ไม่ใช่แผ่นดินไหว ! เปิดเบื้องหลังหายนะ “เทือกเขาหิมาลัย” ธารน้ำแข็งถล่ม~ดินโคลนทะลัก ก่อมหาอุทกภัยเนปาล~ทิเบต

บทความนี้จะมานำเสนอเกี่ยวกับเรื่อง  ไม่ใช่แผ่นดินไหว ! เปิดเบื้องหลังหายนะ “เทือกเขาหิมาลัย” ธารน้ำแข็งถล่ม~ดินโคลนทะลัก ก่อมหาอุทกภัยเนปาล~ทิเบตกันนะคะ หลังจากเทือกเขาหิมาลัยเผชิญภัยพิบัติครั้งใหญ่ เมื่อวันที่ 26 สิงหาคม 2569 ที่ผ่านมาหลังเกิดการพังถล่มของน้ำแข็งและมวลหินบนพื้นที่สูง ก่อนเปลี่ยนเป็นกระแสน้ำ โคลน และเศษหินมหาศาลไหลทะลักลงสู่หุบเขาอย่างรวดเร็ว ส่งผลให้พื้นที่ชายแดน เนปาล–ทิเบตของจีน ถูกน้ำหลากและดินโคลนซัดอย่างรุนแรง

เหตุการณ์ครั้งนี้ไม่ได้มีหลักฐานว่าเกิดจาก “แผ่นดินไหว” เป็นตัวการหลัก แต่การประเมินเบื้องต้นของนักวิทยาศาสตร์ชี้ไปที่ การพังทลายของธารน้ำแข็งและหินบนภูเขา ซึ่งก่อให้เกิดมวลถล่มขนาดใหญ่ ก่อนกระแทกและดันน้ำในระบบแม่น้ำจนกลายเป็นน้ำป่าไหลหลากฉับพลันนะคะ พร้อมแล้วตามมาดูรายละเอียดกันต่อเลยค่ะ

ไม่ใช่แผ่นดินไหว ! เปิดเบื้องหลังหายนะ “เทือกเขาหิมาลัย” ธารน้ำแข็งถล่ม~ดินโคลนทะลัก ก่อมหาอุทกภัยเนปาล~ทิเบต

จากธารน้ำแข็งถล่ม สู่ “มหาอุทกภัย” ได้อย่างไร ?

ลำดับเหตุการณ์สำคัญคือ เมื่อมวลน้ำแข็งและหินจากพื้นที่สูงถล่มลงมา มันไม่ได้หยุดอยู่แค่เชิงเขา แต่กวาดเอา ดิน หิน น้ำแข็ง และตะกอน ลงสู่ลำน้ำ ทำให้เกิดกระแสน้ำและเศษซากที่มีพลังทำลายสูงมาก  พื้นที่ตามแนวแม่น้ำ Trishuli ในเขตราสูวาของเนปาลได้รับผลกระทบอย่างหนัก ขณะที่ฝั่งทิเบตบริเวณใกล้ด่าน Gyirong ก็ได้รับความเสียหายอย่างรุนแรงเช่นกันค่ะ

ภาพถ่ายดาวเทียมยังแสดงให้เห็นการเปลี่ยนแปลงของภูมิประเทศอย่างชัดเจน ทั้งพื้นที่ภูเขาที่ถูกปกคลุมด้วยเศษหินและโคลน รวมถึงเส้นทางน้ำที่เปลี่ยนแปลงไปจากแรงของกระแสน้ำและมวลตะกอนมหาศาล

ยอดผู้เสียชีวิตพุ่งสูง – กู้ภัยยังเดินหน้าต่อ

ข้อมูลล่าสุดที่เผยแพร่เมื่อ 28 สิงหาคม 2569 ระบุว่า มีผู้เสียชีวิตในเนปาล 547 ราย และในทิเบต 5 ราย ขณะที่ยังมีผู้สูญหายเกือบ 1,000 คน โดยเจ้าหน้าที่กำลังเร่งค้นหาผู้รอดชีวิตและผู้สูญหายท่ามกลางพื้นที่ที่เต็มไปด้วยโคลนและซากปรักหักพัง

ความเสียหายไม่ได้จำกัดเฉพาะบ้านเรือน แต่ยังครอบคลุม ถนน สะพาน ระบบไฟฟ้า โครงสร้างพื้นฐาน และพื้นที่ชายแดนทำให้การเข้าถึงพื้นที่ประสบภัยเป็นไปอย่างยากลำบากเลยนะคะ

