏิบัติงานใต้ผู้บังคับบัญชาที่มีวิทยฐานะต่ำกว่า

ข้อความดังกล่าวระบุความในใจไว้ว่า “ควรรู้สึกยังไงดีคะ... เป็นครู คศ.4 แต่ยังต้องนั่งฟังคำสั่ง ผอ. ที่มีวิทยฐานะแค่ คศ.3?” พร้อมอธิบายรายละเอียดเพิ่มเติมว่า ตนเองทุ่มเททำงานหนัก ทั้งงานสอน งานวิจัย และทำผลงานทางวิชาการจนผ่านการประเมินได้วิทยฐานะ "ครูเชี่ยวชาญ" (คศ.4) มีความภาคภูมิใจในความสำเร็จนี้อย่างมาก แต่ในทางโครงสร้างการบริหาร โรงเรียนที่ตนสังกัดอยู่นั้น ผู้อำนวยการโรงเรียน (ผอ.) เพิ่งได้รับวิทยฐานะเพียง "ชำนาญการพิเศษ" (คศ.3) เท่านั้น

ครูผู้โพสต์ยังเล่าอีกว่า เวลาที่มีการประชุมโรงเรียนหรือรับฟังนโยบาย ตนต้องนั่งฟังคำสั่ง ยกมือไหว้ และปฏิบัติตามคำสั่งของ ผอ. ในฐานะผู้บังคับบัญชาสูงสุดของโรงเรียน ทำให้เกิดความรู้สึกย้อนแย้งและอึดอัดอยู่ภายในใจ เนื่องจากในทางวิทยฐานะและความเชี่ยวชาญเชิงวิชาการ ตนถือว่าเดินหน้าไปไกลกว่า แต่ในทางสายงานบริหาร กลับยังต้องอยู่ใต้ผู้บังคับบัญชาที่มีวิทยฐานะต่ำกว่าตนเอง

โซเชียลฯ แตกออกเป็นสองฝ่าย ถกเครียดบทบาทและหน้าที่

หลังจากโพสต์ดังกล่าวถูกเผยแพร่ออกไป ได้เกิดกระแสวิพากษ์วิจารณ์จากทั้งครู บุคลากรทางการศึกษา และชาวเน็ตอย่างกว้างขวาง โดยความคิดเห็นแบ่งออกเป็น 2 มุมมองหลักอย่างชัดเจน:

 * ฝ่ายที่เห็นด้วยและเข้าใจครู (คศ.4): มองว่าเป็นเรื่องปกติของมนุษย์ที่จะรู้สึกย้อนแย้ง เพราะวิทยฐานะ คศ.4 (เชี่ยวชาญ) นั้นทำได้ยากมาก ต้องผ่านการประเมินผลงานวิชาการอย่างเข้มงวด ขณะที่ระบบการบริหารบางแห่งอาจทำให้ผู้ที่มีความรู้ความเชี่ยวชาญสูงกว่าต้องมาอยู่ใต้การสั่งการของผู้ที่มีผลงานเชิงวิชาการน้อยกว่า นอกจากนี้ยังสะท้อนถึงปัญหาสภาพจิตใจและการยอมรับนับถือในองค์กร

 * ฝ่ายที่ไม่เห็นด้วยและมองเรื่องโครงสร้างการบริหาร: ชี้ให้เห็นว่าต้องแยกแยะระหว่าง "ความเชี่ยวชาญทางวิชาการ" กับ "อำนาจในการบริหารจัดการ" โดยระบุว่า ผู้อำนวยการโรงเรียนคือผู้บังคับบัญชาตามกฎหมาย มีหน้าที่บริหารภาพรวมของสถานศึกษา การเคารพและปฏิบัติตามคำสั่งเป็นเรื่องของวินัย สายงาน และมารยาทในองค์กร ไม่เกี่ยวกับว่าใครมีวิทยฐานะสูงกว่ากัน การนำวิทยฐานะมาเปรียบเทียบกับอำนาจการบริหารอาจเป็นการมองข้ามบทบาทหน้าที่ของฝ่ายบริหาร

เปิดโครงสร้าง "วิทยฐานะ" vs "สายงานบริหาร" ในระบบราชการครู

เหตุการณ์นี้สะท้อนให้เห็นถึงความเข้าใจและความท้าทายในระบบราชการครูไทย ซึ่งแบ่งสายงานและตำแหน่งไว้อย่างชัดเจน:

 * สายงานสอน (วิทยฐานะทางวิชาการ): เริ่มตั้งแต่ ครูผู้ช่วย \rightarrow ครู (คศ.1) \rightarrow ชำนาญการ (คศ.2) \rightarrow ชำนาญการพิเศษ (คศ.3) \rightarrow เชี่ยวชาญ (คศ.4) \rightarrow เชี่ยวชาญพิเศษ (คศ.5) ซึ่งวัดจากความเชี่ยวชาญในการจัดการเรียนรู้และผลงานทางวิชาการ

 * สายงานบริหารสถานศึกษา: คือตำแหน่ง รองผู้อำนวยการ และ ผู้อำนวยการโรงเรียน ซึ่งมีอำนาจหน้าที่ตามกฎหมายในการบริหารบุคคล งบประมาณ และวิชาการของโรงเรียน โดยผู้บริหารเองก็มีวิทยฐานะของสายบริหารแยกต่างหาก (เช่น ผู้อำนวยการชำนาญการพิเศษ หรือ ผู้อำนวยการเชี่ยวชาญ)

ประเด็นดราม่าดังกล่าวกลายเป็นโจทย์ใหญ่ที่กระทรวงศึกษาธิการและหน่วยงานที่เกี่ยวข้องอาจต้องกลับมาทบทวน ทั้งในเรื่องการสร้างความเข้าใจในบทบาทหน้าที่ การสร้างวัฒนธรรมองค์กรที่เคารพซึ่งกันและกันระหว่างฝ่ายวิชาการและฝ่ายบริหาร เพื่อให้การพัฒนาการเรียนการสอนและการบริหารโรงเรียนดำเนินไปได้อย่างมีประสิทธิภาพโดยไม่มีช่องว่างทางความคิด