ยังต้องจับตา “ทะเลสาบกั้นน้ำ” เสี่ยงเกิดน้ำท่วมซ้ำ

สิ่งที่น่ากังวลหลังเหตุการณ์ผ่านไป คือการเกิด ทะเลสาบที่ถูกกั้นด้วยมวลหินและเศษซากจากดินถล่ม หากระดับน้ำเพิ่มสูงจนไหลทะลักหรือแนวกั้นพังลง อาจทำให้เกิดน้ำหลากระลอกใหม่ในพื้นที่ด้านล่างได้อีกนะคะ

อย่างไรก็ตาม ล่าสุดทางการจีนได้เข้าประเมินสถานการณ์ของทะเลสาบดังกล่าว และรายงานว่าความเสี่ยงจากการเอ่อล้นลดลง ทำให้สามารถเดินหน้าปฏิบัติการกู้ภัยต่อได้มากขึ้นค่ะ

หรือ “โลกร้อน” กำลังทำให้หิมาลัยเปราะบางขึ้น ?

คำถามสำคัญที่นักวิทยาศาสตร์กำลังศึกษาคือ การเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศมีส่วนเพิ่มความเสี่ยงหรือไม่ ?

ผู้เชี่ยวชาญชี้ว่า อุณหภูมิที่สูงขึ้นสามารถทำให้ธารน้ำแข็งและพื้นที่เยือกแข็งถาวรบนภูเขาสูงเกิดการเปลี่ยนแปลง ส่งผลให้โครงสร้างของน้ำแข็งและหินบางพื้นที่มีความไม่เสถียรมากขึ้นและอาจเพิ่มโอกาสเกิดการถล่มของน้ำแข็งและหินในพื้นที่สูงได้

แต่ ยังไม่ควรสรุปว่าโลกร้อนเป็นสาเหตุโดยตรงของเหตุการณ์ครั้งนี้นะคะ เพราะนักวิทยาศาสตร์ยังต้องวิเคราะห์ข้อมูลทางธรณีวิทยา สภาพอากาศ และลำดับเหตุการณ์อย่างละเอียดก่อนจะระบุความสัมพันธ์ได้อย่างชัดเจนนั่นเองค่ะ

หิมาลัยกำลังส่งสัญญาณเตือน ?

เหตุการณ์ครั้งนี้สะท้อนให้เห็นว่า ภัยพิบัติบนเทือกเขาสูงสามารถเกิดเป็นลูกโซ่ได้ จากการพังของธารน้ำแข็งหรือหินบนภูเขา → ดินถล่ม → น้ำและเศษซากไหลลงแม่น้ำ → น้ำป่าไหลหลาก→ ความเสียหายต่อชุมชนที่อยู่ห่างออกไปหลายสิบกิโลเมตร

สถาบันระหว่างประเทศเพื่อการพัฒนาภูเขาแบบบูรณาการ หรือ ICIMOD ระบุว่าเหตุการณ์วันที่ 26 สิงหาคม จัดเป็นน้ำป่าฉับพลันครั้งใหญ่ ที่กระทบพื้นที่ราสูวาของเนปาลและบริเวณชายแดนเนปาล–จีนอย่างรุนแรงเลยนะคะ สิ่งที่เกิดขึ้นจึงไม่ใช่เพียง “น้ำท่วมครั้งหนึ่ง” แต่เป็นตัวอย่างชัดเจนของภัยพิบัติแบบต่อเนื่อง ในพื้นที่ภูเขาสูง และเป็นเหตุการณ์ที่นักวิทยาศาสตร์ทั่วโลกกำลังจับตาอย่างใกล้ชิด เพราะความเปลี่ยนแปลงของธารน้ำแข็งและสภาพแวดล้อมบนเทือกเขาหิมาลัยนี้ อาจส่งผลต่อความปลอดภัยของผู้คนและชุมชนที่อยู่ปลายน้ำในอนาคตนั่นเองค่ะ

หมายเหตุ: ตัวเลขผู้เสียชีวิตและผู้สูญหายเป็นข้อมูลที่เปลี่ยนแปลงได้ เนื่องจากการค้นหาและกู้ภัยยังดำเนินอย่างต่อเนื่อง